 |
| Phấn đấu tăng chi đầu tư phát triển bình quân giai đoạn 2026 - 2030 lên khoảng 40% tổng chi ngân sách nhà nước. Ảnh: Hoàng Anh |
Tại Nghị quyết 01/NĐ-CP của Chính phủ về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2026 vừa ban hành, một trong những yêu cầu được đặt ra là phối hợp chặt chẽ, hiệu quả, linh hoạt giữa chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ và các chính sách vĩ mô khác, kỹ trị dựa trên nguyên tắc thị trường, tránh lạm dụng biện pháp hành chính, trong đó chính sách tài khóa mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm, chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, kịp thời, hiệu quả.
Đồng thời, điều hành lãi suất, tỷ giá phù hợp với diễn biến tình hình kinh tế vĩ mô, lạm phát và mục tiêu chính sách tiền tệ. Chỉ đạo các tổ chức tín dụng tăng trưởng tín dụng an toàn, hiệu quả, hướng dòng vốn tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên, các động lực tăng trưởng; tiếp tục triển khai các chương trình tín dụng theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; kiểm soát tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro.
Tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính - ngân sách nhà nước, bảo đảm thu đúng, đủ, kịp thời, mở rộng cơ sở thu, chống thất thu thuế, nhất là từ thương mại điện tử, dịch vụ ăn uống, bán lẻ. Phấn đấu thu ngân sách nhà nước năm 2026 tăng ít nhất 10% so với ước thực hiện năm 2025.
Trong dự toán ngân sách nhà nước năm 2026, tiết kiệm ngay 5% dự toán khi phân bổ chi đầu tư ngân sách từ đầu năm để bổ sung nguồn đầu tư công trình đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng và tiết kiệm thêm 10% chi thường xuyên (ngoài tiết kiệm tạo nguồn cải cách tiền lương) bổ sung nguồn chi an sinh xã hội; sử dụng hiệu quả dư địa về nợ công, bội chi trong giới hạn an toàn để huy động nguồn lực cho đầu tư, trong đó có phát hành trái phiếu chính phủ để đầu tư một số công trình trọng điểm.
Định hướng điều hành chính sách tài khóa mở rộng hợp lý, chính sách tiền tệ chủ động cũng được nêu rõ tại thông điệp điều hành của hai “tư lệnh” ngành tài chính và ngành ngân hàng.
Chia sẻ với báo chí nhân dịp Đại hội Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết: Thời gian tới, trước yêu cầu và nhiệm vụ mới đặt ra, ngành tài chính sẽ tập trung triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, thực hiện chính sách tài khóa chủ động, mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm; củng cố vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương, đồng thời phát huy tính chủ động, sáng tạo của các bộ, ngành, địa phương. Phối hợp chặt chẽ với chính sách tiền tệ nhằm giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, góp phần tăng trưởng 2 con số, chuyển đổi mô hình phát triển.
Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh mục tiêu phấn đấu bảo đảm tỷ lệ huy động ngân sách nhà nước bình quân giai đoạn 2026 - 2030 khoảng 18% GDP; tăng chi đầu tư phát triển lên khoảng 40% tổng chi ngân sách nhà nước; quản lý chặt chẽ bội chi, nợ công phù hợp khả năng vay - trả nợ của nền kinh tế, góp phần cải thiện xếp hạng tín nhiệm quốc gia.
Tại Chỉ thị 01 về tổ chức thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm của ngành ngân hàng trong năm 2026, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Thị Hồng nêu rõ yêu cầu điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác nhằm kiên định ưu tiên mục tiêu kiểm soát lạm phát năm 2026 bình quân khoảng 4,5%, góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững. Đồng thời, điều hành tín dụng phù hợp với diễn biến kinh tế vĩ mô và thị trường tiền tệ góp phần kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững, bảo đảm an toàn hoạt động của các tổ chức tín dụng. Dự kiến tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống khoảng 15%, có điều chỉnh (tăng hoặc giảm) phù hợp với diễn biến, tình hình thực tế.
Theo TS. Nguyễn Đức Độ, Phó Viện trưởng Viện Kinh tế Tài chính (Học viện Tài chính), phối hợp hài hòa và hiệu quả giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ là yêu cầu cần thiết trong điều hành kinh tế vĩ mô. “Năm nay, với mục tiêu tăng trưởng kinh tế 10% trong khi dư địa mở rộng chính sách tiền tệ hạn chế, đặc biệt khi dư nợ tín dụng so với GDP đã ở mức 140%, thì tăng trưởng kinh tế nên dựa nhiều vào chính sách tài khóa. Chính sách tiền tệ đóng vai trò hỗ trợ tăng trưởng và ổn định kinh tế vĩ mô. Do đó, mức tăng trưởng tín dụng dự kiến 15% là hợp lý”, ông Độ nhấn mạnh.
Ông Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính - ngân hàng chia sẻ: “Gần như lần đầu tiên Chính phủ nêu rõ thông điệp “kỹ trị dựa trên nguyên tắc thị trường, tránh lạm dụng biện pháp hành chính” trong điều hành chính sách tài khóa và tiền tệ. Đây là tín hiệu rất tích cực bởi điều hành kỹ trị là đưa ra các quyết sách kinh tế dựa trên các dữ liệu, nghiên cứu về thị trường và hiệu quả mang lại thay vì theo ý chí chủ quan”.
Cũng theo ông Hiếu, mục tiêu tăng trưởng kinh tế 10%, song tăng trưởng tín dụng định hướng chỉ 15% (thấp hơn mức tăng của năm 2025 và khác với nguyên lý “thông lệ” về việc để có 1 điểm % tăng trưởng GDP cần 2 điểm % tăng trưởng tín dụng), đồng thời chú trọng mở rộng tài khóa hợp lý cho thấy các nhà điều hành có sự cân nhắc và tự đặt công tác điều hành vào thế khó hơn các năm trước. Tuy nhiên, đây là điều phải làm để các chính sách tài khóa và tiền tệ vận hành hiệu quả theo hướng giữ ổn định kinh tế vĩ mô đồng thời thúc đẩy tăng trưởng bền vững.
