 |
| Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam chủ trì Phiên họp thứ nhất của Ban Chỉ đạo - Ảnh: VGP/Nhật Bắc |
Định vị vai trò mới của Việt Nam trong mạng lưới tài chính toàn cầu
Chiều 16/1, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì Phiên họp thứ nhất của Ban Chỉ đạo Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam nhằm rà soát tình hình triển khai các kết luận, chỉ đạo của Bộ Chính trị; đánh giá kế hoạch xây dựng, vận hành và phát triển Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng; đồng thời xem xét cơ chế, chính sách đặc thù, Quy chế làm việc của Hội đồng điều hành và Quy chế hoạt động của Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam.
Dự Phiên họp có các Ủy viên Bộ Chính trị: Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình; Thường trực Tiểu ban Văn kiện Đại hội XIV Nguyễn Văn Nên; Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng; Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Thị Hồng; cùng lãnh đạo các bộ, ban, ngành Trung ương và lãnh đạo Thành phố Hồ Chí Minh, thành phố Đà Nẵng.
Phát biểu khai mạc, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục biến động nhanh, phức tạp và khó lường; dòng dịch chuyển đầu tư, chuỗi cung ứng và dịch vụ tài chính mang tính khu vực – toàn cầu diễn ra mạnh mẽ, việc Việt Nam chủ động định vị một vai trò mới trong mạng lưới tài chính quốc tế là yêu cầu tất yếu.
Theo Thủ tướng, điều này đòi hỏi sự chuyển đổi căn bản trong tư duy và cách tiếp cận: từ “tham gia” sang “kiến tạo vị thế”; từ cách làm “cục bộ” sang cách làm “hệ sinh thái”; từ “ưu đãi đơn lẻ” sang mô hình phát triển dựa trên thể chế vượt trội – vận hành chuyên nghiệp – nhân lực tinh hoa – hạ tầng đồng bộ – dịch vụ đẳng cấp.
Trung tâm tài chính là một hệ sinh thái, không phải cuộc đua hình thức
Thủ tướng khẳng định, xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế không đơn thuần là xây dựng một khu vực hay một vài tòa nhà, càng không phải là “cuộc đua hình thức”. Đây là quá trình kiến tạo một hệ sinh thái toàn diện, bao gồm thể chế, thị trường, hạ tầng, con người và quản trị thông minh.
Trong đó, thể chế là then chốt; con người là quyết định; hạ tầng là nền tảng; quản trị là khâu đột phá; còn niềm tin của thị trường là điều kiện tiên quyết để hình thành và vận hành hiệu quả một trung tâm tài chính quốc tế.
Trên tinh thần đó, Ban Chỉ đạo đã thống nhất tư duy, thống nhất hành động; phân công nhiệm vụ theo nguyên tắc “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ kết quả; làm việc với tinh thần “dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm”, nhưng không nóng vội, không chủ quan, không sao chép máy móc, bảo đảm phù hợp điều kiện Việt Nam, tuân thủ nguyên tắc pháp quyền, công khai – minh bạch – liêm chính và đáp ứng chuẩn mực quốc tế.
Với phương châm “Tư duy phải đột phá – Hành động phải quyết liệt – Kết quả phải thực chất”, Thủ tướng yêu cầu Ban Chỉ đạo tiếp tục phát huy vai trò tiên phong, hiện thực hóa khát vọng xây dựng một trung tâm tài chính quốc tế hiện đại, minh bạch, hiệu quả – nơi Việt Nam khẳng định năng lực, uy tín và vị thế trong mạng lưới tài chính toàn cầu, qua đó thu hút các nguồn lực cho phát triển đất nước.
Đánh giá toàn diện kết quả và xác định nhiệm vụ trọng tâm
Tại Phiên họp, Ban Chỉ đạo đã tập trung rà soát, đánh giá khách quan, toàn diện việc triển khai các kết luận, chỉ đạo của Bộ Chính trị; kế hoạch xây dựng, vận hành và phát triển Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng; cơ chế, chính sách đặc thù; Quy chế làm việc của Hội đồng điều hành và Quy chế hoạt động của Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam.
Các đại biểu đã thẳng thắn chỉ ra những kết quả đạt được, những tồn tại, hạn chế; phân tích nguyên nhân chủ quan, khách quan; rút ra bài học kinh nghiệm, làm cơ sở thống nhất các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm trong thời gian tới, đặc biệt là hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng, đào tạo nguồn nhân lực và đẩy mạnh kết nối với các trung tâm tài chính quốc tế.
Lấy thể chế làm đột phá, coi đó là năng lực cạnh tranh cốt lõi
Kết luận Phiên họp, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế là việc mới, khó và chưa có tiền lệ, song với phương châm “không cầu toàn, không nóng vội, không bỏ lỡ cơ hội”, cùng cách làm “vừa làm, vừa rút kinh nghiệm, mở rộng dần”, Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương đã đạt được những kết quả quan trọng bước đầu.
