|
| Không gian tăng trưởng lớn từ đầu tư công, hạ tầng, đô thị và công nghiệp không chỉ là cơ hội về thị trường, mà còn là cơ hội nâng cấp năng lực sản xuất của doanh nghiệp. Ảnh: Song Lê |
Doanh nghiệp Việt phải lớn lên bằng năng lực công nghệ, sở hữu trí tuệ
Ông Phạm Trường Giang, Tổng giám đốc Công ty CP Eurohouse Việt Nam
Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với không gian tăng trưởng lớn từ đầu tư công, hạ tầng, đô thị và công nghiệp. Tôi cho rằng, đây không chỉ là cơ hội về thị trường, mà quan trọng hơn là cơ hội để nâng cấp năng lực sản xuất của DN.
Năm 2026, Eurohouse Việt Nam quyết định đầu tư thêm dây chuyền đùn ép nhôm thanh định hình 1.500 tấn với mức độ tự động hóa cao, ứng dụng công nghệ AI trong kiểm soát quy trình; đồng thời nâng cấp dây chuyền sơn tĩnh điện bằng hệ thống KCS tự động, phân tích và kiểm soát dữ liệu. Việc lựa chọn thời điểm đầu tư xuất phát từ mục tiêu đón đầu thay vì thụ động chờ đợi thị trường tăng trưởng mới bắt đầu chuẩn bị. Chúng tôi chủ động đi trước một bước, xây dựng nền tảng năng lực để sẵn sàng đáp ứng những tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường xây dựng và công nghiệp tại Việt Nam.
Tuy nhiên, công suất lớn chưa đủ để tạo nên một DN mạnh. Công nghệ, sở hữu trí tuệ, năng suất và chất lượng mới là nền tảng của sức cạnh tranh dài hạn. Chúng tôi hướng tới mô hình sản xuất chính xác, ổn định, tiết kiệm và kiểm soát chất lượng bằng dữ liệu. Đầu tư công nghệ chính là bước đi chiến lược để Eurohouse nâng cao năng lực cạnh tranh, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và đóng góp tích cực vào năng lực sản xuất chung của đất nước.
Tôi cho rằng, trong kỷ nguyên mới, DN Việt không thể chỉ đặt mục tiêu “bán được nhiều hơn”, mà phải hướng tới “làm chủ tốt hơn” - làm chủ công nghệ, sở hữu trí tuệ, chất lượng, quy trình và năng lực sản xuất.
Từ phía Nhà nước, tôi kỳ vọng tiếp tục có những chính sách tạo điều kiện để DN Việt tiếp cận nguồn vốn dài hạn cho đầu tư công nghệ, được ưu tiên tham gia sâu hơn vào các dự án trọng điểm quốc gia và chuỗi cung ứng trong nước, đồng thời từng bước ghi nhận đúng giá trị công nghệ, tài sản trí tuệ và năng lực sản xuất của DN Việt Nam.
Giữ chữ tín, củng cố nội lực để nắm bắt cơ hội từ đầu tư hạ tầng
Ông Nguyễn Anh Văn, Tổng giám đốc Tổng công ty Thăng Long
Lĩnh vực xây dựng hạ tầng đang đứng trước nhiều cơ hội khi Nhà nước đẩy mạnh đầu tư công, triển khai hàng loạt dự án giao thông quy mô lớn. Tổng công ty Thăng Long từng có cơ hội tham gia nhiều công trình quan trọng như cầu Vân Phúc qua sông Hồng, cầu Văn Úc 2 trên tuyến đường bộ cao tốc Ninh Bình - Hải Phòng, cùng hàng loạt dự án đường sắt, giao thông trọng điểm khác. Đây vừa là cơ hội để DN phát huy năng lực thi công, vừa là động lực để tiếp tục đầu tư nâng cao năng lực quản trị, nhân lực và thiết bị.
