(BĐT) - Sau gần 1 tháng Ngân hàng Nhà nước (NHNN) ngừng mua ngoại tệ giao ngay, tỷ giá USD/VND hầu như không biến động. Diễn biến ổn định này được dự báo sẽ tiếp tục trong năm 2021. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng, cần xem xét điều hành tỷ giá linh hoạt trong bối cảnh vừa ứng phó với cáo buộc thao túng tiền tệ, vừa đẩy mạnh dự trữ ngoại hối và tạo thanh khoản tốt cho thị trường ngoại hối.
Trong gần một tháng qua, tỷ giá USD/VND dao động quanh ngưỡng 23.125 VND/USD. Ảnh: Minh Dũng

Trong gần một tháng qua, tỷ giá USD/VND dao động quanh ngưỡng 23.125 VND/USD. Ảnh: Minh Dũng

Cuối năm 2020, NHNN quyết định, từ ngày 31/12/2020, cơ quan này ngừng niêm yết tỷ giá giao ngay và ngừng mua ngoại tệ giao ngay. Từ ngày 4/1/2021, NHNN thực hiện mua ngoại tệ kỳ hạn 6 tháng có hủy ngang với tỷ giá mua kỳ hạn là 23.125 VND/USD.

Trong gần một tháng qua, tỷ giá USD/VND gần như dao động quanh ngưỡng 23.125 VND/USD, đây được coi là một phần kết quả từ động thái dừng mua ngoại tệ giao ngay của NHNN. Các tổ chức nghiên cứu cũng dự báo tỷ giá USD/VND sẽ chỉ dao động nhẹ trong năm 2021.

Về động thái của NHNN, TS.Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính - ngân hàng cho rằng, việc ngừng mua ngoại tệ giao ngay cho thấy nỗ lực của cơ quan điều hành chính sách ứng phó với cáo buộc thao túng tiền tệ từ phía Mỹ. “Thay vì quyết định ngừng mua ngoại tệ với cả hai nghiệp vụ là mua giao ngay và mua kỳ hạn để làm giảm mạnh cầu ngoại tệ trên thị trường, NHNN đã chọn ngừng mua giao ngay, tức là cầu ngoại tệ sẽ giảm từ từ. Dù góp phần kiềm giữ tỷ giá ổn định, song động thái này hẳn là làm giảm thanh khoản trong giao dịch ngoại hối của các tổ chức tín dụng và có thể khiến họ gặp khó khăn phần nào”, ông Hiếu nói.

Mặt khác, theo vị chuyên gia này, chính quyền mới của Tổng thống Mỹ Joe Biden được dự đoán sẽ có cách ứng xử khác với các bất đồng thương mại và nhiều khả năng Việt Nam sẽ không còn trong danh sách bị gắn mác thao túng tiền tệ. “Do đó, NHNN nên cân nhắc điều chỉnh chính sách mua ngoại tệ để tạo thuận lợi cho hoạt động trên thị trường ngoại hối, đồng thời tiếp tục tăng cường dự trữ ngoại hối để có thể chủ động can thiệp thị trường khi cần thiết, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô. Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) cũng đã khuyến nghị, Việt Nam cần tiếp tục củng cố ngoại hối trong bối cảnh thị trường quốc tế rất nhiều rủi ro”, ông Hiếu nói.

Theo đánh giá của nhóm nghiên cứu tại Công ty Chứng khoán KBSV, việc NHNN ngừng mua ngoại tệ giao ngay cho thấy NHNN không còn sẵn sàng mua USD nhằm tăng dự trữ ngoại hối như trước kia. Các ngân hàng thương mại cần phải chủ động liên hệ trực tiếp với NHNN trong trường hợp trạng thái ngoại tệ dương lớn.

Việc mở rộng kỳ hạn mua USD lên 6 tháng cho thấy việc bán USD có kỳ hạn cho NHNN đã trở nên khó khăn hơn nhiều trong khi bán USD giao ngay bị hạn chế.

Đánh giá về động thái dừng mua ngoại tệ giao ngay của NHNN, Bộ phận phân tích của Công ty Chứng khoán SSI (SSI Research) cho rằng, nguồn cung ngoại tệ sẽ vẫn tương đối dồi dào trong năm 2021, nhưng việc NHNN ngừng mua ngoại tệ giao ngay và chuyển sang mua ngoại tệ kỳ hạn 6 tháng có hủy ngang sẽ khiến các ngân hàng thương mại chịu gánh nặng rủi ro ngoại hối lớn hơn và tỷ giá có thể biến động nhiều hơn. Do đó, giá trị giao dịch ngoại hối có thể vẫn cao, nhưng thu nhập ngoại hối của các ngân hàng có thể giảm vào năm 2021.

Từ phía cơ quan điều hành chính sách tiền tệ, Thống đốc NHNN Nguyễn Thị Hồng nêu rõ chủ trương sẽ điều hành chính sách tiền tệ nói chung và chính sách ngoại hối nói riêng bám sát diễn biến kinh tế vĩ mô, tiền tệ, tình hình dịch bệnh trong nước và quốc tế để chủ động điều hành đồng bộ các công cụ và giải pháp phù hợp nhằm ổn định thị trường tiền tệ và ngoại hối.

“NHNN kiên định quan điểm điều hành tỷ giá linh hoạt, phù hợp với tình hình thị trường trong và ngoài nước, các cân đối vĩ mô, tiền tệ và mục tiêu chính sách tiền tệ; tăng dự trữ ngoại hối khi điều kiện thị trường thuận lợi”, Thống đốc Nguyễn Thị Hồng khẳng định.