 |
| Cơ cấu lĩnh vực của các dự án được tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư năm 2025 cho thấy lĩnh vực đầu tư xây dựng khu đô thị và khu dân cư nông thôn tiếp tục chiếm tỷ trọng chủ yếu. Ảnh chỉ mang tính minh họa: Lê Tiên |
Bộ Tài chính cho biết, năm 2025, cả nước có 213 dự án lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư có sử dụng đất với tổng vốn đầu tư đạt 2.420.727 tỷ đồng, tổng diện tích đất sử dụng là 35.661,99 ha. Trong đó, một số địa phương đã triển khai rộng rãi đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện các dự án có quy mô lớn về vốn và diện tích sử dụng đất. Cụ thể, Ninh Bình là địa phương triển khai nhiều dự án nhất cả nước với 35 dự án, vốn đầu tư 80.779,96 tỷ đồng, diện tích 1.258,92 ha, tập trung chủ yếu trong lĩnh vực dự án khu đô thị, khu dân cư. Hà Nội đã triển khai 18 dự án với tổng số vốn đầu tư lớn nhất cả nước (đạt 1.094.288,76 tỷ đồng). Năm 2025, Khánh Hòa triển khai 8 dự án với vốn đầu tư 392.828 tỷ đồng và quy mô diện tích sử dụng đất 15.732,29 ha, là địa phương sử dụng nguồn lực đất đai vào phát triển kinh tế - xã hội lớn nhất cả nước. Ngoài ra, một số địa phương khác cũng đã tích cực triển khai đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư với số lượng và quy mô dự án lớn như Hải Phòng, Bắc Ninh, An Giang, Thanh Hóa, Đồng Nai, Lào Cai, Gia Lai và Quảng Ngãi…
Trong tổng số 213 dự án được tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư trong năm 2025, lĩnh vực đầu tư xây dựng khu đô thị và khu dân cư nông thôn chiếm tỷ trọng cao nhất với 144 dự án, chiếm tỷ lệ 67,6%. Các dự án còn lại rải rác thuộc một số lĩnh vực như: giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao, môi trường (20 dự án); nhà ở xã hội (13 dự án); hạ tầng kỹ thuật (05 dự án); trạm dừng nghỉ (4 dự án)…
Cơ cấu lĩnh vực của các dự án được tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư năm 2025 cho thấy lĩnh vực đầu tư xây dựng khu đô thị và khu dân cư nông thôn tiếp tục chiếm tỷ trọng chủ yếu, chiếm 67,6% tổng số dự án.
Về hình thức lựa chọn nhà đầu tư, Bộ Tài chính cho biết, trong tổng số 213 dự án, có 143 dự án áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi, chiếm 67,1% (trong đó 80 dự án đấu thầu trong nước và 63 dự án đấu thầu quốc tế); 17 dự án áp dụng lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt (8,0%); 4 dự án chỉ định nhà đầu tư (1,9%) và 15 dự án đang thực hiện thủ tục mời quan tâm, chưa xác định hình thức lựa chọn nhà đầu tư (7,0%). Ngoài ra, có 68 dự án áp dụng hình thức chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư (31,9%). Kết quả trên cho thấy, tính cạnh tranh trong đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư dự án đầu tư có sử dụng đất tiếp tục được nâng cao, đa dạng ở các lĩnh vực dự án. Quy mô triển khai được mở rộng đáng kể cả về số lượng dự án, tổng vốn đầu tư và diện tích sử dụng đất so với năm 2024.
So với năm 2024 (tổng số dự án đầu tư có sử dụng đất được tổ chức lựa chọn nhà đầu tư là 116 dự án, vốn đầu tư 394.861 tỷ đồng, diện tích sử dụng đất 5.040,49 ha), các chỉ tiêu năm 2025 đều tăng đáng kể, cụ thể: số dự án tăng 1,8 lần, tổng vốn đầu tư tăng hơn 7 lần, diện tích sử dụng đất tăng hơn 7 lần. Kết quả thực hiện năm 2025 tiếp tục ghi nhận đấu thầu rộng rãi tiếp tục là hình thức lựa chọn nhà đầu tư được áp dụng chủ yếu, chiếm 67,1% tổng số dự án. Điều này cho thấy các địa phương đã từng bước tăng cường áp dụng các hình thức lựa chọn nhà đầu tư bảo đảm tính công khai, minh bạch và cạnh tranh trong quá trình triển khai dự án có sử dụng đất. Các địa phương đã chủ động triển khai đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư đối với các dự án có quy mô lớn, góp phần nâng cao hiệu quả khai thác nguồn lực đất đai, thu hút đầu tư và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.
Bên cạnh đó, ngoài nhu cầu huy động nguồn lực đầu tư cho phát triển đô thị, khu dân cư và khai thác hiệu quả quỹ đất tại các địa phương vẫn ở mức cao, hoạt động đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư đã từng bước được mở rộng sang các lĩnh vực hạ tầng xã hội và dịch vụ công như giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao, môi trường, nhà ở xã hội, hạ tầng kỹ thuật và trạm dừng nghỉ, góp phần đa dạng hóa lĩnh vực thu hút đầu tư, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng hạ tầng, dịch vụ phục vụ người dân.
