Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng: Xử lý đến cùng vướng mắc, không đẩy doanh nghiệp đi vòng
Ngày 8/8, tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng làm việc với các bộ, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong lĩnh vực thuế và hải quan.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh, thuế và hải quan tác động trực tiếp đến chi phí, dòng tiền và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Dù Chính phủ đã đẩy mạnh cải cách thể chế, thủ tục hành chính, chuyển đổi số và quản lý rủi ro, doanh nghiệp vẫn phản ánh nhiều bất cập liên quan đến hoàn thuế giá trị gia tăng, hóa đơn điện tử, thuế thu nhập doanh nghiệp, doanh nghiệp chế xuất, thủ tục hải quan, phân loại hàng hóa, xác định giá trị hải quan và thời gian thông quan.
Theo Bộ Tài chính, trong 7 tháng đầu năm 2026, tổng quy mô miễn, giảm, gia hạn thuế, phí và tiền thuê đất đạt khoảng 173.600 tỷ đồng. Chi phí tuân thủ thủ tục hành chính trong lĩnh vực thuế giảm khoảng 51% so với năm 2024, tương đương khoảng 4.400 tỷ đồng. Ngành Thuế cũng tổ chức 500 hội nghị đối thoại với hơn 60.000 lượt người nộp thuế, hiệp hội và doanh nghiệp.
Tại cuộc làm việc, các hiệp hội doanh nghiệp cho rằng vướng mắc hiện nay chủ yếu nằm ở khâu thực thi, khi cùng một quy định nhưng cách hiểu, áp dụng chưa thống nhất; quá trình chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm chưa đồng bộ; doanh nghiệp còn phải cung cấp lại thông tin mà cơ quan nhà nước đã có.
Kết luận cuộc làm việc, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng yêu cầu các cơ quan chuyển mạnh từ quản lý theo thủ tục sang quản lý dựa trên rủi ro, bảo đảm áp dụng pháp luật thống nhất và giảm tối đa chi phí tuân thủ.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh nguyên tắc một thông tin chỉ yêu cầu doanh nghiệp cung cấp một lần, cơ quan nhà nước phải chủ động khai thác, chia sẻ dữ liệu; không yêu cầu thêm hồ sơ, điều kiện ngoài quy định. Mọi kiến nghị phải được xác định rõ cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, thời hạn và kết quả xử lý, không để doanh nghiệp phải đi vòng hoặc hỏi lại nhiều lần.
Bộ Tài chính được yêu cầu phối hợp với VCCI và các hiệp hội tiếp tục rà soát, phân loại kiến nghị thành nhóm xử lý ngay, nhóm cần hướng dẫn thống nhất và nhóm phải sửa đổi văn bản. Các vấn đề thuộc thẩm quyền Bộ Tài chính cần được xử lý hoặc hướng dẫn trước ngày 31/8/2026.
Phó Thủ tướng cũng yêu cầu nghiên cứu triển khai sớm hoàn thuế giá trị gia tăng tự động dựa trên quản trị rủi ro trong năm 2026; đẩy nhanh thông quan tập trung, số hóa chứng từ và xử lý dứt điểm các hồ sơ tồn đọng.
“Chính phủ nhất quán quan điểm hỗ trợ doanh nghiệp không chỉ ở chính sách mà phải thể hiện bằng từng hồ sơ được giải quyết đúng hạn, từng thủ tục được rút ngắn và từng chi phí được cắt giảm”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
Đề xuất ưu tiên mua sắm hàng hóa sản xuất trong nước trong đấu thầu
Bộ Tài chính đề xuất sửa đổi Luật Đấu thầu theo hướng tăng ưu đãi đối với hàng hóa có xuất xứ Việt Nam, sản phẩm công nghệ cao, công nghệ chiến lược, sản phẩm xanh và đổi mới sáng tạo, qua đó tạo thêm dư địa cho doanh nghiệp trong nước tham gia thị trường mua sắm công.
Tại dự thảo Luật Đấu thầu (sửa đổi), Bộ Tài chính cho rằng cơ chế ưu đãi hiện hành chủ yếu được áp dụng ở bước đánh giá hồ sơ dự thầu, chưa tạo cơ sở pháp lý đủ mạnh để ưu tiên hoặc dành riêng việc mua sắm đối với những sản phẩm, hàng hóa thuộc diện Nhà nước khuyến khích phát triển.
Trong khi đó, yêu cầu phát triển kinh tế tư nhân, thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đặt ra nhu cầu hoàn thiện chính sách đấu thầu theo hướng linh hoạt hơn, tạo thị trường cho doanh nghiệp Việt Nam, nhất là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp công nghệ cao và doanh nghiệp đổi mới sáng tạo.