Thực tế triển khai các công trình quy mô lớn cho thấy, DN xây dựng đang phải đối mặt với không ít áp lực. Biến động giá vật liệu, nhiên liệu, chi phí vận chuyển, yêu cầu cao về tiến độ và những vấn đề liên quan đến mặt bằng, dòng tiền đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả của dự án. Trong điều kiện đó, Tổng công ty xác định phải chủ động quản trị chi phí, điều tiết tiến độ phù hợp, kiểm soát dòng tiền và tổ chức thi công khoa học, đồng thời giữ vững cam kết về chất lượng, tiến độ và an toàn. Đối với Tổng công ty Thăng Long, “chữ tín” với chủ đầu tư là yếu tố có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong quá trình phát triển. Một DN xây dựng muốn đi đường dài phải chứng minh năng lực bằng chính chất lượng và hiệu quả của từng công trình. Việc được tham gia những dự án lớn, có yêu cầu kỹ thuật cao cũng là sự ghi nhận đối với năng lực và uy tín mà DN đã tích lũy qua nhiều năm.
Chúng tôi kỳ vọng các chính sách liên quan đến đầu tư xây dựng và hoạt động của DN tiếp tục được hoàn thiện theo hướng ổn định, minh bạch, nhất quán và có tính dự báo cao. Đặc biệt, đối với các dự án có thời gian thực hiện dài, cơ chế quản lý hợp đồng, điều chỉnh giá, thanh toán và xử lý những biến động khách quan cần đủ linh hoạt để chia sẻ hợp lý rủi ro giữa các bên. Khi môi trường chính sách thuận lợi, DN sẽ mạnh dạn đầu tư cho công nghệ, thiết bị và nguồn nhân lực, qua đó nâng cao năng lực thực hiện các công trình lớn.
Cơ hội từ làn sóng đầu tư hạ tầng hiện nay là rất rõ, nhưng để biến cơ hội thành kết quả kinh doanh bền vững, DN phải tự củng cố nội lực, giữ vững chữ tín và nâng cao năng lực cạnh tranh. Đó cũng là cách để DN đồng hành hiệu quả hơn với các công trình phát triển hạ tầng của đất nước.
Phát triển bền vững là kim chỉ nam nâng cao năng lực cạnh tranh và xây dựng thương hiệu xanh
Ông Lê Hoàng Minh, Giám đốc Điều hành sản xuất Công ty CP Sữa Việt Nam (Vinamilk)
Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách mới, trong đó có khung chính sách hướng tới tăng trưởng xanh, phát triển bền vững và cam kết Net Zero đã tạo động lực thúc đẩy DN chuẩn hóa quy trình vận hành và nâng cao năng lực cạnh tranh. Với Vinamilk, chúng tôi tin rằng việc minh bạch hóa dữ liệu ESG sẽ giúp DN củng cố uy tín và gia tăng lợi thế khi vươn ra thị trường quốc tế.
Năm 2025, Vinamilk đạt doanh thu gần 64.000 tỷ đồng, kim ngạch xuất khẩu lũy kế vượt 3,9 tỷ USD tới 67 quốc gia và vùng lãnh thổ, giá trị thương hiệu đạt 2,6 tỷ USD, với hiệu quả kinh doanh tiếp tục vững tiến trong năm 2026. Việc thực hành phát triển bền vững một cách thực chất không chỉ giúp DN gia tăng năng lực cạnh tranh, tối ưu hóa quy trình và giảm chi phí sản xuất, mà còn góp phần bảo vệ môi trường thông qua việc hạn chế tối đa sử dụng các nguồn năng lượng, nguyên liệu gây tác động tiêu cực. Đây chính là nền tảng cốt lõi để DN kiến tạo “thương hiệu xanh” vững chắc trong lòng người tiêu dùng.
Tuy nhiên, cộng đồng DN đang phải đối mặt với áp lực chi phí đầu tư ban đầu lớn để kiểm kê khí nhà kính, chuyển đổi năng lượng và nâng cấp chuỗi cung ứng. Bên cạnh đó, tính đồng bộ của toàn bộ hệ sinh thái phụ trợ vẫn cần thêm thời gian để đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe này.
Thời gian tới, chúng tôi mong Chính phủ sẽ hoàn thiện bộ tiêu chí phân loại xanh và hướng dẫn kiểm kê khí nhà kính đồng bộ để DN thuận lợi tiếp cận nguồn tín dụng xanh. Đồng thời, cần có các chính sách ưu đãi thuế và hỗ trợ vốn cho chuỗi thu gom, tái chế, nâng chuẩn nhà cung cấp cũng như nông hộ liên kết, giúp đồng bộ hóa tiến trình chuyển đổi xanh trên toàn hệ sinh thái.
