Bản tin thời sự sáng 26/7

(BĐT) - Một số sự kiện nổi bật 24 giờ qua thu hút sự quan tâm của dư luận là: Mỹ công bố thuế Mục 301: Hàng hóa Việt Nam chịu thuế bổ sung 12,5% khi xuất khẩu vào Hoa Kỳ; Gia Lai đề xuất đầu tư hơn 17.000 tỷ đồng xây cao tốc Pleiku - Lệ Thanh; Quảng Ninh dành gần 10.000 tỷ đồng đầu tư xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026-2030; Khẩn trương điều chỉnh quy hoạch khoáng sản bảo đảm vật liệu cho sân bay Gia Bình...

Mỹ công bố thuế Mục 301: Hàng hóa Việt Nam chịu thuế bổ sung 12,5% khi xuất khẩu vào Hoa Kỳ

Cơ quan Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) vừa công bố kết luận cuối cùng của cuộc điều tra theo Mục 301 Đạo luật Thương mại năm 1974 liên quan đến chính sách đối với hàng hóa được cho là có yếu tố lao động cưỡng bức. Theo đó, hàng hóa nhập khẩu từ Việt Nam sẽ phải chịu mức thuế bổ sung 12,5% kể từ ngày 24/7/2026 (giờ miền Đông Hoa Kỳ), trừ các mặt hàng thuộc danh mục được miễn trừ.

4ddd3bdedd094b0fbdd19d1b8e23915f-107266.jpg
Hàng hóa Việt Nam vào Hoa Kỳ từ 24/7/2026 sẽ phải chịu mức thuế bổ sung 12,5%, ngoại trừ các mặt hàng được miễn trừ - Ảnh: Vũ Khuê.

Cuộc điều tra được USTR khởi xướng từ tháng 3/2026, áp dụng đối với 60 nền kinh tế, chiếm khoảng 99,4% tổng kim ngạch hàng hóa nhập khẩu vào Hoa Kỳ. Trong kết luận cuối cùng công bố ngày 23/7, USTR giữ nguyên nhận định tại báo cáo sơ bộ, cho rằng các nền kinh tế bị điều tra chưa đáp ứng đầy đủ các tiêu chí về phòng chống lao động cưỡng bức theo tiêu chuẩn của Hoa Kỳ.

Trên cơ sở đó, Tổng thống Hoa Kỳ đã chỉ đạo áp dụng các biện pháp thuế bổ sung đối với hàng hóa nhập khẩu từ các nền kinh tế liên quan. Các mức thuế được chia thành ba nhóm.

Nhóm thứ nhất gồm 17 nền kinh tế như Canada, Mexico, Ấn Độ, Indonesia, Malaysia, Bangladesh, Campuchia và Vương quốc Anh... chịu mức thuế bổ sung 10%.

Nhóm thứ hai gồm Liên minh châu Âu (EU), Đài Loan (Trung Quốc), Nhật Bản, Hàn Quốc và Thụy Sỹ, áp dụng cơ chế "khấu trừ MFN", theo đó tổng thuế MFN hiện hành cộng với thuế bổ sung được tính ở mức 10% đối với EU và Đài Loan (Trung Quốc), 12,5% đối với Nhật Bản, Hàn Quốc và Thụy Sỹ.

Việt Nam nằm trong nhóm thứ ba cùng với các nền kinh tế còn lại, chịu mức thuế bổ sung 12,5% đối với toàn bộ hàng hóa xuất khẩu vào Hoa Kỳ, ngoại trừ các mặt hàng thuộc diện miễn trừ.

Theo USTR, các trường hợp được miễn áp dụng thuế bổ sung gồm hàng viện trợ, vật phẩm phục vụ trao đổi thông tin; các sản phẩm đã chịu thuế theo Mục 232 như một số mặt hàng thép, nhôm, ô tô và linh kiện ô tô; các nguyên liệu thô, nông sản mà Hoa Kỳ có nhu cầu cao hoặc các sản phẩm được xác định cần thiết để phục vụ mục tiêu loại bỏ lao động cưỡng bức.

Đáng chú ý, đối với hàng dệt may của Bangladesh, Campuchia, Indonesia và Malaysia, Hoa Kỳ áp dụng cơ chế hạn ngạch thuế quan (TRQ) đặc biệt trong thời gian dự kiến ba năm. Theo cơ chế này, các quốc gia trên có thể xuất khẩu một lượng hàng dệt may nhất định vào Hoa Kỳ mà không phải chịu thuế bổ sung nếu sử dụng nguyên liệu bông và hàng dệt may có xuất xứ từ Hoa Kỳ.

Các biện pháp thuế chính thức có hiệu lực từ 0 giờ 01 phút ngày 24/7/2026 (giờ miền Đông Hoa Kỳ). Theo quy định của Mục 301, các biện pháp này sẽ tự động hết hiệu lực sau bốn năm nếu không được gia hạn. Tuy nhiên, USTR có thể điều chỉnh hoặc chấm dứt việc áp thuế trong trường hợp các đối tác thương mại thay đổi chính sách hoặc điều kiện dẫn tới cuộc điều tra.

