 |
| Ảnh chỉ mang tính minh họa. Ảnh: Lê Tiên |
Theo quan sát từ nhiều gói thầu xây lắp được công bố kết quả lựa chọn nhà thầu trong nửa cuối tháng 6/2026, nhiều gói quy mô lớn được công bố kết quả chỉ sau 1 - 3 ngày kể từ thời điểm mở thầu. Điểm chung của các gói thầu này là không ghi nhận yêu cầu làm rõ hồ sơ mời thầu (HSMT), số lượng nhà thầu nộp HSDT không nhiều (phần lớn chỉ có 1 nhà thầu).
Tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng (QLDA ĐTXD) số 1 tỉnh Hưng Yên, Gói thầu số 02 Thi công xây dựng công trình thuộc Dự án Xây dựng đường trục quy hoạch Bắc - Nam từ huyện Văn Lâm đến đường Phạm Ngũ Lão, thị xã Mỹ Hào (giai đoạn 1) có giá 479,6 tỷ đồng, thời gian thực hiện 480 ngày. Gói thầu được mở thầu vào 8 giờ ngày 25/6/2026 với 1 nhà thầu tham dự. Kết quả lựa chọn nhà thầu được phê duyệt cùng ngày 25/6 cho thấy, Liên danh Công ty CP Xây dựng hạ tầng Đại Phong - Công ty TNHH Hoàng Sơn trúng thầu với giá 475,36 tỷ đồng.
Cùng tại chủ đầu tư trên, Gói thầu số 01 Thi công xây dựng công trình thuộc Dự án Đầu tư xây dựng đường gom dọc Quốc lộ 39 đoạn từ Quốc lộ 5 đến nút giao cầu vượt Quốc lộ 39 có giá trị hơn 1.658 tỷ đồng ghi nhận duy nhất Liên danh LIZEN - Phương Thành tham dự. Sau đánh giá, liên danh này được xác định đáp ứng yêu cầu của HSMT và trúng thầu với giá hơn 1.653 tỷ đồng. Toàn bộ quá trình từ mở thầu, đánh giá HSDT, thương thảo đến phê duyệt kết quả gói thầu nghìn tỷ được hoàn thành chỉ trong 1 ngày.
Trong chuỗi gói thầu tại Hưng Yên, Gói thầu số 06 Thi công xây lắp công trình thuộc Dự án Xây dựng cống Nghi Xuyên tiêu thoát nước sông Cửu An ra sông Hồng có giá hơn 225,7 tỷ đồng, thời gian thực hiện hợp đồng 880 ngày. Theo biên bản mở thầu (ngày 17/6/2026), Gói thầu có 1 nhà thầu tham dự là Liên danh thi công Gói thầu số 06 do Công ty TNHH Minh Phương đại diện. Ngày 20/6/2026, Chủ đầu tư đã hoàn tất đánh giá, thương thảo và phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu.
Thời gian lựa chọn nhà thầu thần tốc cũng được ghi nhận tại Gói thầu Xây lắp và thiết bị thuộc Dự án Hạ tầng kỹ thuật và chung cư tái định cư Côn Đảo (TP.HCM). Gói thầu có giá 108,408 tỷ đồng, do Ban QLDA ĐTXD đặc khu Côn Đảo làm chủ đầu tư, ghi nhận 1 nhà thầu tham dự và trúng thầu là Liên danh Công ty TNHH Tư vấn - Xây dựng Phú Cường - Công ty CP Đầu tư xây dựng OSC (giá trúng thầu 108,372 tỷ đồng). Thời gian xét thầu và công bố kết quả chỉ 2 ngày sau thời điểm mở thầu.
Tại Tây Ninh, Gói thầu Thi công xây dựng số 2 thuộc Dự án Đường Lục Viên (90 tỷ đồng) được mở thầu ngày 23/6 với 2 nhà thầu tham dự. Kết quả được phê duyệt ngày 26/6 cho thấy, Công ty CP Đồng Thuận Hà (giá dự thầu 84,492 tỷ đồng) không đáp ứng yêu cầu về kỹ thuật, Liên danh Số 2 Lục Viên do Công ty TNHH Xây dựng Song Kỳ đứng đầu trúng thầu với giá 88,998 tỷ đồng.
Tương tự tại Đắk Lắk, 2 gói thầu do Ban QLDA ĐTXD Tuy Hòa làm chủ đầu tư cũng hoàn tất quá trình lựa chọn nhà thầu sau 3 ngày kể từ thời điểm mở thầu. Trong đó, Gói thầu số 13XL+TB thuộc Dự án Hạ tầng kỹ thuật khu dân cư phía Đông đường Lạc Long Quân được trao cho Liên danh Công ty TNHH Xây dựng Tự Lập - Công ty CP Xây dựng và Đầu tư 492 với giá trúng thầu 123,395 tỷ đồng; Gói thầu số 16XL+TB thuộc Dự án Hạ tầng kỹ thuật khu dân cư phía Bắc Bệnh viện Quốc tế được trao cho Liên danh Công ty TNHH Xây dựng Tự Lập - Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng DACINCO (giá trúng thầu 170,133 tỷ đồng).
Theo chuyên gia đấu thầu, xét thầu thần tốc có thể xem là một tín hiệu tích cực, góp phần rút ngắn thời gian lựa chọn nhà thầu, qua đó sớm triển khai thi công, đưa dòng vốn vào công trình. Tuy nhiên, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ không đồng nghĩa với việc rút bớt yêu cầu về chất lượng đánh giá HSDT, vẫn phải bảo đảm lựa chọn được nhà thầu đáp ứng đầy đủ yêu cầu về năng lực, kinh nghiệm và giải pháp kỹ thuật để thực hiện hợp đồng. Các gói thầu xây lắp, đặc biệt là các công trình quy mô lớn, kỹ thuật phức tạp, khả năng về đích đúng tiến độ và đạt hiệu quả phụ thuộc rất lớn vào năng lực, kinh nghiệm của nhà thầu. Theo đó, công tác đánh giá, kết luận về năng lực nhà thầu của tổ chuyên gia cần được thực hiện khách quan, nghiêm ngặt. Thực tế thời gian qua có nhiều dự án phát sinh khó khăn sau khi hợp đồng được ký kết như chậm huy động nhân lực, thiết bị, chậm tiến độ, phát sinh khối lượng, tranh chấp hợp đồng, chất lượng thi công không đáp ứng yêu cầu hoặc phải xử lý vi phạm tiến độ…
Trong bối cảnh nỗ lực tháo gỡ các "điểm nghẽn" thúc đẩy giải ngân đầu tư công, xu hướng rút ngắn thời gian lựa chọn nhà thầu là cần được khuyến khích trên cơ sở tuân thủ đúng quy định pháp luật. Song điều cần quan tâm nhất là chất lượng và tiến độ thực hiện hợp đồng, bởi xét cho cùng, mục tiêu của hoạt động đấu thầu không phải là lựa chọn nhà thầu trong thời gian ngắn nhất, mà là lựa chọn đúng nhà thầu để công trình hoàn thành đúng tiến độ, chất lượng và sử dụng hiệu quả từng đồng vốn đầu tư công.