Theo dự thảo, hàng hóa có xuất xứ Việt Nam, sản phẩm, dịch vụ thân thiện với môi trường; sản phẩm công nghệ chiến lược, công nghệ cao; sản phẩm từ kết quả nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong nước là những nhóm được đề xuất hưởng ưu đãi.
Bên cạnh đó, các nhà thầu là doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp khoa học và công nghệ, doanh nghiệp công nghệ chiến lược, doanh nghiệp công nghệ cao; nhà thầu sử dụng lao động nữ, thương binh, người khuyết tật hoặc người dân tộc thiểu số cũng thuộc nhóm được hưởng ưu đãi.
Đáng chú ý, dự thảo bổ sung nhiều hình thức ưu đãi, gồm xếp hạng cao hơn khi các nhà thầu được đánh giá ngang nhau; cộng điểm vào điểm đánh giá; cộng tiền vào giá dự thầu hoặc giá đánh giá; ưu tiên khi đánh giá năng lực, kinh nghiệm; dành riêng gói thầu cho đối tượng được ưu đãi và yêu cầu nhà thầu chào hàng hóa, dịch vụ thuộc diện ưu đãi.
Đặc biệt, dự thảo đề xuất cơ chế ưu tiên mua sắm sản phẩm xuất xứ trong nước, nhất là sản phẩm thuộc Danh mục công nghệ cao, công nghệ chiến lược. Đối với một số dự án đầu tư kinh doanh, có thể áp dụng yêu cầu bắt buộc sử dụng hàng hóa được sản xuất trong nước, thay vì chỉ áp dụng cơ chế cộng điểm hoặc cộng tiền như hiện nay.
Bộ Tài chính cho rằng cách tiếp cận này vừa tạo cơ sở pháp lý ổn định, vừa cho phép Chính phủ linh hoạt điều chỉnh chính sách theo từng giai đoạn phát triển kinh tế - xã hội, góp phần mở rộng thị trường trong nước, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.
Về lựa chọn nhà đầu tư, dự thảo cũng đề xuất ưu đãi đối với nhà đầu tư có giải pháp công nghệ giảm ô nhiễm môi trường, cam kết chuyển giao công nghệ ưu tiên hoặc công nghệ chiến lược; doanh nghiệp khoa học và công nghệ, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, trung tâm đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp công nghệ cao và nhà đầu tư nước ngoài cam kết chuyển giao công nghệ cho đối tác trong nước.
Các ưu đãi trong lựa chọn nhà đầu tư gồm xếp hạng cao hơn khi có kết quả đánh giá ngang nhau và cộng thêm điểm vào điểm tổng hợp để so sánh, xếp hạng.
Dự thảo cũng quy định trường hợp chính sách ưu đãi tại Luật Đấu thầu khác với quy định tại luật, nghị quyết khác của Quốc hội hoặc pháp luật chuyên ngành thì áp dụng chính sách ưu đãi thuận lợi hơn. Theo Bộ Tài chính, quy định này nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và phát huy hiệu quả các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp trong từng lĩnh vực.
Hải Phòng đã thu hồi 149 cơ sở nhà, đất công sản cho thuê kinh doanh
Hải Phòng đã thu hồi 149 trong tổng số 159 cơ sở nhà, đất công sản cho các tổ chức, cá nhân thuê kinh doanh thuộc diện phải thu hồi theo Nghị định 108/2024/NĐ-CP. Thành phố đang tiếp tục xử lý 10 cơ sở còn lại, trong đó có 6 cơ sở dự kiến phải cưỡng chế.
Theo cơ quan chức năng Hải Phòng, trong số 149 cơ sở đã thu hồi, 20 cơ sở đã hoàn tất việc bàn giao cho Công ty TNHH MTV Quản lý và Kinh doanh nhà Hải Phòng quản lý. 129 cơ sở còn lại đã được bên thuê ký biên bản bàn giao và cam kết tạm sử dụng trong thời gian chờ phương án sắp xếp.
Các cơ sở này phân bố tại nhiều địa bàn, gồm 59 cơ sở ở phường Hồng Bàng, 30 cơ sở tại phường Gia Viên, 16 cơ sở ở phường Ngô Quyền, 33 cơ sở tại phường Lê Chân và 1 cơ sở ở phường Kiến An.
