Nhu cầu đầu tư của Việt Nam trong vòng 5 năm tới là rất lớn, trong đó, đầu tư công cần huy động khoảng 50 - 70 tỷ USD, còn tổng nhu cầu đầu tư toàn xã hội là 250 - 350 tỷ USD.
Tuy nhiên, một thực tế đáng lo ngại là phần lớn doanh nghiệp Việt Nam đang sử dụng vốn ngắn hạn để đầu tư dài hạn, đặc biệt trong các lĩnh vực hạ tầng, năng lượng, sản xuất công nghiệp, logistics, y tế - giáo dục. Sự lệch pha này khiến cho ngân hàng và doanh nghiệp, nhà đầu tư đều có thể gặp rủi ro, nhất là khi các dự án đầu tư trung và dài hạn có thời gian hoàn vốn từ 10 đến 20 năm. Vì vậy, không thể tiếp tục kỳ vọng hệ thống ngân hàng thương mại đóng vai trò cung cấp vốn dài hạn cho nền kinh tế. Hệ quả là nhiều doanh nghiệp có dự án tốt, có khả năng mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội cao sẽ không thể triển khai hoặc phải thu hẹp quy mô vì thiếu nguồn vốn phù hợp.
Trong khi đó, các kênh huy động vốn thay thế như phát hành trái phiếu doanh nghiệp, tiếp cận vốn quốc tế, vốn xanh, vốn chuyển đổi năng lượng… vẫn gặp nhiều rào cản, khiến năng lực hấp thụ vốn của không ít doanh nghiệp bị hạn chế.
Do đó, Việt Nam cần sớm tái cấu trúc kênh dẫn vốn cho đầu tư phát triển, trọng tâm là thúc đẩy phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp theo hướng minh bạch, kỷ luật và linh hoạt hơn, đồng thời khuyến khích hình thành các nhà đầu tư vốn dài hạn trong nước như các quỹ hưu trí bổ sung, quỹ bảo hiểm, quỹ đầu tư kết cấu hạ tầng…
Bên cạnh đó, đầu tư công tiếp tục giữ vai trò “vốn mồi” cho nền kinh tế. Thời gian qua, quy mô đầu tư công đã tăng từ 27 tỷ USD lên khoảng 36 tỷ USD với giá trị giải ngân tuyệt đối tăng khoảng 26% so với năm trước. Do đó, thời gian tới, Việt Nam cần nâng cao hiệu quả thực hiện và đẩy nhanh tiến độ dự án đầu tư công, đồng thời tăng chi tiêu công trong các lĩnh vực thiết yếu để kích cầu, thúc đẩy sản xuất, kinh doanh và tăng trưởng bền vững.
