 |
| Nếu thực hiện hiệu quả, 50.000 căn nhà ở xã hội cho thuê không chỉ bổ sung nguồn cung mà còn góp phần hình thành một thị trường nhà ở đa dạng hơn, phù hợp với đặc điểm của một đô thị hơn 14 triệu dân. Ảnh: Bảo Tín |
Từ mục tiêu chính sách đến những dự án đầu tiên
Trong nhiều năm, câu chuyện nhà ở tại các đô thị lớn chủ yếu xoay quanh mục tiêu giúp người dân đều có thể sở hữu nhà ở. Tuy nhiên, khi giá bất động sản tăng nhanh hơn thu nhập, đặc biệt tại TP.HCM, bài toán an cư đang được nhìn nhận theo hướng mới.
Điểm nghẽn hiện nay không chỉ nằm ở sự thiếu hụt nguồn cung mà còn thiếu các sản phẩm phù hợp với khả năng chi trả của đa số người dân. Trong khi nguồn cung căn hộ mới chủ yếu thuộc phân khúc trung và cao cấp, nhà ở vừa túi tiền ngày càng khan hiếm, khiến công nhân, người lao động, người nhập cư và các gia đình trẻ gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận nhà ở.
Trong bối cảnh đó, phát triển nhà ở cho thuê được xem là một giải pháp bổ sung quan trọng. Thay vì coi sở hữu nhà là lựa chọn duy nhất, mô hình này hướng tới việc tạo thêm cơ hội tiếp cận chỗ ở ổn định với chi phí phù hợp, đáp ứng nhu cầu của những nhóm dân cư chưa đủ điều kiện mua nhà.
Tại TP.HCM, định hướng này được cụ thể hóa bằng mục tiêu phát triển khoảng 50.000 căn nhà ở xã hội cho thuê trong giai đoạn 2026-2030, nằm trong kế hoạch xây dựng 181.257 căn nhà ở xã hội theo chỉ tiêu được giao.
Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Công Vinh cho biết, nhu cầu nhà ở cho thuê ngày càng lớn khi Thành phố tập trung đông công nhân, chuyên gia, sinh viên và người lao động nhập cư. Vì vậy, bên cạnh nhà ở xã hội để bán, Thành phố đang mở rộng mô hình nhà ở xã hội cho thuê, đồng thời nghiên cứu chuyển đổi một phần quỹ nhà tái định cư và tài sản công dôi dư sang phục vụ mục tiêu này.
Theo Sở Xây dựng TP.HCM, giai đoạn 2026-2030, Thành phố được giao phát triển 181.257 căn nhà ở xã hội, trong đó dự kiến hoàn thành 66.657 căn trong giai đoạn 2026-2027 và 114.600 căn trong giai đoạn 2028-2030. Quỹ đất quy hoạch dành cho phát triển nhà ở xã hội đến năm 2040 khoảng 1.740 ha.
Định hướng này đang dần được hiện thực hóa bằng những dự án cụ thể. Ngày 26/6/2026, TP.HCM đồng loạt khởi công bốn dự án nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê do Becamex làm chủ đầu tư, gồm Khu 3 Định Hòa (giai đoạn 1), Khu 4 Định Hòa, Khu 2 Việt Sing và Khu 7 Việt Sing.
Các dự án có tổng quy mô 6.229 căn hộ, trong đó khoảng 1.000 căn dành cho thuê, phục vụ công nhân, người lao động và người thu nhập thấp. Đây được xem là những dự án quy mô lớn đầu tiên đặt nền móng cho thị trường nhà ở xã hội cho thuê tại TP.HCM.
Trước đó, ngày 22/6/2026, Công ty CP Địa ốc Phú Long cũng khởi công dự án nhà ở xã hội Dragon E-Home tại khu Đông TP.HCM với quy mô 764 căn hộ. Dự án được phát triển theo mô hình nhà ở xã hội thế hệ mới, chú trọng chất lượng sống, hệ thống tiện ích và khả năng kết nối hạ tầng.
