(BĐT) - Theo tìm hiểu của phóng viên Báo Đấu thầu, hiện nay, tình trạng các chủ đầu tư/bên mời thầu tự ý đưa vào các tiêu chí trong hồ sơ mời thầu quá cao, không phù hợp với tính chất, quy mô của gói thầu mua sắm hàng hóa có dấu hiệu gia tăng. Cá biệt, có những gói thầu giá trị nhỏ, hàng hóa thông dụng, nhưng tiêu chí đưa ra như đánh đố nhà thầu.
Trung tâm Thông tin - Tư vấn - Dịch vụ tài chính Tiền Giang vừa mở thầu Gói thầu Mua sắm trang thiết bị cho hội nghị truyền hình trực tuyến 02 chiều. Ảnh chỉ mang tính minh họa. Nguồn Internet

Trung tâm Thông tin - Tư vấn - Dịch vụ tài chính Tiền Giang vừa mở thầu Gói thầu Mua sắm trang thiết bị cho hội nghị truyền hình trực tuyến 02 chiều. Ảnh chỉ mang tính minh họa. Nguồn Internet

Trung tâm Thông tin - Tư vấn - Dịch vụ tài chính Tiền Giang vừa mở thầu Gói thầu Mua sắm trang thiết bị cho hội nghị truyền hình trực tuyến 02 chiều. Gói thầu có dự toán 296 triệu đồng, phạm vi cung cấp là 13 cái camera rời; 12 cái micro cổ ngỗng rời + cable chuyển đổi và 13 bộ máy vi tính để bàn. Đây là gói thầu chào hàng cạnh tranh với số lượng ít, hàng hóa đơn giản, đã được tiêu chuẩn hóa.

Tuy nhiên, hồ sơ mời thầu của gói thầu nêu trên đưa ra các tiêu chí về nhân sự chủ chốt rất bất thường. Cụ thể, cán bộ chỉ huy Gói thầu phải có kinh nghiệm trên 7 năm, tốt nghiệp đại học trở lên chuyên ngành công nghệ thông tin; có giấy chứng nhận bồi dưỡng nghiệp vụ chỉ huy trưởng công trình và chứng chỉ lập, quản lý dự án công nghệ thông tin; đã từng tham gia triển khai ít nhất 1 gói thầu cung cấp, lắp đặt thiết bị hội nghị truyền hình với vị trí quản lý chung hoặc chỉ huy trưởng công trình có xác nhận của chủ đầu tư.

Đặc biệt, về nhân sự triển khai, thi công cấu hình, cài đặt, lắp đặt thiết bị, hệ thống, hồ sơ mời thầu yêu cầu số lượng 8 người có trình độ đại học trở lên thuộc một trong các chuyên ngành sau: công nghệ thông tin (tin học), điện, điện tử viễn thông.

Như vậy, tại một gói thầu có giá trị chưa tới 300 triệu đồng, bên mời thầu yêu cầu đến 9 kỹ sư, chưa kể các vị trí khác. Đây là yêu cầu quá cao, gây khó khăn cho các nhà thầu.

Trong khi đó, tại TP.HCM, Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Gia Ý được giao làm bên mời thầu Gói thầu Mua sắm bàn ghế học sinh tại Trường Tiểu học Phú Hòa Đông. Đây là gói thầu áp dụng hình thức chào hàng cạnh tranh rút gọn, giá trị chỉ 175 triệu đồng, thời gian thực hiện là 7 ngày. Tuy nhiên, trong hồ sơ mời thầu có yêu cầu nhà thầu: “Cung cấp thiết bị mẫu trước thời điểm đóng thầu với số lượng 05 bộ”.

Yêu cầu này đã khiến nhiều nhà thầu trong lĩnh vực thiết bị trường học bức xúc, dẫn tới kiến nghị. Theo các nhà thầu, hình thức chào hàng cạnh tranh theo quy trình rút gọn quy định tại Điểm b Khoản 1 Điều 23 Luật Đấu thầu: “Áp dụng đối với gói thầu mua sắm hàng hóa thông dụng, sẵn có trên thị trường với đặc tính kỹ thuật được tiêu chuẩn hóa và tương đương nhau về chất lượng". Với trường hợp này, pháp luật về đấu thầu chỉ yêu cầu nhà thầu cung cấp catalogue/bản vẽ để chứng minh thông số kỹ thuật của hàng hóa.

Trong văn bản trả lời kiến nghị của nhà thầu, Trung tâm Thông tin - Tư vấn - Dịch vụ tài chính Tiền Giang chỉ cho biết “Bên mời thầu ghi nhận và rà soát, nghiên cứu sẽ có chỉnh sửa, bổ sung cho phù hợp với quy định”, đồng thời, viện dẫn lý do kiến nghị của nhà thầu quá sát với thời điểm đóng thầu là không đúng quy định.

Còn phía Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Gia Ý lại cho biết: “Đang không biết xử lý như thế nào bởi Gói thầu đã đóng thầu, không thể hủy được. Chúng tôi chỉ mong muốn đảm bảo chất lượng bàn ghế mua sắm phải đạt yêu cầu. Việc yêu cầu 5 bộ hàng mẫu đúng là sau khi xem xét thấy chưa đúng quy định”.

Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Gia Ý được công bố làm bên mời thầu cho ít nhất 20 gói thầu. Đây được xem là một đơn vị chuyên nghiệp khi tổ chức lựa chọn nhà thầu. Do đó, việc Công ty đưa yêu cầu không đúng quy định đối với gói thầu chào hàng cạnh tranh rút gọn, dù giải thích như thế nào, đều khó nhận được sự chia sẻ từ phía các nhà thầu.

Theo chuyên gia về đấu thầu, các mẫu hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu trong lĩnh vực mua sắm hàng hóa đã được ban hành với hướng dẫn chi tiết, cụ thể, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho cả bên mời thầu lẫn nhà thầu. Tuy nhiên, một số bên mời thầu cố tình đi chệch với mục đích đấu thầu cạnh tranh, tự ý cài cắm các tiêu chí trái ngược quy định, dẫn tới bất bình cho các nhà thầu và giảm hiệu quả đầu tư.