Chính sách mở đường, doanh nghiệp chủ động thực hiện
Ông Trần Quang Tuyến, Phó Tổng giám đốc Công ty TNHH Liên hợp Xây dựng Vạn Cường
Hệ thống pháp luật và cơ chế chính sách hiện nay đang ghi nhận bước chuyển mình mạnh mẽ với hàng loạt quy định mới được hoàn thiện, tạo hành lang pháp lý vững chắc cho cộng đồng DN, đặc biệt là các nhà thầu trong lĩnh vực giao thông và xây dựng. Những cải cách này kỳ vọng mang lại nguồn sinh khí mới, gỡ vướng về nguồn lực và thúc đẩy thị trường phát triển bền vững.
Tuy nhiên, khoảng cách từ văn bản pháp luật đến thực tiễn triển khai vẫn còn khá lớn. Nhiều chính sách mang tính đột phá như cơ chế đặc thù về giao mỏ vật liệu xây dựng hay đơn giản hóa thủ tục hành chính chưa thực sự đi vào cuộc sống, không ít DN chưa thể tiếp cận và thụ hưởng trọn vẹn các ưu đãi mà Nhà nước đã ban hành. Nguyên nhân cốt lõi xuất phát từ sự chênh lệch trong nhận thức và năng lực thực thi của đội ngũ cán bộ ở các địa phương, đi kèm tâm lý e ngại, sợ trách nhiệm, lo ngại rủi ro pháp lý trong quá trình giải quyết công việc.
Trước những cơ hội đan xen thách thức, các DN xây dựng, giao thông như Công ty TNHH Liên hợp Xây dựng Vạn Cường đã chủ động thực hiện tái cấu trúc toàn diện. Chiến lược vận hành được điều chỉnh theo hướng tập trung vào năng lực cốt lõi, thu hẹp các mảng kinh doanh dàn trải, kém hiệu quả. Song song đó, việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản trị và thi công, kết hợp đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, có khả năng thích ứng nhanh với chuyển đổi số trở thành mũi nhọn gia tăng sức cạnh tranh.
Bên cạnh đó, Công ty chủ động nghiên cứu, cập nhật quy định pháp luật mới, tham mưu, đề xuất giải pháp cho các chủ đầu tư nhằm áp dụng hiệu quả các cơ chế ưu việt vào từng dự án cụ thể. Sự đồng hành của DN nhằm góp phần tháo gỡ điểm nghẽn, đẩy nhanh tiến độ thi công, hoàn thành tốt các công trình, dự án được thực hiện.
Nâng cao chất lượng tư vấn, củng cố niềm tin vào lĩnh vực đấu thầu
Ông Huỳnh Trung Quân, Giám đốc Công ty TNHH MTV Lộc Phú Trung
Từ đầu năm 2026 đến nay chứng kiến nhiều thay đổi đáng chú ý đối với môi trường kinh doanh nói chung và hoạt động đấu thầu nói riêng. Sự ra đời của hàng loạt văn bản quy phạm pháp luật mới, trong đó có Nghị định số 349/2026/NĐ-CP, Thông tư số 134/2026/TT-BTC... tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý về đấu thầu theo hướng tăng cường công khai, minh bạch, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và nâng cao trách nhiệm của các chủ thể tham gia. Đây vừa là cơ hội, vừa đặt ra yêu cầu cao hơn đối với các đơn vị tư vấn trong việc cập nhật quy định, nâng cao chuyên môn và bảo đảm chất lượng dịch vụ.
Từ góc độ chuyên gia về tư vấn đấu thầu, thực tiễn cho thấy chất lượng của hồ sơ mời thầu có ảnh hưởng trực tiếp đến mức độ cạnh tranh và hiệu quả của cả quá trình lựa chọn nhà thầu. Một hồ sơ được xây dựng sát với yêu cầu thực tế của dự án, xác định đúng tiêu chuẩn kỹ thuật, điều kiện về năng lực, kinh nghiệm và không có rào cản sẽ thu hút được nhiều nhà thầu có năng lực tham gia. Ngược lại, nếu yêu cầu chưa phù hợp hoặc thiếu tính thực tiễn, quá trình lựa chọn nhà thầu có thể phát sinh kiến nghị, kéo dài thời gian hoặc thậm chí phải tổ chức đấu thầu lại.