Về nguyên tắc xét duyệt trúng thầu đối với dự án đầu tư có sử dụng đất - một nội dung được dư luận rất quan tâm thời gian qua, Bộ Tài chính cho hay, đa phần các địa phương áp dụng tiêu chí hiệu quả sử dụng đất (M) làm căn cứ xét duyệt, với giá trị đề xuất nộp ngân sách nhà nước (M) phổ biến dao động từ 0,001% đến 2,1%. Đáng chú ý, thành phố Hải Phòng có giá trị M cao hơn đáng kể, dao động từ 3,17% đến 3,74%, phản ánh mức độ cạnh tranh và yêu cầu hiệu quả sử dụng đất cao hơn tại địa phương này. Riêng tỉnh Hưng Yên áp dụng tiêu chí giá trị nộp ngân sách nhà nước tối thiểu (m3), ghi nhận mức nộp 4,4 tỷ đồng từ 01 dự án.
Theo Cục Quản lý đấu thầu (Bộ Tài chính), năm 2025, công tác đấu thầu lựa chọn nhà thầu và lựa chọn nhà đầu tư tiếp tục được triển khai đồng bộ, bám sát chủ trương của Đảng, Quốc hội và Chính phủ về hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Trọng tâm là việc sửa đổi, bổ sung Luật Đấu thầu tại Luật số 90/2025/QH15 và việc ban hành đồng bộ các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành, tạo hành lang pháp lý thuận lợi hơn cho các chủ thể tham gia hoạt động đấu thầu. Việc mở rộng áp dụng các trường hợp chỉ định thầu, chỉ định nhà đầu tư, đặt hàng và lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt đã góp phần tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong việc triển khai nhiều dự án quan trọng, cấp bách của quốc gia như các dự án đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị, điện hạt nhân, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Công tác lựa chọn nhà thầu, lựa chọn nhà đầu tư cơ bản đáp ứng yêu cầu triển khai các chương trình, dự án đầu tư phát triển kinh tế - xã hội, các dự án hạ tầng trọng điểm và các dự án có sử dụng đất. Nhiều cơ chế, chính sách đặc thù được triển khai kịp thời, góp phần tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án lớn, cấp bách.
Tuy nhiên, tại văn bản báo cáo Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ về tình hình thực hiện hoạt động đấu thầu năm 2025, Bộ Tài chính cũng thẳng thắn nhìn nhận, chất lượng công tác chuẩn bị và tổ chức lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư tại một số nơi còn hạn chế. Chất lượng lập dự án, hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu ở một số đơn vị chưa cao; vẫn còn tình trạng phải sửa đổi, làm rõ hồ sơ nhiều lần hoặc kéo dài thời gian tổ chức lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư. Đối với một số lĩnh vực chuyên ngành như y tế, công nghệ thông tin, khoa học và công nghệ, việc xác định yêu cầu kỹ thuật, tiêu chuẩn chuyên ngành và áp dụng các quy định pháp luật có liên quan còn phát sinh khó khăn trong quá trình thực hiện.
Ngoài ra, việc triển khai một số dự án có sử dụng đất và các dự án quy mô lớn vẫn gặp khó khăn do yêu cầu cao về công nghệ, kỹ thuật, công tác giải phóng mặt bằng và sự phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị có liên quan. Mặt khác, mức độ cạnh tranh thực tế trong đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư có tăng nhưng số lượng nhà đầu tư quan tâm vẫn còn hạn chế, tiến độ hoàn thành công tác lựa chọn nhà đầu tư còn chậm. Đối với các dự án áp dụng đấu thầu rộng rãi, tỷ suất nhà đầu tư nộp hồ sơ dự thầu chỉ đạt trung bình 1,13 nhà đầu tư/dự án. Đối với các dự án thực hiện thủ tục mời quan tâm, tỷ suất nhà đầu tư đăng ký thực hiện dự án đạt 1,92 nhà đầu tư/dự án; trong đó có tới 71,2% số dự án chỉ có 01 nhà đầu tư đáp ứng yêu cầu về năng lực và phải thực hiện thủ tục chấp thuận nhà đầu tư. Kết quả này cho thấy số lượng nhà đầu tư tham gia và đáp ứng yêu cầu đối với nhiều dự án còn chưa cao. Tỷ lệ nhà đầu tư đáp ứng hồ sơ mời quan tâm so với tổng số nhà đầu tư nộp hồ sơ đăng ký chỉ đạt 50,0% (48 trên 96 nhà đầu tư), cho thấy một bộ phận nhà đầu tư quan tâm chưa đáp ứng được tiêu chuẩn đánh giá năng lực trong hồ sơ mời quan tâm.
Tỷ lệ hoàn thành công tác lựa chọn nhà đầu tư đạt 68,5%, còn 67 dự án chưa hoàn thành trong tổng số 213 dự án. Các số liệu trên cho thấy một bộ phận dự án đang bị kéo dài trong quá trình chuẩn bị và triển khai đấu thầu, chủ yếu do vướng mắc trong thủ tục về đất đai và chưa nhiều nhà đầu tư đủ điều kiện tham gia./.