Việc liên tiếp triển khai các dự án cho thấy định hướng phát triển nhà ở xã hội đang chuyển từ mục tiêu tăng số lượng sang nâng cao chất lượng và đa dạng hóa hình thức tiếp cận nhà ở. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất của phân khúc nhà ở cho thuê vẫn là khả năng thu hút nguồn lực đầu tư. Với thời gian thu hồi vốn dài và lợi nhuận bị giới hạn bởi mục tiêu an sinh, việc hình thành một thị trường phát triển bền vững sẽ phụ thuộc đáng kể vào các cơ chế ưu đãi về đất đai, tín dụng và chính sách hỗ trợ dành cho doanh nghiệp.
Cần cơ chế để nhà ở cho thuê trở thành một thị trường
Để mục tiêu phát triển 50.000 căn nhà ở xã hội cho thuê trở thành hiện thực, TP.HCM đang đề xuất nhiều cơ chế hỗ trợ, trong đó có gói tín dụng ưu đãi dành riêng cho các dự án nhà ở xã hội cho thuê và nhà lưu trú công nhân.
Theo đề xuất, các dự án sẽ được tiếp cận nguồn vốn với lãi suất khoảng 3-4%/năm, thời hạn vay từ 15-20 năm, phù hợp với đặc thù dòng tiền dài hạn của loại hình này. Thành phố cũng kiến nghị nâng hạn mức vốn vay được hỗ trợ lãi suất từ 200 tỷ đồng lên 300 tỷ đồng cho mỗi dự án, đồng thời hỗ trợ đầu tư hạ tầng kỹ thuật trong phạm vi dự án.
Ở góc độ thị trường, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA), cho rằng không phải người dân nào cũng có đủ khả năng mua nhà ngay. Vì vậy, phát triển nhà ở cho thuê sẽ mở rộng cơ hội tiếp cận chỗ ở, đồng thời giảm áp lực phải sở hữu nhà bằng mọi giá.
"Để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào phân khúc này, chính sách cần bảo đảm sự cân bằng giữa mục tiêu an sinh và hiệu quả đầu tư. Khi có cơ chế phù hợp, nhà ở cho thuê có thể trở thành một phân khúc phát triển ổn định, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn lực Nhà nước", ông Châu nhấn mạnh.
Ở góc độ tài chính - đầu tư, chuyên gia Nguyễn Phạm Hữu Hậu nhận định nhà ở cho thuê cần được xem là loại hình tài sản tạo dòng tiền dài hạn. Để thu hút doanh nghiệp, cần xây dựng mô hình đầu tư có khả năng vận hành hiệu quả, trong đó Nhà nước đóng vai trò kiến tạo thông qua quỹ đất, tín dụng ưu đãi và các cơ chế hỗ trợ ban đầu.
Theo Sở Xây dựng TP.HCM, hiện đã có 15 doanh nghiệp đăng ký tham gia chương trình phát triển nhà ở cho thuê với quy mô hơn 106.000 căn. Tuy nhiên, để các kế hoạch này trở thành nguồn cung thực tế, Thành phố vẫn cần tiếp tục tháo gỡ những điểm nghẽn về quỹ đất, nguồn vốn và thủ tục đầu tư.
Nếu được triển khai hiệu quả, mục tiêu 50.000 căn nhà ở xã hội cho thuê không chỉ góp phần bổ sung nguồn cung mà còn tạo nền tảng hình thành một thị trường nhà ở đa dạng, đáp ứng nhu cầu của đô thị hơn 14 triệu dân. Xa hơn, đây cũng là bước chuyển trong tư duy phát triển nhà ở: từ việc coi căn nhà là tài sản phải sở hữu sang bảo đảm quyền tiếp cận một nơi ở phù hợp như một yếu tố quan trọng nâng cao chất lượng sống đô thị.
