Kinh tế thế giới trước những dòng xung lực trái chiều từ xung đột và công nghệ

Sự giảm tốc nhẹ này phản ánh tác động tiêu cực từ cuộc xung đột tại Trung Đông. Tuy nhiên, làn sóng này đang được bù đắp một phần nhờ lực đẩy mạnh mẽ từ chu kỳ công nghệ toàn cầu, đặc biệt là sự bùng nổ và ứng dụng sâu rộng của trí tuệ nhân tạo (AI).

Dù vậy, tác động của hai làn sóng này lên mỗi quốc gia có sự phân hóa rõ rệt, tùy thuộc vào mức độ ảnh hưởng từ chiến sự và vị thế của họ trong chuỗi giá trị công nghệ. Các quốc gia xuất khẩu năng lượng nằm ngoài vùng xung đột đang được hưởng lợi lớn nhờ điều kiện thương mại thuận lợi. Tương tự, những nền kinh tế tham gia sâu vào làn sóng công nghệ cũng ghi nhận hoạt động sản xuất bứt phá mạnh mẽ, bất chấp việc họ phải nhập khẩu năng lượng. Ngược lại, bức tranh kinh tế đang nhuốm màu ảm đạm tại các quốc gia nhập khẩu năng lượng và đứng ngoài chuỗi giá trị công nghệ, phần lớn trong số đó là các nước có thu nhập thấp.

Lạm phát tổng thể toàn cầu được dự báo sẽ tăng từ 4,1% năm 2025 lên 4,7% năm 2026, trước khi hạ nhiệt xuống còn 3,9% vào năm 2027. So với dự báo hồi tháng 4, các con số này đã được điều chỉnh tăng nhẹ, cho thấy xu hướng hạ lạm phát duy trì từ đầu năm 2024 đến nay đã bị chững lại.

Mặc dù các rủi ro đối với triển vọng kinh tế hiện đã cân bằng hơn so với thời điểm tháng 4, nhưng nguy cơ suy thoái vẫn còn hiện hữu. Mối đe dọa lớn nhất hiện nay là nguy cơ xung đột Trung Đông tái leo thang. Làn sóng này có thể kéo dài tình trạng biến động giá hàng hóa, đe dọa nghiêm trọng đến các chuỗi cung ứng, đẩy giá cả leo thang và siết chặt các điều kiện tài chính toàn cầu.

Bên cạnh đó, tình trạng phân mảnh thương mại diễn ra nhanh hơn cũng là một rủi ro lớn, đe dọa trực tiếp đến sản lượng toàn cầu. Ngoài ra, nguy cơ bong bóng kỳ vọng công nghệ bị đổ vỡ, cùng với việc các bộ đệm chính sách bị xói mòn, có thể làm trầm trọng hơn các tác động tiêu cực.

Ở chiều ngược lại, các yếu tố có thể tạo ra đột phá tích cực bao gồm: thị trường năng lượng bình ổn nhanh hơn dự kiến; dòng vốn đầu tư vào công nghệ mạnh mẽ hơn dự báo; sự phục hồi của các thỏa thuận hợp tác giúp dỡ bỏ rào cản thương mại; và các cải cách cấu trúc giúp thúc đẩy tăng trưởng trong trung hạn.

Trong bối cảnh đó, IMF khuyến nghị, ưu tiên chính sách hàng đầu hiện nay là khôi phục ổn định giá cả. Mục tiêu này cần được hỗ trợ bởi các chiến lược truyền thông rõ ràng, sự độc lập của các ngân hàng trung ương và hệ thống giám sát tài chính chặt chẽ. Đồng thời, các nước cần củng cố lại dư địa tài khóa, sử dụng các công cụ ngân sách một cách thận trọng thông qua các biện pháp hỗ trợ tạm thời, đúng đối tượng nhằm bảo toàn các tín hiệu thị trường. Ngoài ra, việc triển khai các cải cách cơ cấu là thực sự cần thiết để đảm bảo an ninh năng lượng và mức độ sẵn sàng ứng dụng AI. Cuối cùng, các quốc gia cần tăng cường hợp tác quốc tế nhằm giảm bớt rạn nứt từ những căng thẳng đang diễn ra.