Mới đây, 20 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xây dựng trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi đã kiến nghị Hiệp hội doanh nghiệp Tỉnh có tiếng nói lên cấp có thẩm quyền để giải quyết, tháo gỡ khó khăn về vật liệu.
Cụ thể, hiện tình trạng khan hiếm vật liệu thông thường như cát xây dựng, đá và đất san lấp vẫn tiếp diễn do nhiều mỏ đã hết sản lượng hoặc đóng cửa; một số mỏ còn khai thác nhưng công suất thấp, không đáp ứng nhu cầu thi công thực tế. Thủ tục cấp phép khai thác khoáng sản mỏ mới còn chậm.
Trong khi đó, giá nguyên vật liệu biến động liên tục nhưng việc công bố chỉ số giá xây dựng tại một số địa phương chưa sát thực tế hoặc chưa kịp thời. Đơn cử, giá đất đắp theo công bố của Sở Xây dựng Quảng Ngãi là 33.180 đồng/m3, nhưng giá thực tế trên thị trường hiện lên đến 42.000 đồng/m3, tăng 126%; đá dăm 1x2, giá công bố của Sở Xây dựng là 245.454 đồng/m3, nhưng giá thị trường hiện là 460.000 đồng/m3, tăng 188%; xi măng PC40, giá công bố của Sở Xây dựng là 1.205.000 đồng/tấn, nhưng giá bán trên thị trường là 1.600.000 đồng/tấn...
Đơn giá vận chuyển, giá ca máy và thiết bị thi công được công bố thấp hơn so với thị trường. Chi phí thực tế của nhiều dự án tăng khoảng 10% - 30%, tùy loại công trình. Hệ quả là nhà thầu xây dựng rơi vào cảnh càng làm càng lỗ.
Theo tôi, để tháo gỡ vấn đề này, trước hết cần xem xét lại quy trình và phương pháp công bố giá vật liệu xây dựng tại địa phương, bảo đảm phản ánh sát giao dịch trên thị trường. Việc công bố giá cần tính đến các yếu tố thị trường và quy luật cung - cầu, đồng thời được cập nhật thường xuyên hơn. Khi giá công bố phản ánh sát thực tế, nhà thầu mới có cơ sở xây dựng giá dự thầu, quản trị chi phí và thực hiện hợp đồng một cách chủ động, hạn chế tình trạng doanh nghiệp phải chịu rủi ro do chênh lệch quá lớn giữa giá công bố và giá thị trường.