Cụ thể, Việt Nam đã trình Bộ Chính trị ban hành các kết luận, chỉ đạo về chủ trương thành lập Trung tâm Tài chính Quốc tế; Quốc hội thông qua Nghị quyết số 222/2025/QH15; Chính phủ ban hành 08 Nghị định hướng dẫn; tham khảo kinh nghiệm quốc tế để xây dựng mô hình tổ chức điều hành; bước đầu hình thành Hội đồng điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế ở Trung ương và cơ quan điều hành tại hai thành phố.
Thành phố Hồ Chí Minh và thành phố Đà Nẵng đã chủ động chuẩn bị nhân sự, cơ sở vật chất, trụ sở và các điều kiện cần thiết cho hoạt động của Trung tâm Tài chính Quốc tế.
Tuy nhiên, Thủ tướng cũng chỉ rõ những thách thức lớn, như cạnh tranh gay gắt giữa các trung tâm tài chính trong khu vực và quốc tế; thiếu hụt nhân lực chất lượng cao; cơ chế thu hút chuyên gia quốc tế; yêu cầu cao về hạ tầng, dịch vụ đô thị, không gian sống – làm việc chuẩn quốc tế; cùng với đó là yêu cầu thiết kế đồng bộ các cơ chế quản lý rủi ro, kiểm soát tuân thủ, chia sẻ dữ liệu và giám sát theo chuẩn mực quốc tế.
Sáu định hướng lớn cho giai đoạn tới
Về quan điểm hành động, Thủ tướng nhấn mạnh: đã làm là phải thành công, làm việc nào dứt việc đó; triển khai đồng thời, không chờ “xong việc này mới làm việc kia”. Mỗi nhiệm vụ phải xác định rõ đầu mối chịu trách nhiệm, thời hạn, sản phẩm đầu ra và cơ chế giám sát; gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả thực hiện, kiên quyết khắc phục tình trạng đùn đẩy, né tránh.
Thủ tướng lưu ý sáu định hướng trọng tâm:
- Lấy thể chế làm đột phá, coi đây là năng lực cạnh tranh cốt lõi; thể chế phải vượt trội, khác biệt, phù hợp thông lệ quốc tế, đồng thời bảo đảm chủ quyền, an ninh tài chính và an toàn dữ liệu.
- Lấy con người làm trung tâm, chú trọng xây dựng đội ngũ quản trị, điều hành và chuyên gia tài chính – công nghệ chất lượng cao, kết hợp đào tạo trong nước và thu hút nhân lực quốc tế.
- Lấy hạ tầng làm nền tảng, bao gồm cả hạ tầng số, dữ liệu, an ninh mạng, trung tâm dữ liệu, nền tảng giao dịch và hệ thống định danh, xác thực.
- Lấy thị trường và sản phẩm làm thước đo, xác định rõ phân khúc, định chế tài chính, sản phẩm và giá trị gia tăng mang lại cho nền kinh tế.
- Phân vai rõ ràng giữa TP.HCM và Đà Nẵng, bổ trợ lẫn nhau, tránh chồng lấn, dàn trải; Trung ương thống nhất định hướng, địa phương chủ động triển khai.
- Đẩy mạnh hợp tác quốc tế sâu rộng, thực chất và hiệu quả.
Ấn định mốc thời gian ra mắt Trung tâm Tài chính Quốc tế
Về nhiệm vụ cụ thể, Thủ tướng yêu cầu khẩn trương xây dựng, trình Chính phủ ban hành Nghị định về cơ chế, chính sách đặc thù cho Hội đồng điều hành; ban hành Quy chế hoạt động của Trung tâm Tài chính Quốc tế và Quy chế làm việc của Hội đồng điều hành; đồng thời hoàn thành tuyển dụng nhân sự và bố trí trụ sở hoạt động.
Các bộ, ngành và hai thành phố cần xây dựng Chiến lược phát triển Trung tâm Tài chính Quốc tế đến năm 2035, tầm nhìn 2045; kết nối hạ tầng công nghệ điều hành, bảo đảm dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, liên thông, sử dụng chung”.
Đặc biệt, Thủ tướng ấn định mục tiêu chậm nhất ngày 9/2/2026 phải ra mắt Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh, đồng thời ra mắt Trung tâm Trọng tài Quốc tế và Tòa án chuyên biệt.
Với tinh thần hành động quyết liệt, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, cơ quan Trung ương chủ động triển khai, không trông chờ, ỷ lại; các địa phương thực hiện phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”, tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với nguồn lực.
Thủ tướng tin tưởng rằng, với quyết tâm cao, nỗ lực lớn, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự hợp tác của cộng đồng quốc tế, Việt Nam sẽ từng bước xây dựng thành công Trung tâm Tài chính Quốc tế, đóng góp tích cực cho tăng trưởng, thịnh vượng của đất nước, khu vực và thế giới.