Gia Lai đề xuất đầu tư hơn 17.000 tỷ đồng xây cao tốc Pleiku - Lệ Thanh

UBND tỉnh Gia Lai vừa đề xuất Bộ Xây dựng chủ trương đầu tư tuyến cao tốc Pleiku - Lệ Thanh theo phương thức đối tác công tư (PPP), với tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 17.000 tỷ đồng nhằm tăng cường kết nối Tây Nguyên với khu vực Duyên hải miền Trung và các nước Lào, Campuchia.

Theo đề xuất, tuyến cao tốc dài hơn 54 km, điểm đầu kết nối với cao tốc Quy Nhơn - Pleiku, điểm cuối giao Quốc lộ 19 tại khu vực Cửa khẩu Lệ Thanh (xã Ia Dom). Dự án được đầu tư quy mô 4 làn xe hoàn chỉnh, nền đường rộng 24,75 m, tốc độ thiết kế 100 km/giờ, gồm 5 nút giao liên thông và 1 nút giao bằng.

Tổng mức đầu tư dự kiến hơn 17.000 tỷ đồng, trong đó chi phí xây lắp gần 9.300 tỷ đồng, giải phóng mặt bằng gần 3.200 tỷ đồng, phần còn lại dành cho quản lý dự án, tư vấn, lãi vay và dự phòng. Dự án được đề xuất thực hiện theo hình thức PPP với tỷ lệ vốn nhà nước tham gia 70% và nhà đầu tư huy động 30%.

Nếu được chấp thuận, dự án sẽ chuẩn bị đầu tư trong giai đoạn 2026-2027, khởi công và cơ bản hoàn thành trước năm 2030. UBND tỉnh Gia Lai cho biết do địa phương chưa có kinh nghiệm triển khai các dự án PPP quy mô lớn, đồng thời nguồn nhân lực còn hạn chế nên kiến nghị Bộ Xây dựng làm cơ quan có thẩm quyền triển khai dự án.

Theo đánh giá, tuyến cao tốc Pleiku - Lệ Thanh có ý nghĩa quan trọng về phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, góp phần hoàn thiện mạng lưới giao thông vùng Tây Nguyên, thúc đẩy kết nối liên vùng và giao thương qua Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh.

Quảng Ninh dành gần 10.000 tỷ đồng đầu tư xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026-2030

HĐND tỉnh Quảng Ninh đã thông qua nghị quyết về kế hoạch vốn đầu tư công trung hạn và chi thường xuyên ngân sách cấp tỉnh thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2030, với tổng nguồn lực gần 9.785 tỷ đồng.

984c76838aa44412a35c18dff2173728-106638.jpg
Xây dựng đường nông thôn mới tại Đầm Hà, Quảng Ninh. Nguồn: Cổng thông tin điện tử tỉnh Quảng Ninh.

Theo đó, khoảng 9.000 tỷ đồng sẽ được bố trí từ nguồn vốn đầu tư công trung hạn và khoảng 785 tỷ đồng từ nguồn chi thường xuyên của ngân sách tỉnh. Chương trình hướng đến mục tiêu xây dựng nông thôn Quảng Ninh phát triển toàn diện, hiện đại và bền vững; nâng cao đời sống người dân; giảm nghèo bền vững; phát triển đồng bộ kết cấu hạ tầng vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, từng bước thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng.

Chương trình được triển khai với bốn nhóm mục tiêu trọng tâm gồm: xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, cùng phát triển kinh tế nông thôn.

Cụ thể, nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới sẽ được thực hiện tại 22 xã và 2 đặc khu; chương trình giảm nghèo bền vững triển khai trên địa bàn 54 xã, phường, đặc khu; còn nội dung phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi được thực hiện tại 22 xã, phường và đặc khu.

Theo kế hoạch, Chương trình mục tiêu quốc gia của tỉnh giai đoạn 2026-2030 gồm hai hợp phần chính. Trong đó, hợp phần chung bao gồm 10 nội dung thành phần tập trung vào phát triển hạ tầng, nâng cao chất lượng đời sống và xây dựng nông thôn mới; hợp phần đặc thù gồm 4 nội dung dành riêng cho phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, góp phần tạo động lực phát triển bền vững cho các địa bàn còn nhiều khó khăn.

Khẩn trương điều chỉnh quy hoạch khoáng sản bảo đảm vật liệu cho sân bay Gia Bình

Văn phòng Chính phủ vừa ban hành Thông báo số 399/TB-VPCP kết luận của Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc về việc điều chỉnh quy hoạch khoáng sản đá vôi, đá sét tại thành phố Hải Phòng nhằm bảo đảm nguồn vật liệu xây dựng phục vụ Dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình.

dv-17849568913542040177204.jpg
Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp liên quan thống nhất phương án cụ thể về điều chỉnh quy hoạch khoáng sản đá vôi, đá sét tại thành phố Hải Phòng (hoàn thành trong tháng 7 năm 2026)

Theo kết luận, Dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình là công trình quan trọng quốc gia, được áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù và dự kiến đưa vào khai thác phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027. Vì vậy, việc bảo đảm nguồn cung vật liệu xây dựng cho dự án được yêu cầu triển khai khẩn trương.

