(BĐT) - Theo nhiều chuyên gia, gói hỗ trợ lần 2 là rất cần thiết, tuy nhiên, không chỉ hướng đến hỗ trợ, cứu trợ doanh nghiệp (DN), người dân vượt qua khó khăn, mà phải hướng tới tương lai, phục hồi và phát triển kinh tế. Bên cạnh đó, phải có điều chỉnh cách làm để chính sách đi vào cuộc sống, tận dụng được thời cơ.
Gói hỗ trợ doanh nghiệp lần 2 cần tập trung vào các giải pháp như nới lỏng điều kiện tín dụng, miễn và giảm lãi; miễn, giảm thuế, phí; giảm các chi phí hạ tầng… Ảnh: Nhã Chi

Gói hỗ trợ doanh nghiệp lần 2 cần tập trung vào các giải pháp như nới lỏng điều kiện tín dụng, miễn và giảm lãi; miễn, giảm thuế, phí; giảm các chi phí hạ tầng… Ảnh: Nhã Chi

Theo PGS. TS Bùi Đức Thọ, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế quốc dân (NEU), từ giữa tháng 9 đến giữa tháng 10/2020, NEU đã thực hiện khảo sát tại Hà Nội, TP. HCM và Thanh Hóa, mỗi địa phương 150 DN trong 6 ngành du lịch, lưu trú, ăn uống; tài chính, ngân hàng, bảo hiểm; logistics; dệt may; công nghệ thông tin. Kết quả khảo sát cho thấy, 61% hoạt động bình thường, 30% cắt giảm quy mô sản xuất và gần 10% phải tạm dừng hoạt động. DN trong 5/6 ngành phải cắt giảm quy mô lao động. Trong đó, bị ảnh hưởng nặng nề nhất là ngành du lịch, lưu trú, ăn uống. Tác động của dịch đối với các DN quy mô nhỏ là nặng nề nhất.

Kết quả khảo sát của NEU cũng cho thấy, khoảng 80% DN được điều tra không nhận được gói hỗ trợ của Chính phủ, lý do chủ yếu là không đáp ứng điều kiện; không có thông tin về chính sách. Tỷ lệ DN trong ngành du lịch và dệt may nhận được hỗ trợ nhiều nhất. Ngành ít nhận được hỗ trợ nhất là công nghệ thông tin. Tỷ lệ DN lớn nhận được hỗ trợ nhiều hơn so với DN nhỏ. Chủ yếu tập trung vào gói “gia hạn nộp thuế”, các gói hỗ trợ khác tỷ lệ tiếp cận thấp.

TS. Bùi Đức Thọ cho biết, các chính sách hỗ trợ có tác động tích cực đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp. Tuy nhiên, còn nhiều chính sách không được như kỳ vọng như hỗ trợ chi phí logistics, cải cách thủ tục hành chính… Các DN đặt nhiều kỳ vọng về việc tiếp tục hỗ trợ của Chính phủ, đặc biệt là các gói: tạm dừng đóng bảo hiểm xã hội, giảm tiền thuê đất, hỗ trợ chi phí…

Theo TS. Bùi Đức Thọ, gói hỗ trợ lần 2 rất cần thiết, tập trung hơn vào các giải pháp: nới lỏng các điều kiện tín dụng, miễn và giảm lãi; miễn, giảm thuế, phí; giảm phí bảo hiểm xã hội; giảm các chi phí hạ tầng... Các hình thức hỗ trợ cần phù hợp với các doanh nghiệp ở từng ngành, lĩnh vực và từng giai đoạn, tuy nhiên cần ưu tiên hơn nữa các DN có quy mô nhỏ và vừa bởi khả năng chống chịu kém của loại hình DN này. Chú trọng các DN thuộc các ngành bị tổn thương bởi dịch bệnh, có hệ thống quản trị tốt để có thể vượt lên sau đại dịch. Kéo dài thời gian các gói hỗ trợ để DN có đủ thời gian hoàn các khoản được giãn, hoãn trong thời gian qua để phục hồi sản xuất kinh doanh một cách bền vững. Các chính sách hỗ trợ cần rõ ràng và minh bạch về thủ tục cũng như đối tượng được hưởng. Cần giảm thiểu những phiền hà về thủ tục và quy trình tiếp cận các gói hỗ trợ, đặc biệt là thủ tục chứng minh về tài chính.

Từ kinh nghiệm thực hiện gói kích cầu nền kinh tế năm 2009, ông Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược thương hiệu và cạnh tranh cho rằng, tiếp tục thực thi hiệu quả chính sách hỗ trợ cùng các biện pháp bổ sung như kéo dài thời hạn xử lý nợ và đóng thuế, phí; giảm thuế, phí cùng hỗ trợ một số công ty, tập đoàn lớn. Theo ông Thành, Việt Nam vẫn còn nguồn lực để thực hiện, triển khai gói hỗ trợ lần 2 với quy mô đủ lớn; thời gian cả năm 2021; gắn với tái cấu trúc nền kinh tế và các xu thế mới. Đặc biệt, cách triển khai mang tinh thần thời chiến, nhanh, khẩn trương, quyết liệt, đồng bộ. “Đáng tiếc nguyên tắc này chỉ đúng với chống dịch, phục hồi kinh tế vẫn theo cách làm truyền thống”, ông Thành nhận định.

Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan nêu quan điểm ngoài hỗ trợ DN khó khăn, cần lưu ý cả DN có khả năng phát triển trong tương lai, DN đang cố gắng đi vào công nghệ. Covid-19 tạo ra thời cơ lớn cho Việt Nam để điều chỉnh, tái cơ cấu, vì thế nên xem xét ngành nào có tương lai phát triển để tập trung hỗ trợ.

Đồng quan điểm, TS. Cấn Văn Lực cho rằng chính sách hỗ trợ phải bao gồm cả ngắn hạn và tăng khả năng chống chịu dài hơi. Gói hỗ trợ thứ 2 cần có quy mô đủ lớn, thời gian phù hợp; độ bao phủ đủ rộng, cả khu vực lao động không chính thức. Đặc biệt, tiêu chí DN phải có khả năng phục hồi là rất quan trọng. Nhấn mạnh sự cần thiết gói hỗ trợ lần 2, ông Cấn Văn Lực đề xuất quy mô hỗ trợ lần 2 khoảng 150 nghìn tỷ (2,5% GDP), song song với triển khai gói thứ nhất chưa giải ngân hết.