Đối với 10 cơ sở chưa thu hồi, cơ quan chức năng xác định 4 cơ sở còn vướng mắc về thủ tục đất đai và các quy định pháp luật liên quan. Trong đó, các cơ sở tại số 23 Nguyễn Công Trứ, 97 Trần Phú và 2 Nguyễn Thượng Hiền đang được rà soát, xử lý các tồn tại pháp lý. Riêng cơ sở số 75 Trần Nguyên Hãn phải thực hiện thủ tục khởi kiện đòi nhà do người đứng tên hợp đồng thuê đã qua đời, chưa hoàn tất bàn giao.
Sáu cơ sở còn lại dự kiến phải áp dụng biện pháp cưỡng chế, gồm 1 cơ sở tại phường Gia Viên và 5 cơ sở tại phường Hồng Bàng. Các địa điểm này hiện do nhiều doanh nghiệp, tổ chức thuê để kinh doanh, sử dụng.
Theo lãnh đạo phường Hồng Bàng, địa phương dự kiến triển khai cưỡng chế các cơ sở còn lại vào ngày 12/8. Từ nay đến thời điểm này, chính quyền tiếp tục phối hợp với các cơ quan chức năng tuyên truyền, vận động các tổ chức, cá nhân tự nguyện bàn giao nhà, đất.
Trước đó, Hải Phòng ban hành Kế hoạch số 09/KH-UBND ngày 12/1/2026 về xử lý tổng thể quỹ nhà, đất là tài sản công không sử dụng vào mục đích để ở do Công ty TNHH MTV Quản lý và Kinh doanh nhà Hải Phòng quản lý. Thành phố dự kiến xử lý 273 cơ sở, trong đó 159 cơ sở thu hồi bằng hình thức tuyên truyền, vận động và 59 cơ sở thực hiện thủ tục khởi kiện.
Sau khi thu hồi, Hải Phòng sẽ rà soát, ưu tiên bố trí cho các cơ quan nhà nước có nhu cầu; những cơ sở còn lại có thể được bàn giao cho Trung tâm Phát triển quỹ đất Hải Phòng quản lý, khai thác theo quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất.
Việc xử lý quỹ nhà, đất công được kỳ vọng góp phần sử dụng hiệu quả tài sản nhà nước, hạn chế lãng phí, bổ sung nguồn lực và tăng thu ngân sách, đồng thời phục vụ chỉnh trang đô thị.
TP.HCM điều phối vật liệu xây dựng phục vụ các dự án trọng điểm
TP.HCM sẽ điều phối đá, đất và cát san lấp trên toàn địa bàn nhằm bảo đảm nguồn cung cho các công trình trọng điểm, dự án thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và dự án của các nhà đầu tư chiến lược trong giai đoạn 2026-2030.
Sở Xây dựng TP.HCM vừa ban hành kế hoạch điều phối vật liệu xây dựng thông thường phục vụ các dự án, công trình trọng điểm trên địa bàn, trong bối cảnh nguồn cung nhiều loại vật liệu đang thiếu hụt nghiêm trọng.
Theo kế hoạch, việc điều phối được thực hiện căn cứ nhu cầu của từng dự án, khả năng cung ứng của các mỏ khoáng sản đang hoạt động, khoảng cách vận chuyển, yêu cầu kỹ thuật, trữ lượng và công suất khai thác được cấp phép. Các công trình trọng điểm quốc gia, công trình trọng điểm của Thành phố, dự án thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và dự án của nhà đầu tư chiến lược sẽ được ưu tiên phân bổ nguồn vật liệu.
Sở Xây dựng được giao làm đầu mối rà soát nhu cầu vật liệu của các dự án, lập danh mục công trình cần ưu tiên và phối hợp cập nhật các mỏ có khả năng cung ứng. Trên cơ sở đó, chủ đầu tư chủ động làm việc, thương thảo và ký hợp đồng với đơn vị khai thác.
Trường hợp chủ đầu tư và doanh nghiệp khai thác chưa thống nhất được phương án cung ứng, chủ đầu tư phải báo cáo nguyên nhân để Sở Xây dựng xem xét, điều phối sang nguồn khác phù hợp. Các vướng mắc phát sinh sẽ được tổng hợp, báo cáo UBND Thành phố xử lý.
Sở Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm cập nhật danh sách các mỏ đang hoạt động, trữ lượng, công suất và khả năng cung ứng; đồng thời nghiên cứu giải pháp nâng công suất hoặc bổ sung nguồn cung. Chủ đầu tư phải xác định nhu cầu theo từng giai đoạn, đánh giá chất lượng, năng lực cung ứng và định kỳ báo cáo tình hình sử dụng vật liệu.
