Qua khảo sát của chúng tôi, mức độ quan tâm của doanh nghiệp nhỏ và vừa đối với hoạt động chuyển đổi số đã có thay đổi rất rõ ràng trong vài năm gần đây, chuyển từ cách nhìn nhận như một xu hướng sang yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh. Làn sóng AI trong 2 năm gần đây thúc đẩy doanh nghiệp tiếp cận, xúc tiến chuyển đổi số một cách chủ động.
Tuy nhiên, khoảng cách nhận thức và triển khai vẫn còn lớn. Các doanh nghiệp sản xuất gần đây ít đặt câu hỏi về sự cần thiết phải chuyển đổi số mà chuyển sang tập trung vào việc bắt đầu từ đâu và đầu tư như thế nào cho hiệu quả. Nhiều doanh nghiệp số hóa khá tốt phần tiếp xúc thị trường như bán hàng, kế toán nhưng phần lõi vận hành vẫn chạy trên giấy tờ và bảng tính.
Một trong những rào cản lớn đối với chuyển đổi số trong doanh nghiệp là tư duy quản trị và năng lực triển khai. Hiện công nghệ chuyển đổi số đã sẵn có, chi phí cũng giảm nhưng phần lớn doanh nghiệp chưa xác định rõ mục tiêu và lộ trình phù hợp với nguồn lực của mình, bên cạnh đó là những khó khăn quen thuộc về tài chính, nhân sự, dữ liệu chưa chuẩn hóa và tâm lý ngại thay đổi.
Do đó, để chuyển đổi số thành công, doanh nghiệp cần thay đổi tư duy quản trị, chứ không chỉ đầu tư công nghệ. Về quy trình, doanh nghiệp nên chuẩn hóa trước khi số hóa, bởi không thể số hóa một quy trình lộn xộn. Trước hết, có thể chuẩn hóa quy trình và dữ liệu gốc, chọn một nghiệp vụ có tác động rõ ràng để làm trước, đo kết quả, rồi mới mở rộng. Cách làm này giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa tránh đầu tư dàn trải và tạo được niềm tin nội bộ từ những kết quả đầu tiên.
Chuyển đổi số không nên được xem là chi phí, mà là khoản đầu tư nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh. Trong bối cảnh AI, dữ liệu và tự động hóa đang thay đổi toàn bộ phương thức sản xuất, doanh nghiệp bắt đầu sớm và triển khai đúng hướng sẽ có lợi thế rất lớn.