 |
| Nghị quyết nói trên được thông qua ngày 24/4/2026 và có hiệu lực từ 1/5/2026, cho phép áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý các vi phạm pháp luật đất đai phát sinh trước thời điểm Luật Đất đai 2024 có hiệu lực, đồng thời tháo gỡ khó khăn cho các dự án kéo dài nhiều năm. Ảnh: Gia Tường |
Quy mô vướng mắc lớn, nguồn lực bị “đóng băng”
Theo Văn bản số 35/2026/CV-HoREA do Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) gửi Ban Chấp hành và các doanh nghiệp hội viên, Nghị quyết 29 được thông qua ngày 24/4/2026 và có hiệu lực từ 1/5/2026, cho phép áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý các vi phạm pháp luật đất đai phát sinh trước thời điểm Luật Đất đai 2024 có hiệu lực, đồng thời tháo gỡ khó khăn cho các dự án kéo dài nhiều năm.
Dữ liệu được HoREA dẫn lại từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho thấy, tính đến ngày 30/3/2025, cả nước có 4.489 dự án gặp khó khăn, với tổng diện tích hơn 198.428 ha và tổng mức đầu tư khoảng 3,35 triệu tỷ đồng.
Trong tổng số này, một phần các dự án đã và đang được xử lý theo thẩm quyền. Cụ thể, khoảng 52.790 ha đất đã được các bộ, ngành và địa phương giải quyết; 129 dự án đã được Chính phủ ban hành nghị quyết tháo gỡ; bên cạnh đó, 1.814 dự án thuộc thẩm quyền địa phương đang tiếp tục được xử lý.
Phần còn lại, gồm khoảng 1.524 dự án thuộc thẩm quyền Quốc hội và một số dự án chưa được xử lý dứt điểm, được kỳ vọng sẽ được tháo gỡ thông qua Nghị quyết 29. Theo ước tính, có khoảng 3.338 dự án còn lại cần tiếp tục xử lý, tương đương nguồn lực rất lớn đang bị “đóng băng” trong nền kinh tế.
Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA nhận định, Nghị quyết mới “được kỳ vọng sẽ tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho hàng nghìn dự án, khơi thông nguồn lực đất đai, nguồn lực đầu tư với hàng triệu tỷ đồng bị ‘đắp chiếu’, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp”.
Chờ hoàn thiện Nghị định để đồng bộ triển khai
Dù Nghị quyết đã có hiệu lực, nhưng các cơ chế cụ thể để triển khai vẫn phụ thuộc vào Nghị định hướng dẫn của Chính phủ.
Cũng theo Văn bản số 35/2026/CV-HoREA, Bộ Tư pháp đã tổ chức thẩm định dự thảo Nghị định ngay sau khi Nghị quyết được thông qua, trên cơ sở Tờ trình của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Hiện dự thảo đang được hoàn thiện để trình Chính phủ xem xét ban hành.
Nội dung dự thảo (đang trong quá trình thẩm định) bước đầu cho thấy các quy trình xử lý được thiết kế tương đối chi tiết, theo hướng rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục, trong đó có những khâu tối đa chỉ 5 ngày làm việc; đồng thời quy định rõ trình tự điều chỉnh đối với các Giấy chứng nhận đã cấp không đúng quy định.
Đáng chú ý, dự thảo cho phép thực hiện đồng thời nhiều thủ tục nhằm hạn chế phát sinh hồ sơ, giảm chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp, đồng thời làm rõ cơ chế xác định nghĩa vụ tài chính bổ sung trên cơ sở giá đất tại thời điểm được phép điều chỉnh.
Bên cạnh đó, dự thảo cũng đặt ra yêu cầu chặt chẽ đối với chính quyền địa phương trong quá trình triển khai, bao gồm trách nhiệm rà soát pháp lý dự án, xác định lại giá đất, đồng thời kiểm soát rủi ro, không để xảy ra tình trạng hợp thức hóa sai phạm hay trục lợi chính sách.
Tuy nhiên, do Nghị định vẫn đang trong quá trình hoàn thiện và chưa được ban hành, các quy định cụ thể chưa thể triển khai ngay trên thực tế. Vì vậy, việc sớm hoàn thiện và ban hành văn bản hướng dẫn, đồng thời bảo đảm sự phối hợp thống nhất trong tổ chức thực hiện sẽ là yếu tố quan trọng để chính sách phát huy hiệu quả như kỳ vọng.
