Dẫu vậy, khả năng có thêm một đợt siết chính sách tiền tệ trong năm nay vẫn còn để ngỏ, khi báo cáo do Bộ Thương mại Mỹ công bố hôm thứ Tư cho thấy chi tiêu tiêu dùng đã tăng mạnh vào tháng trước. Nền kinh tế số một thế giới nhìn chung vẫn trụ vững bất chấp những "cơn gió ngược" từ cuộc xung đột tại Trung Đông khiến giá năng lượng leo thang. Trong bối cảnh giá dầu diesel chạm đỉnh kỷ lục, giới chuyên gia kinh tế từng dự báo lạm phát sẽ tiếp tục neo ở mức cao.
Trước số liệu mới, các thị trường tài chính đã hạ dự báo về khả năng Fed tiếp tục thắt chặt chính sách vào tháng tới.
"Dữ liệu giá cả tháng 8 bớt đáng ngại hơn có thể giúp Fed có thêm thời gian chờ đợi dữ liệu mới và tạm ngừng nâng lãi suất tại cuộc họp ngày 28/10. Dù vậy, lạm phát vẫn ở mức cao cùng sức chống chịu kiên cường của nền kinh tế và người tiêu dùng vẫn mở ra khả năng có thêm một đợt tăng lãi suất trước khi năm nay khép lại", ông Sal Guatieri, chuyên gia kinh tế cấp cao tại BMO Capital Markets, nhận định.
Theo Cục Phân tích Kinh tế (BEA) thuộc Bộ Thương mại Mỹ, Chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) tháng trước đã tăng 0,3%, sau khi mức tăng tháng 7 được điều chỉnh giảm xuống còn 0,1%. Trước đó, các chuyên gia kinh tế trong khảo sát của Reuters dự báo chỉ số PCE sẽ tăng 0,4%, nối tiếp mức tăng sơ bộ 0,2% trong tháng 7.
Đà tăng lạm phát tháng qua chịu tác động lớn từ cú phục hồi 4,4% của giá xăng, trong khi giá lương thực - thực phẩm không biến động.
Tính chung 12 tháng qua (tính đến hết tháng 8), chỉ số lạm phát PCE tăng 3,4%, bằng với mức tăng đã qua điều chỉnh giảm của tháng 7 (số liệu công bố trước đó là 3,7% so với cùng kỳ). Nguyên nhân khiến mức lạm phát năm bị hạ xuống xuất phát từ việc BEA thay đổi phương pháp tính giá đối với phần mềm, phụ kiện, phí quản lý danh mục đầu tư và dịch vụ pháp lý.
Cơ quan này cũng điều chỉnh lại toàn bộ chuỗi dữ liệu lạm phát kéo dài từ năm 2021. Nếu loại trừ hai nhóm hàng hóa biến động mạnh là năng lượng và thực phẩm, chỉ số PCE lõi tăng 0,2% theo tháng, sau khi mức tăng tháng 7 được hạ về 0,1% (ước tính ban đầu là 0,2%).
Trong tháng trước, chỉ số lõi bị đẩy lên do chi phí dịch vụ vận tải tăng vọt 1,4%, cùng sự gia tăng rõ rệt từ dịch vụ nhà hàng, quán bar và dịch vụ lưu trú khách sạn.
So với cùng kỳ năm trước, lạm phát PCE lõi tháng 8 tăng 3,0%, tương đương mức tăng của tháng 7 sau khi đã điều chỉnh giảm (ước tính ban đầu là 3,3%). Sự thay đổi phương pháp tính đã ghìm chỉ số PCE lõi giảm khoảng 36 điểm cơ bản, sâu hơn mức 20 - 30 điểm cơ bản mà giới kinh tế kỳ vọng. Đáng chú ý, phí quản lý danh mục đầu tư chiếm tỷ trọng chiết giảm lớn nhất. Hiện tại, Fed vẫn bám sát thước đo giá PCE để theo dõi mục tiêu lạm phát dài hạn 2%.
"Dữ liệu hai tháng là chưa đủ để khẳng định một xu hướng mới hình thành, nhất là khi con số theo tháng của tháng 8 đang tăng tốc trở lại", ông Stephen Stanley, kinh tế trưởng khu vực Mỹ tại Santander US Capital Markets, đánh giá. "Dẫu vậy, chúng ta hoàn toàn có cơ sở để lạc quan hơn đôi chút. Ít nhất, Fed có thể thong thả, cân nhắc kỹ lưỡng hơn trong các quyết định thắt chặt và không nhất thiết phải nâng lãi suất quá mạnh để kéo lạm phát về đích".
