 |
| Có những bài báo được viết từ lớp bụi đỏ trên công trường, từ tiếng động cơ không ngừng giữa trưa nắng hay từ những cuộc trò chuyện gấp gáp với đội ngũ thi công... |
Khó khăn bủa vây người thợ
Tác nghiệp trên các công trình trọng điểm như Cảng hàng không quốc tế Long Thành, cao tốc Bắc - Nam phía Đông, cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng hay Vành đai 3 TP.HCM…, những người làm báo có chung cảm xúc với các nhà thầu, nhà cung cấp trước áp lực căng thẳng về tiến độ. Đó là niềm vui khi một nút thắt mặt bằng được tháo gỡ, là sự sốt ruột khi nguồn vật liệu chưa đáp ứng nhu cầu thi công, hay những cuộc họp giao ban công trường kéo dài để tìm lời giải cho những vấn đề phát sinh trong quá trình triển khai dự án. Và từ những công trường ấy, nhiều bài viết không chỉ phản ánh tiến độ mà còn ghi nhận tâm tư, trách nhiệm và quyết tâm của những người đang trực tiếp thực hiện các công trình.
Tại Dự án thành phần 1 cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, câu chuyện được nhắc đến nhiều nhất trong một thời gian dài không phải là năng lực thi công nhà thầu hay cách thức tổ chức quản lý dự án mà là bài toán mặt bằng. Ông Nguyễn Linh, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Đồng Nai cho biết, có những thời điểm, các nhà thầu đã huy động đầy đủ nhân lực, thiết bị nhưng vẫn phải chờ mặt bằng sạch để triển khai thi công. Giai đoạn cao điểm năm 2025, câu chuyện mặt bằng gần như xuất hiện trong mọi cuộc giao ban công trường. Không ít lần, phóng viên theo chân các đoàn công tác của địa phương và chủ đầu tư xuống hiện trường ghi nhận những khu vực còn vướng mặt bằng, những đoạn tuyến nhà thầu đã sẵn sàng thiết bị nhưng chưa thể triển khai đồng loạt. Chính từ thực tiễn đó, nhiều bài viết đã phản ánh đầy đủ hơn áp lực mà các bên liên quan phải đối mặt, giúp công chúng có cái nhìn đa chiều về tiến độ dự án thay vì chỉ nhìn vào những con số sản lượng. Sau khi nút thắt về mặt bằng dần được tháo gỡ, không khí thi công trên công trường cũng thay đổi rõ rệt. Hàng loạt mũi thi công được triển khai, nhiều nhà thầu tổ chức tăng ca để bù tiến độ. Hiện tuyến cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu đã bước đầu đi vào khai thác tạm và các nhà thầu đang hoàn tất những khâu cuối để kết thúc dự án.
Nếu cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu là câu chuyện của mặt bằng, thì tại Cảng hàng không quốc tế Long Thành, áp lực lại đến từ quy mô và tiến độ của một dự án mang tầm vóc quốc gia. Giữa đại công trường, hàng nghìn kỹ sư, công nhân và chuyên gia cùng làm việc ngày đêm để hoàn thành những hạng mục quan trọng. Theo ông Đào Anh Dũng, Giám đốc Ban Sân bay thuộc Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn, yêu cầu về tiến độ tại Dự án luôn ở mức rất cao. Các nhà thầu phải liên tục điều chỉnh phương án tổ chức thi công nhằm ứng phó với nhiều vướng mắc từ khan hiếm vật liệu, giá tăng đến thời tiết bất lợi… Tuy vậy, nhà thầu luôn quyết tâm huy động tối đa nhân lực, thiết bị để đẩy nhanh khối lượng thi công. Thời khắc đối mặt khó khăn có sự đồng hành, chia sẻ của người làm báo, giúp đưa hơi thở nóng hổi từng ngày trên công trường nắng gió tới công chúng để có những góc nhìn thấu cảm. Với phóng viên theo dõi lĩnh vực đầu tư công, sân bay Long Thành là một trong những công trường đặc biệt nhất từng tác nghiệp. Mỗi lần trở lại là một lần chứng kiến diện mạo công trình thay đổi rõ rệt, từ những hạng mục nền móng ban đầu đến những kết cấu khổng lồ đang dần thành hình.
Ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng nóng cuộc chiến với vật liệu xây dựng. Ông Huỳnh Phước Thái, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông và nông nghiệp TP. Cần Thơ cho biết, nhu cầu cát đắp nền và đá xây dựng rất lớn trong khi nguồn cung tại nhiều thời điểm chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu của công trường. Có thời điểm, câu chuyện trên công trường không còn là khối lượng thi công mà là mỗi khối cát được đưa về dự án. Phóng viên không chỉ theo dõi các cuộc họp điều phối vật liệu mà còn trực tiếp đến các mỏ khai thác, bến thủy nội địa và khu vực tập kết vật liệu để tìm hiểu hành trình của nguồn cát phục vụ công trình. Cũng từ những chuyến thực tế đó, hơi thở công trường hiện lên sinh động trong từng trang viết, từng khuôn hình.
Khi báo chí đồng hành cùng người thực thi
Thực tế cho thấy, nhiều khó khăn trên công trường không thể được nhìn thấy đầy đủ chỉ qua văn bản hoặc các cuộc họp. Bởi vậy, bên cạnh các tuyến bài phản ánh thực trạng đấu thầu, hay quản lý dự án, phóng viên Đấu thầu luôn dành sự quan tâm đặc biệt đến những vấn đề phát sinh trong quá trình triển khai công trình. Những năm gần đây, hàng loạt bài viết đã phản ánh thực trạng thiếu hụt vật liệu xây dựng tại Đồng bằng sông Cửu Long; áp lực giải phóng mặt bằng ở các dự án giao thông trọng điểm; tình trạng giá nhiên liệu, vật liệu xây dựng tăng cao ảnh hưởng đến hiệu quả thực hiện hợp đồng xây lắp; bất cập đơn giá định mức... Không chỉ dừng ở việc phản ánh khó khăn, nhiều tuyến bài đi sâu phân tích cơ chế điều chỉnh hợp đồng xây dựng khi giá nhiên liệu, vật liệu tăng cao; những bất cập của hợp đồng đơn giá cố định trong bối cảnh thị trường biến động; hay áp lực duy trì dòng tiền của doanh nghiệp xây dựng. Tiếng nói của nhà thầu, chủ đầu tư và Ban Quản lý dự án đã được truyền tải tới các cơ quan quản lý nhà nước, góp phần bổ sung thêm góc nhìn thực tiễn cho quá trình hoạch định và điều hành chính sách. Bằng việc phản ánh khách quan, trung thực, Đấu thầu tạo cầu nối giữa thực tiễn và chính sách, giữa những khó khăn tại công trường và các giải pháp tháo gỡ ở tầm vĩ mô.
Bám công trường để cảm nhận nhịp đập phát triển, mỗi công trình mang theo một câu chuyện riêng. Ở đó có những kỹ sư nhiều tháng chưa về nhà, những công nhân làm việc xuyên đêm trên công trường, những cán bộ quản lý căng mình xử lý vướng mắc để giữ tiến độ trong điều kiện khó khăn.
Đối với các phóng viên Đấu thầu, những công trường ấy không chỉ là nơi tác nghiệp. Đó còn là nơi cảm nhận rõ nhất nhịp đập của nền kinh tế, của những khát vọng phát triển đang từng ngày được hiện thực hóa. Có những bài báo bắt đầu từ một văn bản chỉ đạo, một báo cáo tiến độ hay một hồ sơ đấu thầu. Nhưng cũng có những bài báo được viết từ lớp bụi đỏ trên công trường, từ tiếng động cơ máy thi công giữa trưa nắng, từ những cuộc trò chuyện gấp gáp với kỹ sư, công nhân và những người đang trực tiếp xây dựng nên các công trình của đất nước.
Đó là một hành trình mà chúng tôi lựa chọn: bám công trường, đồng hành cùng guồng máy thực thi để phản ánh trung thực nhất hơi thở của những công trình đang mở đường cho tương lai.
