 |
| Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng thảo luận ở tổ về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024, Luật Nhà ở năm 2023 và Luật Kinh doanh bất động sản - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc |
Chiều 19/8, tiếp tục Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội thảo luận tại tổ về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024, Luật Nhà ở năm 2023 và Luật Kinh doanh bất động sản. Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã phát biểu, làm rõ một số định hướng lớn trong quá trình sửa đổi 3 luật quan trọng này.
Theo Thủ tướng, việc sửa đổi các luật xuất phát từ yêu cầu thực tiễn, nhằm khắc phục những bất cập trong quá trình thi hành pháp luật, đồng thời thể chế hóa các định hướng lớn của Trung ương về quản lý đất đai, phát triển nhà ở và thị trường bất động sản.
Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm tính đồng bộ giữa Luật Đất đai với các luật có liên quan, bởi nhiều vấn đề về tài chính đất đai, đầu tư, thuế và phát triển kinh tế không thể chỉ giải quyết trong phạm vi 3 luật này.
Nhà nước quyết định giá đất, kiểm soát chi phí đầu vào
Một trong những vấn đề lớn được Thủ tướng đề cập là đổi mới công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Định hướng là từng bước tích hợp các quy hoạch, phấn đấu mỗi tỉnh, thành phố có một quy hoạch và một kế hoạch sử dụng đất thống nhất, qua đó tạo thuận lợi cho địa phương trong tổ chức thực hiện.
Cùng với đó, cơ chế giao đất, cho thuê đất và chuyển mục đích sử dụng đất phải công khai, minh bạch, có cạnh tranh, đồng thời lựa chọn được nhà đầu tư có đủ năng lực và có phương án sử dụng đất hiệu quả. Luật cần quy định rõ trường hợp đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu dự án có sử dụng đất và trường hợp giao đất trực tiếp.
Theo Thủ tướng, vấn đề quan trọng nhất là giá đất, bởi đây là đầu vào của tất cả các dự án và của nền kinh tế. Nếu quy trình, thủ tục kéo dài, chi phí cũng tăng lên và cuối cùng được tính vào giá sản phẩm.
Định hướng được đặt ra là Nhà nước quyết định giá đất trên cơ sở dữ liệu và phương pháp khoa học, bảo đảm công khai, minh bạch, đồng thời kết nối, liên thông dữ liệu đất đai với các dữ liệu chuyên ngành.
Thủ tướng cho rằng, cùng với việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, rút ngắn thủ tục hành chính, các cơ chế này sẽ góp phần kiểm soát chi phí đầu vào và kiểm soát giá nhà, giá đất, tạo nền tảng cho thị trường bất động sản minh bạch, ổn định và bền vững.
Chuyển từ bồi thường sang tái thiết cuộc sống người dân
Về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, Thủ tướng cho biết định hướng của Trung ương là chuyển từ tư duy chỉ bồi thường tài sản bị thu hồi sang tái thiết cuộc sống cho người dân, bảo đảm điều kiện sống sau khi Nhà nước thu hồi đất được cải thiện.
Đây là nội dung cần được cụ thể hóa trong dự thảo Luật Đất đai để bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, đồng thời tháo gỡ những điểm nghẽn trong triển khai các dự án.
Đối với Luật Nhà ở, Thủ tướng cho rằng cần từng bước chuyển từ tư duy coi sở hữu nhà ở là mục tiêu duy nhất sang tư duy bảo đảm người dân có nơi ở lâu dài, trong đó ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê và nhà ở xã hội.
Nhà nước có thể sử dụng quỹ đất công để đầu tư nhà ở cho thuê hoặc huy động nguồn lực xã hội, thuê doanh nghiệp vận hành dài hạn; đồng thời nghiên cứu cơ chế giao đất, hỗ trợ vốn và các chính sách phù hợp để hình thành quỹ nhà ở cho thuê đủ lớn, đáp ứng nhu cầu của người dân, công nhân và chuyên gia.
Về thời hạn sử dụng chung cư, Thủ tướng nhấn mạnh không có loại nhà ở nào được mặc nhiên coi là sử dụng vĩnh viễn. Khi đến thời hạn, công trình phải được kiểm định; nếu vẫn bảo đảm an toàn thì tiếp tục sử dụng, nếu không đạt tiêu chuẩn thì phải cải tạo hoặc xây dựng lại.
Tuy nhiên, khi xây dựng lại chung cư, quyền tài sản của người dân phải được pháp luật bảo vệ. Thủ tướng lưu ý cần quy định rõ để người dân hiểu rằng việc hết niên hạn công trình không đồng nghĩa với mất quyền tài sản.
Phát triển thị trường bất động sản minh bạch, bền vững
Đối với Luật Kinh doanh bất động sản, Thủ tướng yêu cầu tiếp tục nghiên cứu khả năng tích hợp, đồng bộ các quy định liên quan để pháp luật dễ thực hiện, đồng thời bảo đảm thị trường bất động sản phát triển công khai, minh bạch, lành mạnh và ổn định.
Các thông tin về giao dịch bất động sản cần được công khai để tăng khả năng kiểm tra, giám sát. Các giải pháp như khuyến khích giao dịch qua sàn, thanh toán qua ngân hàng, hạn chế sử dụng tiền mặt cần được nghiên cứu, thể chế hóa phù hợp.
Đặc biệt, cần xây dựng hệ thống thông tin bất động sản có khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các cơ sở dữ liệu về quy hoạch, thuế, công chứng, ngân hàng.
Thủ tướng cũng yêu cầu nghiên cứu các biện pháp bảo vệ bên yếu thế trong giao dịch bất động sản, bảo đảm thống nhất với pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Theo Thủ tướng, mục tiêu xuyên suốt của việc sửa đổi 3 luật là tháo gỡ điểm nghẽn, giảm chi phí, tăng tính minh bạch và tạo lập thị trường đất đai, nhà ở, bất động sản phát triển lành mạnh, bền vững, đồng thời bảo đảm hài hòa lợi ích của Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.