Các doanh nghiệp khai thác khoáng sản được yêu cầu ưu tiên cung ứng cho các dự án thuộc diện điều phối, phù hợp công suất và giấy phép khai thác.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, năm 2026, TP.HCM thiếu khoảng 4,5 triệu m³ đá xây dựng, khi nguồn cung chỉ đạt 23,66 triệu m³ trong khi nhu cầu khoảng 28,16 triệu m³. Đáng chú ý, cát xây dựng chỉ đạt 0,69 triệu m³, trong khi nhu cầu lên tới 15,56 triệu m³, thiếu khoảng 14,87 triệu m³.
Cát san lấp cũng thiếu khoảng 50,6 triệu m³, khi nhu cầu 52,89 triệu m³ nhưng nguồn cung hiện chỉ khoảng 2,3 triệu m³. Đất san lấp thiếu khoảng 11 triệu m³.
Để bù đắp nguồn cung, Thành phố đang nghiên cứu nhiều giải pháp như huy động thêm các nguồn vật liệu, nâng công suất các mỏ đang khai thác, sử dụng cát biển thay thế cát sông và đẩy nhanh nạo vét một số hồ, sông trên địa bàn, qua đó đáp ứng nhu cầu vật liệu cho các dự án trọng điểm và góp phần đẩy nhanh tiến độ giải ngân đầu tư công.
Thuế TP.HCM ra mắt Tổng đài AI, tự động giải đáp 90% yêu cầu đơn giản
Ngày 8/8, Thuế TP.HCM chính thức đưa vào vận hành Tổng đài AI và tích hợp thông tin thuế trên các nền tảng thanh toán số, nhằm hỗ trợ người nộp thuế tra cứu nhanh, chính xác, đồng thời tăng khả năng nhận diện các kênh thông tin chính thống, phòng ngừa lừa đảo giả mạo cơ quan thuế.
Theo Thuế TP.HCM, hệ thống được triển khai trong bối cảnh cơ quan thuế đang quản lý quy mô lớn với hơn 350.000 doanh nghiệp, 650.000 hộ kinh doanh và hơn 8 triệu cá nhân. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo được kỳ vọng giảm tải các công việc lặp lại, giúp công chức thuế tập trung hơn vào tư vấn và xử lý những trường hợp phức tạp.
Tổng đài AI sử dụng định danh thương hiệu duy nhất “Thuế Thành phố Hồ Chí Minh”, kết hợp Chatbot trên website và Voice AI qua điện thoại. Hệ thống có khả năng tự động xử lý khoảng 90% các yêu cầu đơn giản 24/7, như tra cứu địa chỉ, số tiền nợ thuế và tình trạng tạm hoãn xuất cảnh. Các cuộc gọi được ghi âm, chuyển đổi thành văn bản để lưu trữ, trong khi khoảng 10% trường hợp phức tạp sẽ được chuyển đến cán bộ chuyên trách.
Lộ trình triển khai gồm 3 giai đoạn. Giai đoạn đầu tập trung đôn đốc nợ thuế và cảnh báo tự động về tạm hoãn xuất cảnh. Giai đoạn hai mở rộng sang đôn đốc kê khai, nộp thuế và quyết toán thuế thu nhập cá nhân. Giai đoạn ba sẽ tiếp tục huấn luyện AI để xử lý các nghiệp vụ thuế phức tạp hơn.
Bên cạnh Tổng đài AI, Thuế TP.HCM phối hợp với các ngân hàng và tổ chức thanh toán để đưa thông báo thuế trực tiếp lên ứng dụng ngân hàng. Cách làm này nhằm giúp người dân tiếp cận thông tin thuận tiện hơn, chủ động thực hiện nghĩa vụ thuế và hạn chế bỏ sót thông báo do thay đổi địa chỉ hoặc không thường xuyên sử dụng ứng dụng thuế chuyên ngành.
Việc ứng dụng AI không chỉ nhằm nâng cao hiệu quả quản lý mà còn góp phần truyền tải thông tin chính xác theo thời gian thực, tăng tính minh bạch và bảo vệ người nộp thuế trước nguy cơ giả mạo, lừa đảo trên không gian mạng.
Đáng chú ý, kết quả thu ngân sách của TP.HCM trong 7 tháng đầu năm 2026 đạt hơn 466.000 tỷ đồng, tăng 24,5% so với cùng kỳ năm 2025. Việc đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng AI và mở rộng các kênh cung cấp thông tin được kỳ vọng tiếp tục nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp và hiệu quả quản lý thuế trên địa bàn.
