Doanh nghiệp xây dựng “đại tu” sức khỏe tài chính

(BĐT) - Đà phục hồi của thị trường bất động sản (BĐS) và làn sóng đầu tư hạ tầng đang mở ra vận hội mới cho ngành xây dựng Việt Nam. Để biến cơ hội thành tăng trưởng, nhiều doanh nghiệp, nhà thầu xây dựng đang thực hiện những đợt tái cấu trúc tài chính với kỳ vọng củng cố sức mạnh nội tại và vị thế trên thương trường.

Đi qua giai đoạn khó khăn nhất, Tập đoàn Xây dựng Hòa Bình đang tập trung cải thiện bảng cân đối kế toán, hoán đổi công nợ thành vốn cổ phần, giảm áp lực tài chính và cải thiện năng lực thi công. Ảnh: Song Lê
Đi qua giai đoạn khó khăn nhất, Tập đoàn Xây dựng Hòa Bình đang tập trung cải thiện bảng cân đối kế toán, hoán đổi công nợ thành vốn cổ phần, giảm áp lực tài chính và cải thiện năng lực thi công. Ảnh: Song Lê

Từng là nhà thầu xây dựng số 1 Việt Nam, Công ty CP Tập đoàn Xây dựng Hòa Bình từ năm 2022 phải đối mặt với khó khăn tài chính kéo dài do áp lực công nợ và dòng tiền đứt gãy. Khi thị trường BĐS biến động, hàng loạt dự án lớn bị đình trệ khiến các chủ đầu tư mất khả năng thanh toán cho nhà thầu. Dòng tiền từ các chủ đầu tư bị tắc nghẽn, Hòa Bình không còn đủ nguồn lực để gồng gánh nợ vay.

Sau quá trình dài tái cấu trúc, ông Lê Viết Hải, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Xây dựng Hòa Bình cho biết, doanh nghiệp đã đi qua giai đoạn khó khăn nhất và chính thức bước vào hành trình “chắc chân tiến bước”. Năm 2026, Hòa Bình xác định trọng tâm là kỷ luật tài chính, tập trung cải thiện bảng cân đối kế toán thông qua việc hoán đổi công nợ thành vốn cổ phần, giúp giảm áp lực thanh toán tiền mặt và tạo dư địa cho hoạt động thi công. Trong phương án tái cấu trúc mới nhất, Hòa Bình dự kiến phát hành 51 triệu cổ phiếu (khoảng 514 tỷ đồng). Đối tượng tham gia gồm các chủ nợ đã ký thỏa thuận bằng văn bản với Công ty, bao gồm nhà cung cấp, nhà thầu phụ và các đối tác sản xuất.

Trên thị trường đấu thầu, mới đây, Hòa Bình đã ký kết Hợp đồng nguyên tắc tổng thầu thi công xây dựng với Công ty CP Tập đoàn Sunshine. Theo hợp đồng, Sunshine Group sẽ giao cho Tập đoàn Xây dựng Hòa Bình triển khai các gói tổng thầu thi công xây dựng (hoặc tổng thầu thiết kế - thi công) tại các dự án do Sunshine Group và các công ty thành viên làm chủ đầu tư, với tổng giá trị khoảng 30.000 tỷ đồng. Bên cạnh đó, Hòa Bình đã khởi công Gói thầu Tổng thầu thi công xây dựng phần thân Dự án Nhà chung cư hỗn hợp (Galia Hà Nội); công trình Tòa tháp H55 tại Khu đô thị Vịnh Biển Halong Marina.

Không riêng Hòa Bình, nhiều doanh nghiệp xây dựng đang đứng trước vận hội mới khi thị trường BĐS phục hồi cùng nguồn việc khổng lồ từ các dự án hạ tầng. Tuy nhiên, đi cùng cơ hội là áp lực chi phí, lãi suất tăng cao cùng giá nhiên liệu, vật liệu liên tục biến động mạnh. Trong tình thế đó, không ít nhà thầu quyết tâm tái cấu trúc tài chính để giảm thiểu rủi ro và tăng cường năng lực thi công.

Ông Đặng Trọng Đức, Tổng giám đốc Công ty CP Phục Hưng Holdings chia sẻ, trong giai đoạn 2026 - 2031, Công ty xác định chiến lược trọng tâm là không chạy theo tăng trưởng "nóng" về doanh thu mà ưu tiên tái cấu trúc nhằm khắc phục những điểm yếu nội tại. Đơn cử cấu trúc tài chính của Công ty chưa tối ưu do sử dụng đòn bẩy cao (tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu tính đến cuối năm 2025 khoảng 2,1 lần) và tình trạng công nợ phải thu chiếm tới 40% doanh thu. Đặc biệt, sự phụ thuộc quá lớn vào mảng nhà ở thương mại (chiếm 75% giá trị backlog) được nhận diện là rủi ro đáng kể.

