Thủ tướng: Phát triển “kinh tế bạc” với 2 nền tảng nhận thức, 5 trọng tâm hành động và 3 trụ cột chiến lược

Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu kết luận Hội nghị về tình hình phát triển kinh tế bạc trên thế giới và thích ứng chính sách, chiến lược của Việt Nam - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Tại hội nghị về tình hình phát triển “kinh tế bạc” trên thế giới và thích ứng chính sách của Việt Nam diễn ra sáng 11/3 tại trụ sở Chính phủ Việt Nam, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh cần xây dựng chiến lược phát triển lĩnh vực này dựa trên 2 yếu tố nền tảng về nhận thức, 5 trọng tâm hành động và 3 trụ cột phát triển nhằm biến thách thức già hóa thành cơ hội kinh tế.

Từ “gánh nặng già hóa” thành nguồn lực phát triển

Theo Thủ tướng, xu hướng già hóa dân số đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu, song nhiều quốc gia đã chuyển hóa thách thức này thành cơ hội thông qua các chính sách chăm sóc sức khỏe dài hạn, điều chỉnh tuổi nghỉ hưu linh hoạt và thúc đẩy doanh nghiệp tham gia thị trường dịch vụ dành cho người cao tuổi.

Trên cơ sở đó, Việt Nam xác định hai nền tảng nhận thức quan trọng cho phát triển “kinh tế bạc”. Thứ nhất, già hóa dân số không chỉ là thách thức mà còn là động lực và nguồn lực phát triển mới. Thứ hai, người cao tuổi là vốn quý của dân tộc, vừa là lực lượng lao động giàu kinh nghiệm, vừa là chỗ dựa của gia đình và xã hội.

Theo người đứng đầu Chính phủ, nhận thức về kinh tế bạc tại Việt Nam đang chuyển biến rõ rệt: từ tư duy coi người cao tuổi là “lực lượng nghỉ hưu” sang “nguồn lực tái đóng góp”; từ đối tượng thụ hưởng sang động lực phát triển kinh tế – xã hội.

5 trọng tâm hành động mở rộng thị trường kinh tế bạc

Để phát triển lĩnh vực này trong thời gian tới, Chính phủ xác định 5 trọng tâm hành động.

Trước hết là nâng cao nhận thức xã hội và đổi mới tư duy chính sách nhằm thích ứng với già hóa dân số. Thứ hai là xây dựng hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe và đời sống người cao tuổi, với các mô hình như “Làng hạnh phúc”, “Hội quán cao niên”, câu lạc bộ liên thế hệ.

Trọng tâm thứ ba là khuyến khích doanh nghiệp phát triển các dịch vụ chuyên biệt như du lịch dưỡng sinh, nhà ở thân thiện, công nghệ y tế và bảo hiểm hưu trí. Thứ tư là phát huy vai trò của người cao tuổi trong cộng đồng, đặc biệt trong giáo dục truyền thống, tư vấn và kinh tế gia đình. Cuối cùng là tăng cường vai trò của Hội Người cao tuổi Việt Nam trong kết nối nguồn lực và xây dựng chính sách.

Ba trụ cột phát triển: người cao tuổi – doanh nghiệp – Nhà nước

Theo định hướng chiến lược, “kinh tế bạc” sẽ được xây dựng trên ba trụ cột chính. Trong đó, người cao tuổi là trung tâm của hệ sinh thái, vừa là nguồn cung lao động giàu kinh nghiệm vừa là lực lượng tiêu dùng lớn. Doanh nghiệp giữ vai trò sáng tạo và triển khai các sản phẩm, dịch vụ phù hợp. Còn Nhà nước đóng vai trò “kiến trúc sư thể chế”, tạo hành lang pháp lý và cơ chế khuyến khích đầu tư.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Chính phủ giao Bộ Tài chính xây dựng Chiến lược phát triển kinh tế bạc đến năm 2045, đồng thời yêu cầu Bộ Y tế hoàn thiện chiến lược thích ứng với già hóa dân số và nghiên cứu sửa đổi Luật Người cao tuổi.

Theo Thủ tướng, già hóa dân số là xu thế tất yếu của phát triển. Vấn đề đặt ra không phải là né tránh mà là chủ động thích ứng bằng chính sách đúng và hành động quyết liệt, qua đó hình thành hệ sinh thái “kinh tế bạc” bền vững, tạo động lực mới cho tăng trưởng và nâng cao chất lượng cuộc sống của người cao tuổi.