 |
| SCIC sẽ bán toàn bộ vốn tại nhiều doanh nghiệp có quỹ đất, thương hiệu, vị thế thị trường và hiệu quả kinh doanh tốt. Ảnh minh họa: Song Lê |
Mở đường cho kế hoạch cơ cấu lại vốn của SCIC là Quyết định 40/2026/QĐ-TTg và Nghị định 57/2026/NĐ-CP vừa được Chính phủ ban hành, tạo hành lang pháp lý rõ ràng cho giai đoạn tái cơ cấu vốn Nhà nước 2026 - 2030. Theo quy định mới, doanh nghiệp nhà nước được phân thành ba nhóm chính, gồm nhóm nắm giữ 100% vốn (đường sắt, không lưu, bưu chính, in tiền, xổ số và Ngân hàng Agribank). Nhóm doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ từ 65% vốn trở lên thuộc các lĩnh vực cảng hàng không, cảng biển và các đơn vị khai thác khoáng sản quy mô lớn. Nhóm còn lại do Nhà nước nắm giữ từ 50% đến dưới 65% vốn, gồm: các đầu mối nhập khẩu xăng dầu có thị phần từ 30% trở lên (như Petrolimex) và dịch vụ hạ tầng viễn thông.
Theo chia sẻ của một số chuyên gia, khi giới hạn sở hữu theo từng ngành được xác định rõ ràng, nhà đầu tư có cơ sở tốt hơn để nhận diện những doanh nghiệp có khả năng tăng vốn nhà nước và những doanh nghiệp có dư địa giảm sở hữu. Trong 66 doanh nghiệp nằm thuộc danh mục SCIC sẽ bán toàn bộ vốn trong giai đoạn 5 năm tới có nhiều doanh nghiệp sở hữu quỹ đất, thương hiệu, vị thế thị trường hoặc tỷ lệ sở hữu Nhà nước lớn.
Điển hình tại VNSteel, SCIC đang là cổ đông chi phối với tỷ lệ sở hữu lên đến 93,93% (tương đương 636,84 triệu cổ phần). Với thị phần khoảng 11,6% trong mảng thép xây dựng, VNSteel được kỳ vọng sẽ hưởng lợi trực tiếp từ đà tăng trưởng mạnh mẽ của hoạt động đầu tư công trong tương lai. Về hiệu quả kinh doanh, VNSteel ghi nhận kết quả ấn tượng trong 6 tháng đầu năm với doanh thu đạt 24.748,7 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế gần 718 tỷ đồng, lần lượt tăng 13,2% và 72,4% so với cùng kỳ năm 2025. Đáng chú ý, đà tăng trưởng này tiếp nối đà phục hồi từ năm 2025, khi VNSteel đạt lợi nhuận trước thuế 660 tỷ đồng, tăng 69,6% so với năm 2024.
Một trường hợp đáng quan tâm khác trong danh mục của SCIC là Seaprodex. Tính đến cuối năm 2025, tỷ lệ sở hữu của SCIC tại doanh nghiệp này đạt khoảng 63,38%. Sức hút của Seaprodex đối với thị trường không chỉ giới hạn ở mảng xuất khẩu thủy sản mà còn nằm ở quỹ đất có giá trị.
Tại Nhựa Tiền Phong, SCIC hiện là cổ đông lớn nhất với tỷ lệ sở hữu 37,1% và nằm trong danh sách doanh nghiệp dự kiến được thoái toàn bộ vốn. Đây là một trong những doanh nghiệp lớn trong ngành ống nhựa, với khoảng 60% thị phần miền Bắc và 30% thị phần cả nước. Theo báo cáo kết quả kinh doanh giai đoạn 2022 - 2025, lợi nhuận trước thuế của Nhựa Tiền Phong liên tục tăng trưởng trên 10%/năm. Trong 6 tháng 2026, doanh nghiệp này ghi nhận 879,6 tỷ đồng lãi trước thuế, tăng 38,4% so với cùng kỳ 2025.
Domesco - danh nghiệp đang sở hữu 4 nhà máy đạt tiêu chuẩn GMP-WHO, 3 nhà máy hóa dược và 1 nhà máy dược liệu - thực phẩm bảo vệ sức khỏe cũng sẽ được SCIC thoái vốn. Trước đó, SCIC đã ba lần đưa ra kế hoạch thoái vốn thông qua việc đấu giá hơn 12,1 triệu cổ phiếu (tương đương 34,71% vốn điều lệ), nhưng vẫn chưa hoàn tất. Đáng chú ý, tại lần chào bán gần nhất trong năm 2025, tổng giá trị khởi điểm cho lô cổ phần này đã được xác định ở mức trên 1.531 tỷ đồng.
Theo kế hoạch, SCIC sẽ tiếp tục đầu tư, nắm giữ vốn tại 21 đơn vị trong các lĩnh vực thế mạnh như sản xuất, hạ tầng, công nghệ và y tế. Các gương mặt nổi bật trong danh mục này gồm có Công ty CP Sữa Việt Nam (Vinamilk), Tổng công ty CP Bia - Rượu - Nước giải khát Việt Nam (Sabeco), Công ty CP FPT, Công ty CP Dược Hậu Giang, Công ty CP Traphaco, Tổng công ty CP Bảo Minh, Tổng công ty CP Tái bảo hiểm Quốc gia Việt Nam và Tổng công ty Sông Đà. Đặc biệt, bên cạnh các khoản đầu tư trên, SCIC tiếp tục nắm giữ trọn vẹn 100% vốn điều lệ tại Công ty TNHH MTV Đầu tư SCIC (SIC).
Theo báo cáo của Công ty CP Chứng khoán BIDV (BSC), hoạt động cổ phần hóa, thoái vốn doanh nghiệp nhà nước và IPO trên thị trường chứng khoán đang xuất hiện những tín hiệu sôi động trở lại sau giai đoạn trầm lắng. Cùng với yêu cầu cơ cấu lại khu vực doanh nghiệp nhà nước, nhu cầu huy động nguồn lực cho phát triển kinh tế và những thay đổi về chính sách, BSC kỳ vọng, thị trường có thể đang bước vào một làn sóng mới về IPO, cổ phần hóa và thoái vốn thông qua đấu giá cổ phần.