Phó Thủ tướng giao Bộ Xây dựng, UBND thành phố Hải Phòng, UBND tỉnh Bắc Ninh, Tổng Công ty Xi măng Việt Nam và Công ty CP Hạ tầng hàng không Masterise khẩn trương gửi ý kiến chính thức bằng văn bản về phương án điều chỉnh quy hoạch khoáng sản đá vôi, đá sét tại Hải Phòng cho Bộ Nông nghiệp và Môi trường trước ngày 26/7.

Trên cơ sở ý kiến của các đơn vị và kết quả điều tra, đánh giá trữ lượng, chất lượng khoáng sản, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì phối hợp với các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp liên quan thống nhất phương án điều chỉnh quy hoạch trong tháng 7/2026. Việc điều chỉnh phải bảo đảm đáp ứng nguồn vật liệu xây dựng cho dự án sân bay Gia Bình, đồng thời không ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất của Công ty TNHH MTV Xi măng Vicem Hoàng Thạch.

Sau khi phương án được thống nhất, Bộ Nông nghiệp và Môi trường hoàn thiện hồ sơ, báo cáo Đảng ủy Chính phủ xem xét chủ trương điều chỉnh quy hoạch theo trình tự, thủ tục rút gọn quy định tại Luật Quy hoạch, hoàn thành trước ngày 3/8/2026.

UBND thành phố Hải Phòng được giao chuẩn bị các điều kiện để giải quyết thủ tục cấp phép khai thác mỏ trong thời hạn 7 ngày làm việc sau khi quy hoạch điều chỉnh và hồ sơ liên quan được phê duyệt theo quy định.

Đề xuất chỉ xác thực định danh người khai hải quan trong thủ tục điện tử

Bộ Tài chính đang hoàn thiện dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung các quy định về thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh gửi qua dịch vụ bưu chính và chuyển phát nhanh quốc tế. Điểm mới đáng chú ý là đề xuất quy định xác thực định danh người khai hải quan, theo hướng chỉ áp dụng trong môi trường điện tử nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và thúc đẩy chuyển đổi số.

7357647024cd4a278e7544eabaf4b807-107256.jpg
Bộ Tài chính đề xuất giới hạn xác thực định danh người khai hải quan ở thủ tục điện tử. (Ảnh minh hoạ)

Theo dự thảo, người khai hải quan sẽ thực hiện xác thực định danh khi làm thủ tục đối với một số nhóm hàng. Tuy nhiên, nhiều ý kiến góp ý cho rằng cần quy định rõ phạm vi và phương thức thực hiện để tránh phát sinh thủ tục, chi phí và ảnh hưởng đến hoạt động thông quan.

Tổng Công ty CP Bưu chính Viettel đề xuất chỉ áp dụng yêu cầu xác thực đối với thủ tục hải quan điện tử, thông qua tài khoản hệ thống, chữ ký số hoặc các phương thức xác thực hợp pháp khác. Doanh nghiệp cho rằng hiện người khai đã sử dụng tài khoản do cơ quan hải quan cấp và chữ ký số khi thực hiện thủ tục trên hệ thống VNACCS/VCIS, nên nếu bổ sung quy định mới mà không làm rõ phạm vi sẽ dễ dẫn đến chồng chéo.

Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ chuyển phát nhanh (CAPEC) cũng bày tỏ lo ngại việc bổ sung bước xác thực định danh có thể kéo dài thời gian thông quan đối với các lô hàng rủi ro thấp, đặc biệt là hàng hóa miễn thuế, đồng thời làm phát sinh yêu cầu thu thập thêm dữ liệu cá nhân.

Tiếp thu ý kiến, Bộ Tài chính cho biết việc xác thực định danh chỉ thực hiện một lần khi đăng ký tài khoản thông qua kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, không yêu cầu lặp lại ở mỗi lần khai báo. Sau khi được cấp tài khoản, người khai có thể đăng nhập bằng tài khoản do hệ thống hải quan cấp hoặc tài khoản định danh điện tử VNeID; việc ký số trên tờ khai điện tử vẫn thực hiện theo quy định của Luật Giao dịch điện tử.

Bộ Tài chính khẳng định quy định mới không nhằm tạo thêm rào cản cho doanh nghiệp mà hướng đến tăng cường an toàn, minh bạch trong hoạt động hải quan. Sau khi hệ thống được đưa vào vận hành, Cục Hải quan sẽ ban hành hướng dẫn chi tiết về quy trình và phương thức xác thực để bảo đảm triển khai thống nhất.

Kết nối đầu tư