 |
| Khu vực kinh tế tư nhân đã đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế, xuất nhập khẩu |
Với trọng tâm là ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân, Nghị định đã cụ thể hóa chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo, phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, đồng thời khơi thông dòng vốn đầu tư tư nhân cho đổi mới sáng tạo.
Tạo dư địa phát triển cho hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo
Một trong những điểm nhấn nổi bật của Nghị định 20/2026/NĐ-CP là chính sách miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp đối với các chủ thể trong hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo. Theo đó, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, công ty quản lý quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo và tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 2 năm, đồng thời giảm 50% số thuế phải nộp trong 4 năm tiếp theo đối với thu nhập từ hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.
Cách tiếp cận này phản ánh đúng đặc thù của doanh nghiệp khởi nghiệp – giai đoạn đầu cần tích lũy nguồn lực, chấp nhận rủi ro và thường chưa tạo ra lợi nhuận ngay. Việc xác định thời gian ưu đãi gắn với thời điểm phát sinh thu nhập chịu thuế giúp chính sách đi vào thực chất, tránh hình thức, đồng thời tăng tính hấp dẫn của môi trường khởi nghiệp.
Tháo gỡ “nút thắt” thoái vốn cho đầu tư mạo hiểm
Nghị định cũng đưa ra quy định mang tính đột phá khi miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp, quyền góp vốn, quyền mua cổ phần, quyền mua phần vốn góp vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.
Trong bối cảnh thị trường đầu tư mạo hiểm tại Việt Nam còn non trẻ, khả năng thoái vốn luôn là yếu tố quyết định sự tham gia của nhà đầu tư. Việc miễn thuế cho hoạt động này được xem là tín hiệu chính sách tích cực, góp phần khuyến khích các quỹ đầu tư, nhà đầu tư thiên thần mạnh dạn rót vốn vào các dự án khởi nghiệp có hàm lượng đổi mới sáng tạo cao. Quy định loại trừ các giao dịch chứng khoán niêm yết cho thấy định hướng rõ ràng của chính sách trong việc ưu tiên đầu tư mạo hiểm, thay vì đầu tư tài chính thuần túy.
Doanh nghiệp nhỏ và vừa: Nuôi dưỡng nguồn thu dài hạn
Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh lần đầu, Nghị định quy định miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Đây là chính sách mang tính “bệ đỡ”, giúp doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khởi sự nhiều khó khăn, từng bước nâng cao năng lực quản trị và khả năng cạnh tranh.
Đáng chú ý, các điều kiện không áp dụng ưu đãi được thiết kế chặt chẽ nhằm hạn chế tình trạng lợi dụng chính sách thông qua việc chia, tách hoặc tái lập doanh nghiệp, qua đó bảo đảm tính công bằng và hiệu quả của chính sách thuế.
Thu hút nguồn lực con người cho đổi mới sáng tạo
Không chỉ tập trung vào doanh nghiệp, Nghị định 20/2026/NĐ-CP còn mở rộng ưu đãi sang cá nhân đầu tư và nguồn nhân lực chất lượng cao. Theo đó, cá nhân có thu nhập từ chuyển nhượng vốn vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo được miễn thuế thu nhập cá nhân, góp phần khuyến khích dòng vốn xã hội đầu tư vào khu vực nhiều rủi ro nhưng giàu tiềm năng này.
Đặc biệt, chuyên gia, nhà khoa học làm việc tại doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, trung tâm nghiên cứu – phát triển và tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp được miễn thuế thu nhập cá nhân trong 2 năm và giảm 50% trong 4 năm tiếp theo. Chính sách này thể hiện rõ định hướng phát triển dựa trên tri thức, coi con người là trung tâm của quá trình đổi mới sáng tạo và tăng trưởng bền vững.
Việc các quy định ưu đãi thuế có hiệu lực từ 17/5/2025 và áp dụng ngay từ kỳ tính thuế năm 2025 cho thấy quyết tâm mạnh mẽ của Nhà nước trong việc đồng hành cùng khu vực kinh tế tư nhân, chia sẻ rủi ro và tạo điều kiện cho khu vực này phát triển lành mạnh, bền vững.
Trong bối cảnh kinh tế trong nước và quốc tế còn nhiều biến động, Nghị định 20/2026/NĐ-CP không chỉ là giải pháp hỗ trợ ngắn hạn mà còn mang ý nghĩa chiến lược, góp phần hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và hiện thực hóa mục tiêu phát triển kinh tế tư nhân trở thành một trụ cột quan trọng của nền kinh tế Việt Nam.
