Với lĩnh vực tư vấn, cần hạn chế tư duy lựa chọn nhà thầu chủ yếu dựa trên giá. Pháp luật đấu thầu hiện hành đã cho phép áp dụng nhiều phương pháp đánh giá phù hợp với đặc thù của dịch vụ tư vấn. Chủ đầu tư thông qua đấu thầu phải làm sao khuyến khích chọn được nhà tư vấn giỏi.
Ngoài ra, trong quá trình thực hiện đấu thầu, có những yêu cầu không xuất phát từ quy định của Luật Đấu thầu hay các nghị định hướng dẫn mà được đưa vào hồ sơ mời thầu (HSMT) bởi chủ đầu tư. Một số yêu cầu có thể gây khó khăn, làm tăng chi phí, hạn chế sự tham gia của nhà thầu.
Ví dụ, đối với yêu cầu về bản quyền phần mềm, một số HSMT quy định đơn vị tư vấn phải mua bản quyền phần mềm chính chủ, có những bản quyền mua với chi phí hàng chục tỷ đồng. Nhà thầu tư vấn tham gia đấu thầu trên nhiều lĩnh vực, nếu phần mềm nào cũng phải mua bản quyền thì không thể mua hết, rất tốn kém và lãng phí. Trong khi đó, hiện nay cá nhân mua bản quyền rất nhiều. Do đó, cần rà soát để bảo đảm các yêu cầu về bản quyền phần mềm trong HSMT được quy định ở mức cần thiết, phù hợp. Trường hợp cá nhân trực tiếp thực hiện công việc gói thầu đã có quyền sử dụng phần mềm hợp pháp, chính hãng và đáp ứng yêu cầu gói thầu thì nên được xem xét chấp nhận, thay vì bắt buộc doanh nghiệp phải sở hữu.
Về định hướng sửa đổi quy định pháp luật về đấu thầu, theo tôi, kế hoạch lựa chọn nhà thầu tổng thể vẫn phù hợp và rất tốt khi áp dụng với dự án lớn để việc triển khai dự án có kế hoạch. Đối với chỉ định thầu, nên chăng xem xét đưa lại quy trình chỉ định thầu cho nhiều nhà thầu, cho phép chủ đầu tư có thể quyết định chọn chỉ định cho 1-2 nhà thầu hay 3-4 nhà thầu. Chủ đầu tư đã biết năng lực các nhà thầu rồi, các nhà thầu sẽ chào giá, như vậy sẽ đảm bảo lựa chọn được nhà thầu chuẩn với giá tốt. Quy trình này thực hiện không mất thời gian, cho phép chủ đầu tư có căn cứ để triển khai, quyết định và chịu trách nhiệm.