Các giải pháp trọng tâm mà Phục Hưng Holdings đưa ra gồm: lựa chọn các chủ đầu tư có năng lực tài chính tốt ngay từ giai đoạn đấu thầu; quyết liệt thu hồi công nợ; xem xét chuyển nhượng các tài sản không trọng yếu và tập trung gia tăng vòng quay vốn lưu động. Công ty cũng dự kiến tăng vốn điều lệ, phát hành trái phiếu thay vì vay vốn ngân hàng.

Năm 2026, Phục Hưng Holdings đặt mục tiêu doanh thu đạt 3.200 tỷ đồng, tăng 115,7% so với năm 2025; lợi nhuận sau thuế dự kiến đạt 40 tỷ đồng. Công ty cho biết sẽ tập trung triển khai hàng loạt gói thầu tại các dự án: Eurowindow Sport Garden Đông Vĩnh (Nghệ An), Khu căn hộ cao cấp Tuyên Sơn (The Meridian Đà Nẵng), Khu đô thị mới - phố đi bộ trung tâm TP. Thái Nguyên (Central Square Thái Nguyên)... Đặc biệt, Dự án HH2 Gamuda được xác định là dự án “trọng điểm của trọng điểm” với tổng giá trị hợp đồng sau phụ lục lên tới hơn 6.000 tỷ đồng đang được Công ty tích cực triển khai.

Công ty CP SCI E&C mới đây công bố kế hoạch huy động 210 tỷ đồng từ cổ đông hiện hữu nhằm trả nợ và bổ sung vốn lưu động, nối tiếp đợt huy động 115 tỷ đồng đầu năm 2026. Việc tăng vốn nhằm đáp ứng nhu cầu vốn cho các dự án EPC quy mô lớn, đồng thời nâng cao năng lực nhận thầu và tối ưu chi phí tài chính.

Cũng nhằm cơ cấu lại danh mục nợ vay để giảm chi phí lãi vay, Công ty CP FECON trình cổ đông kế hoạch huy động 874,756 tỷ đồng thông qua việc chào bán cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu, phát hành riêng lẻ và phát hành theo chương trình lựa chọn cho người lao động (ESOP). Bên cạnh đó, FECON xác định thu hồi công nợ là ưu tiên hàng đầu, song song với việc tối ưu hóa quy trình vận hành và kiểm soát chặt chẽ chi phí.

FECON hiện đang tham gia thi công loạt dự án đường sắt lớn như Dự án Tuyến đường sắt đô thị số 5 Văn Cao - Hòa Lạc; Tuyến đường sắt đô thị TP. Hà Nội số 2 (đoạn Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo).

Tương tự, Tổng công ty Công trình Đường sắt Việt Nam có kế hoạch huy động 150 tỷ đồng để trả nợ ngân hàng (10 tỷ đồng), thanh toán cho các cá nhân, tổ chức (120 tỷ đồng) và bổ sung vốn lưu động (20 tỷ đồng). Trong khi đó, Công ty CP Xây dựng 47 dự kiến huy động 181,7 tỷ đồng nhằm mục đích đầu tư và bổ sung vốn lưu động. Công ty CP Xây dựng và Thiết kế số 1 (Decofi) triển khai phương án chào bán hơn 46,64 triệu cổ phiếu mới nhằm huy động 466,39 tỷ đồng thanh toán các khoản vay và đầu tư.

Theo Công ty CP Chứng khoán KB Việt Nam, kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 của Việt Nam ở mức 1,08 triệu tỷ đồng và tiếp tục tăng trong các năm tới. Riêng khoản đầu tư lưới điện truyền tải giai đoạn 2026 - 2030 dự kiến là 18,1 tỷ USD, cùng với nhu cầu đầu tư hạ tầng giao thông và hạ tầng điện ở mức cao tạo nguồn công việc cho doanh nghiệp xây lắp hạ tầng trong dài hạn.

Trong bối cảnh hiện nay, “đại tu” sức khỏe tài chính không đơn thuần là bước đi tình thế để vượt qua khó khăn, mà còn là bước chuẩn bị chiến lược để các doanh nghiệp xây dựng thích nghi với một chu kỳ kinh doanh mới.

Kết nối đầu tư