Đây không chỉ là một bước tiến về công nghệ mà còn là hành trình chuyển đổi mang tính chiến lược, góp phần nâng cao năng lực quản trị, tối ưu hiệu quả vận hành và đáp ứng yêu cầu phát triển của một đô thị đặc biệt trong kỷ nguyên số.
Nếu như trước đây, công tác giám sát và điều hành lưới điện chủ yếu dựa vào các thao tác trực tiếp tại hiện trường thì ngày nay, cùng với quá trình chuyển đổi số mạnh mẽ, nhiều công đoạn đã được tự động hóa trên nền tảng công nghệ hiện đại. Từ các trung tâm điều khiển, đội ngũ điều độ viên có thể theo dõi trạng thái vận hành của hàng nghìn thiết bị trên toàn hệ thống theo thời gian thực, nhanh chóng phân tích dữ liệu, đưa ra phương án vận hành tối ưu và xử lý hiệu quả các tình huống phát sinh.
Từ những bước đi bài bản và quyết liệt, EVNHANOI đã xây dựng được nền tảng hạ tầng kỹ thuật số quy mô lớn phục vụ công tác vận hành lưới điện. Hiện nay, Tổng công ty đang quản lý hệ thống điện với quy mô gồm 68 trạm biến áp 220/110kV, 159 máy biến áp 220/110kV, hơn 1.129 km đường dây 110kV cùng gần 3 triệu khách hàng sử dụng điện trên địa bàn Thủ đô.
Đặc biệt, 100% khách hàng đã được lắp đặt công tơ điện tử. Đây là một dấu mốc quan trọng, tạo nền tảng dữ liệu đồng bộ cho quá trình số hóa hoạt động sản xuất kinh doanh điện năng cũng như phát triển lưới điện thông minh trong tương lai.
Một trong những thành tựu nổi bật trên hành trình hiện đại hóa hệ thống điện của EVNHANOI là việc hoàn thành chuyển đổi toàn bộ các trạm biến áp 220/110kV sang mô hình trạm không người trực. Thông qua Trung tâm Điều khiển, toàn bộ trạng thái vận hành của lưới điện được giám sát và điều khiển tập trung theo thời gian thực, giúp nâng cao độ an toàn, giảm thiểu thời gian xử lý sự cố và tối ưu nguồn nhân lực vận hành.
Không dừng lại ở việc giám sát từ xa, EVNHANOI đang từng bước đưa “trí tuệ” vào hệ thống điện, hướng tới khả năng tự nhận biết và tự phản ứng của lưới điện.
Trên nền tảng SCADA/DMS Network Manager 10.4, đội ngũ kỹ sư EVNHANOI đã nghiên cứu và xây dựng thành công các kịch bản tự động xử lý sự cố trên lưới điện trung áp bằng ngôn ngữ lập trình xử lý tín hiệu, logic điều khiển và tự động hóa (SPL). Đây được xem là một bước tiến quan trọng trong quá trình làm chủ công nghệ và nâng cao mức độ tự động hóa của hệ thống điện Thủ đô.
Khi xuất hiện sự cố hoặc bất thường trên lưới điện, hệ thống có thể tự động phát hiện, xác định chính xác vị trí xảy ra lỗi, nhanh chóng cô lập khu vực bị ảnh hưởng và tái lập cấp điện cho các khu vực còn lại trong thời gian rất ngắn mà không cần sự can thiệp thủ công của con người.
Trong quá trình thử nghiệm thực tế trên lưới điện trung áp thuộc Công ty Điện lực Từ Liêm, hệ thống đã xử lý thành công toàn bộ các kịch bản mô phỏng, xác định chính xác vị trí sự cố, thực hiện chuyển tải và khôi phục cấp điện theo đúng phương án được lập trình. Kết quả này mở ra tiền đề quan trọng để EVNHANOI tiếp tục mở rộng phạm vi ứng dụng tự động hóa trên toàn hệ thống, từng bước hiện thực hóa mô hình lưới điện thông minh thế hệ mới.
Song song với đó, EVNHANOI hiện đang giám sát và điều khiển từ xa 575 thiết bị Recloser, 1.467 RMU và 1.109 LBS trên toàn địa bàn Hà Nội. Những thiết bị này được ví như các “cánh tay tự động” của lưới điện, giúp hệ thống nhanh chóng khoanh vùng khu vực xảy ra sự cố, thực hiện chuyển tải hợp lý và tái lập cấp điện trong thời gian ngắn nhất, hạn chế tối đa ảnh hưởng tới khách hàng sử dụng điện.
Hiệu quả của quá trình hiện đại hóa và chuyển đổi số được phản ánh rõ nét qua các chỉ số vận hành. Nếu như năm 2021, chỉ số thời gian mất điện trung bình của khách hàng (SAIDI) ở mức 163,1 phút thì đến năm 2025 chỉ còn 29,81 phút, giảm hơn 5 lần. Chỉ số tần suất mất điện trung bình (SAIFI) giảm từ 0,98 lần xuống còn 0,48 lần; chỉ số tần suất mất điện thoáng qua trung bình (MAIFI) giảm từ 1,81 lần xuống còn 0,51 lần.
Bên cạnh đó, tỷ lệ tổn thất điện năng trên lưới điện cũng giảm từ 3,5% xuống còn 3,07%, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, tối ưu chi phí vận hành và sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên năng lượng.
Theo các chuyên gia, lưới điện thông minh không đơn thuần là việc ứng dụng công nghệ vào vận hành mà là quá trình chuyển đổi toàn diện mô hình quản trị, từ cách thức quản lý truyền thống sang quản trị dựa trên dữ liệu. Mọi trạng thái vận hành của hệ thống đều được số hóa, phân tích và đưa ra quyết định trên cơ sở dữ liệu thời gian thực, giúp nâng cao độ tin cậy cung cấp điện, tối ưu nguồn lực và chủ động phòng ngừa các nguy cơ tiềm ẩn trên lưới điện.
Trong chiến lược chuyển đổi số của EVNHANOI, lưới điện thông minh được xác định là một trong những trụ cột quan trọng nhất. Từ những thao tác đóng cắt thủ công trước đây đến các kịch bản vận hành tự động ngày nay là bước chuyển mang tính cách mạng, thể hiện quyết tâm đổi mới, sáng tạo và làm chủ công nghệ của ngành Điện Thủ đô.
Với nền tảng công nghệ hiện đại cùng tầm nhìn phát triển dài hạn, EVNHANOI đang từng bước kiến tạo hệ thống điện thông minh, an toàn và linh hoạt, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô. Đây không chỉ là giải pháp nâng cao hiệu quả vận hành hôm nay mà còn là nền móng quan trọng cho việc xây dựng hạ tầng năng lượng hiện đại, đồng hành cùng Hà Nội trên hành trình trở thành đô thị thông minh, xanh và bền vững trong tương lai.
