 |
| Tại nhiều gói thầu giao thông, nhà thầu phải cung cấp hợp đồng có đầy đủ các hạng mục như hệ thống thoát nước, vỉa hè, cây xanh, chiếu sáng (có trạm biến áp)… Ảnh: Nhã Chi |
Ngày 11/9/2025, Bệnh viện Đa khoa Long An (thuộc Sở Y tế Tây Ninh) có văn bản phản hồi kiến nghị của nhà thầu liên quan đến HSMT Gói thầu Mua sắm máy điều hòa, tủ lạnh. Trước đó, nhà thầu có văn bản kiến nghị về yêu cầu giá trị hợp đồng tương tự tại HSMT là 928,634 triệu đồng, nhưng theo ghi chú tại HSMT, giá trị hợp đồng tương tự là 50% giá trị gói thầu, tương ứng với 663,31 triệu đồng. Nội dung trả lời của Chủ đầu tư khẳng định giá trị hợp đồng tương tự thông thường khoảng 50% giá trị gói thầu đang xét. Nhưng với gói thầu này, Bệnh viện yêu cầu 70% (tương ứng giá trị 928,634 triệu đồng) với mục đích yêu cầu đánh giá về năng lực, kinh nghiệm của nhà thầu, chứng minh kinh nghiệm thực hiện hợp đồng cung cấp hàng hóa của nhà thầu. “Do đó, Bệnh viện Đa khoa Long An giữ nguyên giá trị hợp đồng theo yêu cầu của HSMT”, văn bản trả lời cho biết. Đây được xem là trường hợp “nới” giá trị hợp đồng tương tự đối với gói thầu mua sắm hàng hóa thông dụng, không có yếu tố đặc thù, chưa tuân thủ đúng quy định của pháp luật về đấu thầu cũng như HSMT do Chủ đầu tư ban hành.
Tại 2 gói thầu thuộc Dự án Xây dựng Cơ sở 2 Bệnh viện Phú Nhuận (tổng mức đầu tư 310,848 tỷ đồng) gồm: Gói thầu Cung cấp, lắp đặt thiết bị xây dựng (giá dự toán 57,194 tỷ đồng) và Gói thầu Xây lắp (118,774 tỷ đồng) đều đưa ra yêu cầu liên quan đến hợp đồng tương tự (đối với nhà thầu và nhân sự chủ chốt) chưa phù hợp. Cụ thể, HSMT yêu cầu từng thi công công trình y tế cấp II, chưa tuân thủ hướng dẫn về loại kết cấu, cấp công trình được xác định theo Thông tư số 06/2021/TT-BXD, dẫn tới kiến nghị. Nhà thầu cho rằng, điều chỉnh theo hướng yêu cầu công trình dân dụng cấp II là phù hợp với quy định hiện hành, không gây hạn chế nhà thầu.
Tại Đồng Nai, Gói thầu số 3 Tư vấn xác định ranh giới, cắm mốc ranh giới, lập hồ sơ ranh giới sử dụng đất; đo chỉnh lý bản đồ địa chính, đăng ký cấp giấy chứng nhận, lập hồ sơ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính đất có nguồn gốc nông lâm trường trên địa bàn tỉnh Đồng Nai (tỉnh Bình Phước cũ) do Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Nai làm chủ đầu tư vấp 3 kiến nghị, 2 văn bản yêu cầu làm rõ của nhà thầu liên quan đến tiêu chuẩn đánh giá hợp đồng tương tự. Gói thầu có giá 68,945 tỷ đồng, HSMT yêu cầu tài liệu chứng minh kinh nghiệm: “Nhà thầu được cộng điểm nếu kê khai đúng và đủ số lượng hợp đồng theo yêu cầu, có đầy đủ tài liệu chứng minh tương ứng, thông tin kê khai và tài liệu đính kèm thống nhất, rõ ràng, không mâu thuẫn. Trường hợp nhà thầu kê khai thiếu hoặc vượt quá số lượng hợp đồng yêu cầu, nhưng không đính kèm đầy đủ tài liệu chứng minh tương ứng hoặc có mâu thuẫn giữa nội dung kê khai và tài liệu đính kèm, thì không được chấm điểm tại mục này - kể cả khi Tổ chuyên gia có yêu cầu làm rõ theo quy định”. Theo kiến nghị của nhà thầu, nội dung này hoàn toàn không được quy định tại khoản 4 Điều 98 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu. Mặt khác, đây là yêu cầu không rõ ràng, đề nghị Chủ đầu tư làm rõ tiêu chí cộng điểm thưởng.
Các nhà thầu cho rằng, theo quy định pháp luật về đấu thầu, nhà thầu có trách nhiệm làm rõ hồ sơ dự thầu theo yêu cầu của chủ đầu tư và bổ sung tài liệu. Vì vậy, việc không chấm điểm khi nhà thầu kê khai thiếu, mâu thuẫn giữa nội dung kê khai và tài liệu, kể cả khi Tổ chuyên gia có yêu cầu làm rõ theo quy định là vô lý, không có căn cứ pháp lý. Đây là quy định mang tính chủ quan, cảm tính.
Trao đổi với phóng viên, nhiều nhà thầu phản ánh, Thông tư số 08/2022/TT-BKHĐT được ban hành năm 2022 đã ngăn chặn được rất nhiều tiêu chí “ngành hóa”, “địa phương hóa” khi yêu cầu hợp đồng tương tự. Tuy nhiên, thời gian gần đây, nhiều HSMT gói thầu xây lắp và mua sắm hàng hóa có xu hướng “hạng mục hóa” hợp đồng tương tự. Theo đó, thay vì tuân thủ mã HS trong mua sắm hàng hóa, hoặc kết cấu, cấp công trình trong xây lắp, HSMT có xu hướng bê nguyên toàn bộ các hạng mục của gói thầu đang mời, kể cả hạng mục nhỏ nhất, không trọng yếu để yêu cầu hợp đồng tương tự. Điều này dẫn tới nhiều gói thầu bản chất là công trình giao thông, nhưng khi dự thầu nhà thầu phải cung cấp hợp đồng có đầy đủ các hạng mục như hệ thống thoát nước, vỉa hè, cây xanh, chiếu sáng (có trạm biến áp), chưa đúng với tinh thần cạnh tranh của Luật Đấu thầu cũng như quy định về kết cấu, cấp công trình được xác định theo Phụ lục II Thông tư số 06/2021/TT-BXD…