Khi các quy định mới được ban hành và áp dụng, điều quan trọng là cả chủ đầu tư và đơn vị tư vấn phải thay đổi cách tiếp cận. Không nên chỉ coi việc lập hồ sơ mời thầu là một thủ tục để hoàn thiện hồ sơ dự án, mà cần nhìn nhận đây là một khâu quan trọng để tạo lập môi trường cạnh tranh thực chất và lựa chọn được nhà thầu phù hợp nhất với yêu cầu của dự án.
Đối với tư vấn đấu thầu, yêu cầu đặt ra là phải nâng cao chất lượng đội ngũ, thường xuyên cập nhật pháp luật và giữ vững tính độc lập, khách quan trong quá trình thực hiện dịch vụ. Chúng tôi cũng mong muốn các quy định mới tiếp tục được hướng dẫn kịp thời, thống nhất; những vấn đề phát sinh trong thực tiễn cần được cơ quan quản lý giải đáp rõ ràng để chủ đầu tư và đơn vị tư vấn có cơ sở áp dụng thống nhất. Khi quy định rõ ràng, cách hiểu và cách áp dụng thống nhất, các chủ đầu tư có thêm cơ sở tổ chức lựa chọn nhà thầu hiệu quả, còn các nhà thầu có thể chủ động đầu tư nguồn lực để tham gia thị trường. Với đơn vị tư vấn, đó cũng là điều kiện để phát triển bền vững trên cơ sở chất lượng chuyên môn và uy tín nghề nghiệp.
Tăng niềm tin chính sách để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư dài hạn
Ông Nguyễn Đức Khôi, Phó Tổng giám đốc Công ty CP Kỹ thuật Công nghiệp Á Châu (ACIT)
Năm 2026 mở ra nhiều cơ hội phát triển mới cho cộng đồng DN khi hàng loạt cơ chế, chính sách về đầu tư, năng lượng, khoa học công nghệ, chuyển đổi số và phát triển công nghiệp được hoàn thiện theo hướng minh bạch, đồng bộ hơn. Đối với các DN hoạt động trong lĩnh vực thiết bị điện, hạ tầng năng lượng và công nghệ cao như ACIT, đây là nền tảng quan trọng để xây dựng chiến lược đầu tư dài hạn, nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị trong nước cũng như quốc tế.
Sau 20 năm phát triển, ACIT đã từng bước đầu tư hệ thống sản xuất thiết bị điện công nghệ cao, hiện có 4 nhà máy đang hoạt động và 1 nhà máy đang trong giai đoạn hoàn thiện, dự kiến sớm đưa vào vận hành; đồng thời áp dụng các tiêu chuẩn quản trị tiên tiến và mở rộng sang lĩnh vực năng lượng tái tạo. Thực tiễn hoạt động cho thấy, niềm tin của DN được hình thành không chỉ từ các chính sách hỗ trợ, mà quan trọng hơn là tính ổn định, nhất quán và khả năng dự báo của môi trường kinh doanh. Khi nhìn thấy định hướng phát triển rõ ràng của thị trường, cơ chế chính sách và quy hoạch ngành, DN sẽ mạnh dạn đầu tư vào công nghệ, nghiên cứu phát triển, đào tạo nguồn nhân lực và mở rộng sản xuất...
Trong xu hướng chuyển dịch năng lượng và hiện đại hóa hệ thống điện, Việt Nam có dư địa rất rộng để phát triển công nghiệp thiết bị điện, công nghệ lưu trữ năng lượng, tự động hóa và các giải pháp kỹ thuật phục vụ hạ tầng năng lượng mới. Để DN trong nước tích lũy và phát huy tốt hơn năng lực, cần tiếp tục hoàn thiện các chính sách khuyến khích đổi mới công nghệ, thúc đẩy sử dụng sản phẩm trong nước đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng, đồng thời tiếp tục cải cách thủ tục đầu tư, đấu thầu theo hướng minh bạch, thuận lợi và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng.
Bản thân DN cũng phải chủ động đổi mới, nâng cao năng lực quản trị, tăng cường đầu tư công nghệ và xây dựng đội ngũ nhân lực chất lượng cao. Chúng tôi tin rằng, khi Nhà nước và DN đồng hành, cùng chia sẻ tầm nhìn phát triển dài hạn, cộng đồng DN sẽ có thêm động lực để vững vàng vượt qua thách thức, nâng cao sức cạnh tranh và đóng góp nhiều hơn cho sự phát triển của nền kinh tế.