 |
| Giá xăng dầu tăng cao làm gia tăng chi phí đầu vào của các ngành vận tải, sản xuất và logistics, tạo áp lực lạm phát chi phí đẩy. Ảnh: Song Lê |
Ngày 15/4 (giờ Việt Nam), giá dầu Brent được niêm yết ở mức 94,06 USD/thùng, giảm 0,77% so với phiên liền trước, giá dầu WTI ở mức 90,63 USD/thùng, giảm 0,71%. Dù giá dầu tạm xuống dưới ngưỡng 100 USD/thùng, song giới phân tích còn nghi ngại về diễn biến khó lường của thị trường dầu mỏ khi các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran chưa đi đến hồi kết. Đây cũng là nguyên nhân chính khiến mối lo về kiểm soát lạm phát thường trực trong các quyết sách và chỉ đạo về điều hành của Chính phủ và các bộ, ngành.
Trước đó, chịu tác động từ đà tăng của giá nhiên liệu, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) quý I/2026 đã tăng 3,51% so với cùng kỳ năm trước. Bà Nguyễn Thu Oanh, Trưởng ban Ban Thống kê dịch vụ và giá, Cục Thống kê nhấn mạnh, giá xăng dầu tăng tác động đến nhiều lĩnh vực khác như vận tải, sản xuất và dịch vụ. Từ đó làm gia tăng chi phí đầu vào và tạo áp lực lạm phát theo hướng chi phí đẩy.
Theo bà Oanh, nếu giá năng lượng thế giới tiếp tục tăng mạnh, giá nhiên liệu trong nước tăng có thể khiến CPI tăng từ 1 - 2 điểm % tùy theo mức độ và thời gian biến động. Bên cạnh đó là rủi ro từ việc chi phí vận chuyển tăng, khả năng điều chỉnh giá một số dịch vụ do Nhà nước quản lý, chính sách tiền lương dự kiến triển khai từ tháng 7/2026… Mục tiêu kiểm soát lạm phát ở mức 4,5% theo Nghị quyết của Quốc hội có thể gặp nhiều thách thức hơn.
Đánh giá về công tác điều hành trong thời gian qua, TS. Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế trưởng Ngân hàng BIDV cho rằng, điểm nổi bật là khả năng ứng phó với tình hình chiến sự tại Iran và bình ổn giá xăng dầu, góp phần kiểm soát lạm phát. Chính phủ đã thành lập Tổ công tác về an ninh năng lượng, giảm thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu đến hết tháng 6/2026; bổ sung 8.000 tỷ đồng từ nguồn thu ngân sách 2025 cho Quỹ Bình ổn giá xăng dầu, từ đó bảo đảm cung ứng, bình ổn giá xăng dầu, góp phần kiểm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, thúc đẩy tăng trưởng...
Theo ông Lực, áp lực lạm phát có thể gia tăng trong quý II và 6 tháng cuối năm 2026 bởi yếu tố chi phí đẩy do giá hàng hóa dịch vụ nhập khẩu cao hơn và yếu tố cầu kéo do tăng trưởng tín dụng ước đạt 15 - 16%, giải ngân đầu tư công và tư nhân trong nước tăng khá... Với kịch bản cơ sở, nếu giá xăng dầu trong nước tăng bình quân 15 - 20% so với năm 2025, chỉ số CPI bình quân năm 2026 có thể chỉ tăng thêm 0,4 - 0,6 điểm %, ở mức 4,2 - 4,7% và xoay quanh mục tiêu 4,5%. Với kịch bản tiêu cực, nếu giá dầu thế giới bình quân ở mức 83 - 87 USD/thùng, giá xăng dầu trong nước tăng 20 - 25% so với bình quân năm 2025, CPI bình quân có thể ở mức 4,3 - 4,8%. Với kịch bản xấu nhất, nếu giá dầu thế giới bình quân ở mức 90 - 95 USD/thùng, giá xăng dầu trong nước tăng 30 - 40% so với năm 2025, chỉ số CPI bình quân có thể bị đẩy lên mức 4,5 - 5% hoặc cao hơn.
TS. Nguyễn Đức Độ, nguyên Phó Viện trưởng Viện Kinh tế Tài chính (Học viện Tài chính) cho rằng, yếu tố tác động lớn nhất với lạm phát trong thời gian tới vẫn là giá dầu. Nếu xung đột Mỹ - Iran kết thúc trong tháng 4, giá dầu bình ổn trở lại thì lạm phát cả năm 2026 có thể ở mức 3,5 - 4%. Ngược lại, nếu chiến sự kéo dài thì lạm phát có thể trên 4,5%.
Ở khía cạnh khác, theo ông Độ, cần chú trọng công tác điều hành tiền tệ và kiểm soát thị trường ngoại hối dù tỷ giá USD/VND chưa biến động mạnh. “Với áp lực tăng đầu tư công, nhập khẩu tăng cao thì cán cân thương mại có thể tiếp tục bị thâm hụt, gây áp lực lên tỷ giá và rủi ro với lạm phát. Mục tiêu tăng trưởng tín dụng cần điều chỉnh linh hoạt để điều chỉnh cung tiền, góp phần kiểm soát lạm phát”, ông nói.
Từ góc độ tiền tệ, ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ thuộc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho biết, CPI tháng 3/2026 đã tăng 1,23% so với tháng trước và tăng 4,65% so với cùng kỳ năm 2025. Đây là mức tăng CPI tháng 3 cao nhất trong vòng 5 năm trở lại đây. NHNN sẽ tiếp tục các giải pháp để hỗ trợ kiểm soát CPI năm 2026 trong phạm vi mục tiêu, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô.
