Kể từ tháng 4/2025 đến nay, thị trường vật liệu xây dựng (VLXD) ghi nhận đà tăng giá liên tục trên diện rộng. Đặc biệt, từ cuối tháng 2/2026, xung đột tại Trung Đông đã đẩy giá xăng dầu lên cao, khiến chi phí giá đầu vào leo thang rõ rệt, gây áp lực lớn cho các nhà thầu.
Thực tế ghi nhận giá nhiều loại VLXD tăng mạnh. Điển hình như giá cát đen xây dựng, ở thời điểm tháng 4/2025 chỉ ở mức khoảng 110.000 đồng/m³, đến cuối năm 2025 đã tăng lên trên 300.000 đồng/m³ - 350.000 đồng/m3. Hiện giá cát vẫn duy trì ở mức cao.
Giá đất đắp công trình cũng tăng mạnh. Tại 1 dự án trường mầm non ở Hà Nội đang được Công ty triển khai, giá đất đắp trong dự toán chỉ hơn 70.000 đồng/m3, nhưng giá thực tế dao động ở mức 220.000 - 240.000 đồng/m3. Tương tự, giá đá xây dựng cũng ở mức cao, khoảng 800.000 đồng/m³ nếu có đầy đủ hóa đơn.
Điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là giá công bố của cơ quan chức năng thường cập nhật theo quý, không phản ánh kịp biến động thực tế. Hệ quả là nhiều nhà thầu buộc phải từ chối tham gia đấu thầu các gói xây lắp mới do rủi ro thua lỗ hiện hữu, đặc biệt với các hợp đồng trọn gói hoặc đơn giá cố định. Với các hợp đồng đã ký, nếu tiếp tục thi công thì thua lỗ, nhưng nếu chậm tiến độ sẽ bị phạt, còn dừng thi công có thể bị tịch thu bảo lãnh thực hiện hợp đồng.
Nhà thầu kiến nghị cơ quan quản lý rút ngắn chu kỳ công bố giá vật liệu, thay vì theo quý có thể chuyển sang cập nhật theo tháng, thậm chí theo tuần để bám sát thị trường. Đồng thời, cần sớm điều chỉnh định mức, đơn giá trong lĩnh vực xây dựng để bám sát thực tiễn thị trường.
