 |
| Ảnh minh họa |
Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa công bố kết quả cuộc điều tra kỳ vọng lạm phát tháng 6/2026 đối với các tổ chức tín dụng tại Việt Nam. Theo đó, các tổ chức tín dụng kỳ vọng chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 6/2026 tăng 0,5% so với tháng 5/2026, CPI bình quân năm 2026 tăng 4,46% so với năm 2025, CPI bình quân năm 2027 tăng 4,24% so với năm 2026.
Kỳ vọng này cũng phù hợp với dự báo của nhiều tổ chức nghiên cứu trước diễn biến giải quyết xung đột Mỹ - Iran và biến động giá dầu thế giới trong thời gian qua. Các quan chức cấp cao của Mỹ và Iran vừa kết thúc vòng đàm phán đầu tiên tại Thụy Sĩ vào ngày 22/6, giúp rủi ro địa chính trị tại Trung Đông tạm thời hạ nhiệt, nhưng chưa đủ để kết luận chiến sự đã kết thúc hoàn toàn khi các vấn đề về cơ chế quản lý eo biển Hormuz, trình tự dỡ bỏ cấm vận và chương trình hạt nhân vẫn cần tiếp tục đàm phán trong 60 ngày tới. Do đó, dù nguồn cung năng lượng có cơ hội ổn định hơn, quá trình phục hồi nguồn cung dầu thực tế nhiều khả năng diễn ra chậm do độ trễ trong vận hành, bảo hiểm, vận tải và tái thiết lập tồn kho.
Nhóm nghiên cứu Công ty Chứng khoán ACB (ACBS) cho rằng, giá dầu brent đã giảm qua đó tạo dư địa hạ nhiệt lạm phát trong nước. Tuy vậy, các biến số bất định vẫn đang hiện hữu khiến giá dầu dự kiến neo quanh vùng giá 80 - 90 USD/thùng trong nửa cuối năm 2026. Trong khi đó, các chính sách miễn giảm thuế bảo vệ môi trường đối với nhiên liệu dự kiến chuẩn bị hết hiệu lực vào ngày 30/6 nhiều khả năng sẽ được gia hạn cho đến hết quý III/2026 nhằm mục tiêu kiểm soát lạm phát, từ đó tạo không gian cho các bước nới lỏng tiền tệ trong quý IV/2026.
Không chỉ giá dầu, CPI đối mặt với áp lực từ các yếu tố khác như: giá vật liệu xây dựng có thể tăng do nhu cầu triển khai các công trình hạ tầng và bất động sản dân cư tăng mạnh; các tác động của yếu tố tỷ giá và tín dụng tăng mạnh trong năm 2025 sẽ dần phản ánh vào giá hàng hóa của năm 2026. Do đó, dù trong kịch bản cơ sở có xảy ra với giá dầu dao động quanh vùng 80 - 90 USD/thùng thì lạm phát cao vẫn có thể xuất hiện.
Ông Trần Ngọc Báu, CEO của WiGroup cho hay, lạm phát 5 tháng chịu tác động do giá vật liệu xây dựng, giá kim loại tăng cùng lúc với giá dầu, đẩy nhanh tác động lan tỏa đến các mặt hàng tiêu dùng. Tuy nhiên, từ tháng 6 trở đi, áp lực lạm phát có thể hạ nhiệt cùng kỳ vọng căng thẳng tại eo biển Hormuz được giải quyết. Dự báo lạm phát sẽ ở mức 4,5% trong cả năm nay.
Theo ông Báu, giá dầu thế giới tăng cao, song các chính sách hỗ trợ của Chính phủ đã giúp hạ nhiệt giá nhiên liệu trong nước. Nếu giá dầu thế giới tiếp tục neo cao mà các chính sách “trợ giá” không còn thì giá nhiên liệu có thể nhích tăng, do đó, biến số với lạm phát là giá dầu thế giới và chính sách ứng phó của Chính phủ.
TS. Nguyễn Tú Anh, Giám đốc Nghiên cứu Chính sách, Đại học VinUni cho rằng, kịch bản tệ nhất là chiến sự Trung Đông leo thang khiến eo biển Hormuz bị đóng hoàn toàn, giá dầu lên mức 150 USD/thùng (theo dự báo của các tổ chức quốc tế). Cảnh báo về giá dầu có thể vọt tăng như vậy nếu chiến sự tiếp tục căng thẳng, nên cơ hội cho đàm phán hòa bình được đánh giá cao. Tuy nhiên, kể cả khi eo biển Hormuz được mở lại và lưu thông tốt, thì việc khắc phục hậu quả cũng cần thời gian. Kịch bản tốt hơn là Mỹ và các nước phương Tây nới lỏng kênh cung cấp dầu từ Nga, tạo ổn định tâm lý thị trường, không kích hoạt đầu cơ, làm giá dầu giảm về mức khoảng 70 USD/thùng.
Theo ông Tú Anh, kịch bản rất xấu gần như đã đi qua. Kịch bản được dự báo có khả năng xảy ra nhất là giá dầu về mức khoảng 80 USD/thùng. Cùng với các yếu tố khác như tỷ giá ổn định, hoạt động sản xuất trong nước tích cực và hàng nhập khẩu đáp ứng nhu cầu tiêu dùng giúp giá cả neo ở mức giá thấp, ông Tú Anh dự báo, lạm phát năm 2026 ở mức khoảng 4,5%.
Từ góc độ khác, ông Nguyễn Xuân Thành, Giảng viên cao cấp Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright cho rằng: “Một trong các yếu tố hỗ trợ kiểm soát lạm phát thời gian tới là giá dầu ổn định hoặc giảm về khoảng 80 USD/thùng, giá vàng tiếp tục ở mức thấp. Tuy nhiên, lạm phát cơ bản tháng 5/2026 đã tăng 4,67% so với cùng kỳ năm trước, vượt mục tiêu 4,5%. Vì vậy, trong thời gian tới, nếu kiên định mục tiêu lạm phát 4,5% thì chính sách tiền tệ sẽ phải thận trọng hơn”.