Kỳ vọng tăng lãi suất hạ nhiệt
Đầu tháng này, Fed đã nâng lãi suất qua đêm chuẩn lên biên độ 3,75 - 4,00%, đánh dấu đợt nâng lãi suất đầu tiên sau 3 năm, đồng thời phát tín hiệu sẽ tiếp tục tăng chi phí vay vốn trong các tháng tới. Dù vậy, xác suất Fed tăng lãi suất vào tháng 10 đã hạ nhiệt đáng kể sau phát biểu hôm thứ Ba của Chủ tịch Fed New York John Williams, khi ông cho rằng ngân hàng trung ương "không có lý do gì phải vội vàng".
Theo công cụ FedWatch của sàn CME, thị trường định giá xác suất nâng lãi suất trong phiên họp ngày 27 - 28/10 ở mức khoảng 41,5%, giảm từ mức 51,5% trước khi có số liệu và mức 70% hồi đầu tuần.
Tuy nhiên, áp lực lạm phát và chi phí vay vốn leo thang có thể bóp nghẹt sức mua. Báo cáo khảo sát hôm thứ Ba của Conference Board cho thấy, niềm tin người tiêu dùng Mỹ trong tháng 9 đã rơi xuống gần đáy 12 năm rưỡi. Mặc dù vậy, đến nay người tiêu dùng vẫn chưa có dấu hiệu thắt lưng buộc bụng.
Chi tiêu tiêu dùng - động lực chiếm hơn 2/3 toàn bộ hoạt động kinh tế Mỹ - đã tăng vọt 0,9% trong tháng trước, vượt trội so với mức tăng 0,1% đã qua điều chỉnh của tháng 7 (ước tính ban đầu là 0,2%).
Sau khi trừ đi yếu tố lạm phát, chi tiêu tiêu dùng thực tế vẫn tăng 0,6%, duy trì đà tăng trưởng vững chắc sau khi đã tăng trưởng với tốc độ thường niên hóa 3,8% trong quý II, góp phần đưa tốc độ tăng trưởng kinh tế giai đoạn này đạt 2,2%. Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) còn nhận được lực đẩy lớn từ dòng vốn đầu tư doanh nghiệp vào hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI), với chi tiêu cho trang thiết bị tiếp tục ghi nhận quý tăng trưởng hai con số liên tiếp.
Bên cạnh đó, túi tiền của người dân Mỹ được tiếp sức từ đà hưng phấn của thị trường chứng khoán nhờ làn sóng AI, cũng như việc các hộ gia đình rút tiền tiết kiệm và giảm bớt tỷ lệ dự phòng rủi ro. Số liệu hiệu đính hàng năm cho thấy các hộ gia đình thực chất có nguồn tiền tiết kiệm dồi dào hơn và mặt bằng thu nhập cao hơn các ước tính trước đây, lý giải cho sức mua bền bỉ vừa qua.
Tuy nhiên, thu nhập trong tháng 8 chỉ nhích nhẹ 0,2% và tăng 0,3% sau khi tính thuế. Thu nhập khả dụng thực tế (đã trừ lạm phát) đi ngang. Tỷ lệ tiết kiệm tụt xuống mức 4,1% - đáy thấp nhất kể từ tháng 11/2022, giảm so với mức 4,6% của tháng 7.
"Chúng tôi vẫn giữ góc nhìn thận trọng. Khi thu nhập thực tế từ tiền lương chậm lại giữa bối cảnh giá xăng đắt đỏ, chi tiêu tiêu dùng trong những tháng tới sẽ đối mặt với không ít trở ngại", bà Veronica Clark, chuyên gia kinh tế tại Citigroup, cảnh báo.
Mặt khác, kỳ vọng tăng trưởng GDP quý này từ tiêu dùng khởi sắc có thể bị triệt tiêu bởi kim ngạch nhập khẩu tăng vọt nhằm đáp ứng nhu cầu nội địa.
Báo cáo từ Cục Dân số thuộc Bộ Thương mại Mỹ chỉ ra thâm hụt thương mại hàng hóa tháng qua đã nới rộng thêm 11,5%, lên mức 132,6 tỷ USD, trong đó giá trị nhập khẩu vọt tăng 5,5% lên 336,1 tỷ USD. Cán cân thương mại đã kéo lùi đà tăng trưởng GDP suốt ba quý liên tiếp.
"Tôi dự báo thâm hụt thương mại sẽ ghìm giảm khoảng 2,5 điểm phần trăm tăng trưởng trong quý III. Tuy nhiên, nhờ lực cầu nội địa duy trì sức bật mạnh mẽ, tôi vẫn kỳ vọng tăng trưởng GDP thực tế sẽ vượt ngưỡng 3%", ông John Ryding, cố vấn kinh tế trưởng tại Brean Capital, nhận định.
