Mức độ tăng trưởng được kỳ vọng này lại trái ngược hoàn toàn với đánh giá ảm đạm của người dân về nền kinh tế. Bộ Thương mại Mỹ sẽ công bố ước tính sơ bộ về GDP quý III vào thứ Năm.
"Mọi người rất bất mãn về giá năng lượng và thực phẩm cao, song các nền tảng cơ bản của người tiêu dùng vẫn ở mức khá tốt. Chúng ta vẫn ghi nhận đà tăng trưởng việc làm, mức lương cải thiện và thị trường chứng khoán mạnh mẽ đang hỗ trợ cho chi tiêu, đặc biệt là ở các hộ gia đình thu nhập cao. Do đó, người tiêu dùng vẫn tiếp tục gia tăng chi tiêu với nhịp độ khá ổn định," ông Gus Faucher, chuyên gia kinh tế trưởng tại PNC Financial, nhận định.
Khảo sát của hãng tin Reuters với các nhà kinh tế dự báo GDP quý trước có thể đã tăng trưởng theo mức 3,2% tính theo năm. Trong quý từ tháng 4 đến tháng 6, nền kinh tế đã tăng trưởng ở mức 2,2%. Tuy nhiên, cuộc khảo sát này được thực hiện trước khi báo cáo các chỉ số kinh tế sơ bộ tháng 9 được công bố vào thứ Tư. Báo cáo cho thấy thâm hụt thương mại hàng hóa đã nới rộng do nhu cầu mạnh mẽ đối với các mặt hàng tư bản liên quan đến cơn sốt đầu tư AI đã đẩy kim ngạch nhập khẩu lên mức cao kỷ lục.
Các nhà kinh tế ước tính thâm hụt thương mại đã kéo giảm ít nhất 4 điểm phần trăm khỏi mức tăng trưởng GDP trong quý trước. Dù vậy, tác động kìm hãm này có lẽ đã được xoa dịu nhờ các khoản đầu tư liên quan đến AI, với chi tiêu của doanh nghiệp dành cho thiết bị dự kiến ghi nhận quý tăng trưởng hai chữ số thứ ba liên tiếp.
AI cũng nhiều khả năng đã đóng góp vào chi tiêu cho các sản phẩm quyền sở hữu trí tuệ. Hàng tồn kho cũng được kỳ vọng đóng góp vào đà tăng trưởng GDP trong quý vừa qua.
Các nhà đầu tư đang ngày càng quan tâm đến chi phí gia tăng của các dự án AI dài hạn khi mức lợi nhuận thu về vẫn còn mơ hồ. Các hãng công nghệ đã vay những khoản tiền khổng lồ trong năm qua để chi cho AI, tạo ra rủi ro tiềm ẩn đối với chi tiêu thiết bị. Mặc dù vậy, các nhà kinh tế không cho1 rằng điều này sẽ cản trở nền kinh tế.
"Có thể sẽ có sự thận trọng hơn đối với các khoản đầu tư vào AI, nhưng động lực cốt lõi vẫn khá mạnh mẽ. Đầu tư liên quan đến AI có khả năng vẫn là trụ cột chính của hoạt động kinh tế Mỹ, ngay cả khi tồn tại một số rủi ro về việc rút vốn và những câu hỏi đặt ra về tỷ suất sinh lời của toàn bộ khoản đầu tư đó", ông Gregory Daco, chuyên gia kinh tế trưởng tại EY-Parthenon, cho biết.
Nền kinh tế đang mở rộng với tốc độ vượt xa mức tăng trưởng không lạm phát khoảng 2% mà một số quan chức Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đánh giá. Ngân hàng trung ương Mỹ vào thứ Tư đã giữ nguyên lãi suất chuẩn trong biên độ 3,75 - 4,00%, đồng thời thừa nhận lạm phát "vẫn ở mức cao".
Các nhà kinh tế kỳ vọng Fed sẽ nâng lãi suất vào tháng 12. Chủ tịch Fed Kevin Warsh phát biểu trước báo giới rằng, "hoạt động kinh tế đang mở rộng với tốc độ mạnh mẽ", đồng thời lưu ý rằng, "dù vẫn còn những bất ổn xuất phát một phần từ các diễn biến địa chính trị, chi tiêu trong nước vẫn duy trì được sự bền bỉ".
Chi tiêu tiêu dùng, chiếm hơn 2/3 quy mô nền kinh tế, được dự báo đã tăng trưởng với tốc độ trên 3,0% sau khi ghi nhận mức 3,8% trong quý II. Tỷ lệ sa thải ở mức thấp lịch sử và tình hình tuyển dụng ở mức vừa phải đang góp phần củng cố chi tiêu, mặc dù đôi khi tốc độ tăng trưởng tiền lương vẫn chậm hơn lạm phát.
Các hộ gia đình đang tiết kiệm ít đi và phải rút từ khoản tiền tích lũy để tài trợ cho chi tiêu. Khi giá xăng trung bình vẫn ở mức trên 4 USD/gallon trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông kéo dài, các nhà kinh tế dự đoán chi tiêu tiêu dùng có thể sẽ chững lại.
"Dường như các hộ gia đình đã đưa ra nhận định khi xung đột bùng phát vào đầu năm nay rằng đà tăng giá năng lượng phần lớn chỉ mang tính tạm thời. Đánh giá đó có thể sai, và do đó người tiêu dùng có thể sẽ cần phải thắt lưng buộc bụng vào một thời điểm nào đó", ông Stephen Stanley, chuyên gia kinh tế trưởng phụ trách thị trường Mỹ tại Santander US Capital Markets nhận xét.
Lãi suất thế chấp tăng cao do xung đột tại Trung Đông dự kiến đã đẩy hoạt động đầu tư nhà ở quay trở lại đà suy giảm trong quý trước. Chi phí đi vay cao hơn đã lu mờ xu hướng hạ nhiệt của giá nhà, khiến giấc mơ sở hữu nhà ở vượt quá tầm với của giới trẻ.
Việc xây dựng nhà ở cũng đang bị kìm hãm bởi tình trạng thiếu hụt đất đai và nhân công trong bối cảnh siết chặt nhập khẩu lao động, cùng với giá nguyên vật liệu cao hơn do các biện pháp thuế quan đối với hàng hóa nhập khẩu. Việc xây dựng các trung tâm dữ liệu để hỗ trợ AI có lẽ đã thúc đẩy đầu tư kinh doanh vào các công trình phi dân cư sau khi đã ổn định trong quý II. Sự phục hồi của chi tiêu chính phủ cũng đã được dự báo từ trước.
Một thước đo về nhu cầu trong nước, loại trừ hàng tồn kho, thương mại và chính phủ, được kỳ vọng đã bứt phá trong quý trước. Doanh số bán hàng cuối cùng cho các khách hàng mua tư nhân trong nước đã tăng trưởng ở mức 4,6% trong quý II.
"Bức tranh tổng thể là nền kinh tế đang tăng trưởng ở mức độ khá, nhưng các yếu tố chủ chốt lại là bùng nổ đầu tư do AI dẫn dắt và tiêu dùng được thúc đẩy chủ yếu từ sự gia tăng tài sản chứng khoán. Vẫn chưa rõ điều này có thể kéo dài trong bao lâu, nhưng đây không phải là một bức tranh thực sự ổn định, cũng không mấy tích cực đối với phần lớn người lao động", ông Dean Baker, chuyên gia kinh tế cao cấp tại Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (CEPR) nhận định.
