 |
| Việc khai thác nhà, đất dôi dư được cho phép thực hiện ngay cả khi chưa hoàn tất giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc hồ sơ pháp lý còn thiếu, thất lạc |
Theo nghị quyết, Chủ tịch UBND cấp tỉnh được trao quyền chủ động quyết định việc quản lý, khai thác các cơ sở nhà, đất dôi dư trên địa bàn, kể cả những cơ sở đã được các cơ quan Trung ương chuyển giao cho địa phương quản lý. Việc khai thác được thực hiện trên nguyên tắc bảo đảm hiệu quả kinh tế - xã hội, đồng thời kiểm soát chặt chẽ các yếu tố liên quan đến quốc phòng, an ninh và môi trường.
Một điểm đáng chú ý là việc khai thác nhà, đất dôi dư được cho phép thực hiện ngay cả khi chưa hoàn tất giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc hồ sơ pháp lý còn thiếu, thất lạc. Đồng thời, các cơ sở này không bắt buộc phải đáp ứng ngay yêu cầu phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất khi đưa vào khai thác tạm thời.
Nghị quyết cũng đơn giản hóa đáng kể thủ tục khai thác tài sản công. Các tổ chức quản lý, kinh doanh nhà được chủ động xây dựng phương án khai thác và triển khai sau khi có ý kiến chấp thuận của Chủ tịch UBND cùng cấp, không phải thực hiện các thủ tục điều chỉnh kế hoạch quản lý, khai thác theo quy định hiện hành.
Để tăng tốc đưa tài sản vào sử dụng, Chính phủ cho phép áp dụng cơ chế cho thuê nhà gắn với quyền sử dụng đất theo hình thức niêm yết giá hoặc chào giá cạnh tranh, thay vì phải tổ chức đấu giá hoặc đấu thầu. Thời hạn cho thuê tối đa là 10 năm và có thể gia hạn nhiều lần nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định.
Đối với các cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp bộ máy, nghị quyết cho phép thực hiện chuyển giao về địa phương theo nguyên trạng, kể cả trong trường hợp chưa hoàn thiện hồ sơ pháp lý, chưa xác định đầy đủ ranh giới hoặc đang tồn tại tình trạng lấn chiếm. Quy định này nhằm tháo gỡ các vướng mắc tồn đọng lâu nay, rút ngắn thời gian xử lý tài sản.
Bên cạnh đó, địa phương được trao thêm thẩm quyền chuyển đổi công năng các cơ sở dôi dư sang mục đích công cộng như công viên, sân chơi, điểm sinh hoạt cộng đồng, cơ sở hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo, trung tâm đổi mới sáng tạo hoặc cơ sở ươm tạo công nghệ. Trong trường hợp công trình hiện hữu không còn phù hợp, cơ quan có thẩm quyền được quyết định phá dỡ mà không phải thực hiện thủ tục thanh lý tài sản theo quy trình thông thường.
Nghị quyết cũng cho phép việc cập nhật, điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất và các quy hoạch liên quan được thực hiện sau khi hoàn thành việc chuyển đổi công năng, qua đó tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ xử lý tài sản.
Theo Chính phủ, việc ban hành cơ chế đặc thù lần này nhằm khai thác hiệu quả nguồn lực nhà, đất dôi dư sau sắp xếp bộ máy, tránh tình trạng bỏ hoang, lãng phí tài sản công, đồng thời tạo thêm nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương.
Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 24/6/2026 và được áp dụng trong thời hạn 5 năm. Các trường hợp đang triển khai xử lý theo cơ chế đặc thù sẽ tiếp tục được thực hiện cho đến khi hoàn thành hoặc hết thời hạn khai thác theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền.
