 |
| Xử lý vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ và nâng cao chất lượng các dự án đường sắt. |
Theo Thông báo số 163/TB-VPCP ngày 1/4/2026, Thường trực Chính phủ đánh giá công tác phối hợp giữa các cơ quan thời gian qua đã có chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, do tính chất phức tạp, quy mô lớn, các dự án đường sắt vẫn đối mặt với nhiều khó khăn, đòi hỏi sự chủ động, linh hoạt hơn trong tổ chức thực hiện.
Hoàn thiện thể chế, chuẩn hóa tiêu chuẩn kỹ thuật
Một trong những yêu cầu cấp bách được đặt ra là hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật. Chính phủ giao Bộ Xây dựng phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ khẩn trương rà soát, bổ sung các tiêu chí cho các loại hình đường sắt, bảo đảm tính đồng bộ trên phạm vi toàn quốc, hoàn thành trước ngày 10/4/2026.
Song song đó, các dự án phải được triển khai đúng quy trình, thủ tục pháp lý, đi đôi với kiểm soát chặt chẽ chất lượng công trình và phòng, chống tiêu cực, lợi ích nhóm.
Đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, bảo đảm an sinh
Công tác giải phóng mặt bằng tiếp tục là “nút thắt” lớn. Chính phủ yêu cầu các địa phương đẩy nhanh tiến độ, đồng thời bảo đảm tái định cư với điều kiện sống tốt hơn cho người dân, từ hạ tầng kỹ thuật đến sinh kế lâu dài.
Việc bố trí vốn cũng phải kịp thời, đáp ứng yêu cầu tiến độ. Các dự án cần được triển khai đồng bộ, tránh tình trạng chậm trễ do thiếu vốn hoặc thủ tục kéo dài.
Huy động đa dạng nguồn lực, tiếp cận công nghệ hiện đại
Để đáp ứng nhu cầu vốn rất lớn, Chính phủ nhấn mạnh việc huy động đa dạng các nguồn lực như ngân sách nhà nước, vốn tư nhân, hợp tác công – tư (PPP), vốn ODA và phát hành trái phiếu. Việc lựa chọn phương án tài chính cần tối ưu hóa hiệu quả đầu tư cho từng dự án và toàn hệ thống.
Cùng với đó, các dự án phải chủ động tiếp cận, ứng dụng công nghệ tiên tiến trên thế giới, từng bước nâng cao năng lực nội địa trong thi công, vận hành và bảo trì đường sắt.
Thúc đẩy các dự án trọng điểm
Đối với tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, Bộ Xây dựng được giao hoàn thiện báo cáo nghiên cứu khả thi và bàn giao mốc giải phóng mặt bằng cho địa phương. Thành phố Hải Phòng nghiên cứu đầu tư tuyến nhánh kết nối ga Nam Hải Phòng với Nam Đồ Sơn nhằm khai thác đồng bộ.
Ở cấp độ quốc tế, các bộ, ngành liên quan tiếp tục làm việc với phía Trung Quốc để thúc đẩy hợp tác kỹ thuật và tiến tới ký kết hiệp định kết nối đường sắt qua biên giới.
Đối với các tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP.HCM, chính quyền hai thành phố được yêu cầu chủ động triển khai theo thẩm quyền, trong đó TP.HCM cần sớm hoàn tất thủ tục để khởi công các tuyến kết nối với Cảng hàng không quốc tế Long Thành.
Chuẩn bị nguồn nhân lực và tái cơ cấu ngành
Chính phủ cũng đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành đường sắt. Bộ Xây dựng, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các đơn vị liên quan cần sớm xây dựng kế hoạch đào tạo bài bản cho đội ngũ kỹ sư, công nhân, lái tàu…
Bên cạnh đó, Bộ Tài chính được giao hoàn thiện Đề án tái cơ cấu Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, tạo nền tảng cho phát triển ngành theo hướng hiện đại, hiệu quả hơn.
Với hàng loạt chỉ đạo đồng bộ, Chính phủ đang quyết liệt thúc đẩy tiến độ các dự án đường sắt – lĩnh vực hạ tầng then chốt có vai trò quan trọng trong kết nối vùng, giảm chi phí logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
