 |
| Ảnh minh họa |
Từ sai sót đánh giá đến hủy thầu
Tại TP.HCM, ngày 16/4/2026, Văn phòng HĐND và UBND phường Đông Hưng Thuận thông báo về việc không công nhận kết quả lựa chọn nhà thầu Gói thầu Mua sắm trang thiết bị công nghệ thông tin (CNTT) thuộc Dự án Đầu tư trang thiết bị CNTT tại UBND Phường và Trung tâm Phục vụ hành chính công. Tại gói thầu này, ngày 27/1/2026, Công ty TNHH MTV Phát triển công viên phần mềm Quang Trung được phê duyệt trúng thầu với giá 4,449 tỷ đồng.
Theo tìm hiểu, sau khi kết quả lựa chọn nhà thầu được công khai, Gói thầu phát sinh kiến nghị hai cấp của một nhà thầu về tính đáp ứng của nhà thầu trúng thầu. Tại quyết định về việc giải quyết kiến nghị ngày 10/4/2026, Hội đồng giải quyết kiến nghị (Sở Tài chính TP.HCM) kết luận, nhiều nội dung đánh giá hồ sơ dự thầu (HSDT) của Tổ chuyên gia (Công ty TNHH Kỹ thuật Lê Gia Solutions) là không có cơ sở. Do đó, Hội đồng đề nghị Văn phòng HĐND và UBND phường Đông Hưng Thuận (người có thẩm quyền) rà soát các điều khoản về xử lý vi phạm trong đấu thầu để xem xét xử lý vi phạm trong hoạt động đấu thầu (nếu có) đối với gói thầu trên.
Ngày 13/4/2026, UBND phường Đông Hưng Thuận ra quyết định hủy thầu và yêu cầu Chủ đầu tư (Văn phòng HĐND và UBND phường Đông Hưng Thuận) thực hiện mời thầu lại trong quý II/2026.
Ngày 26/3/2026, kết quả lựa chọn nhà thầu Gói thầu Mua sắm điều hòa nhiệt độ cho Bệnh viện Tim Hà Nội năm 2025 bị hủy sau khi phát hiện hàng hóa được đề nghị trúng thầu không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật của hồ sơ mời thầu (HSMT).
Theo tìm hiểu, khi kết quả lựa chọn nhà thầu được công bố, Công ty CP ITC đã gửi đơn kiến nghị xem xét lại tính đáp ứng của danh mục hàng hóa trúng thầu. Sau khi tiếp nhận kiến nghị, Chủ đầu tư đã tiến hành rà soát, đánh giá lại và xác định, đối với hàng hóa “băng cuốn ống bảo ôn - Hoàng Đạt”, không tìm được thông tin liên quan đến hãng sản xuất Hoàng Đạt. Đối với các sản phẩm: môi chất lạnh gas R32; môi chất lạnh gas R410; môi chất lạnh R22, cần xem xét, đánh giá lại về tính phù hợp theo yêu cầu của HSMT. “Bệnh viện Tim Hà Nội quyết định hủy kết quả lựa chọn nhà thầu và tiến hành đấu thầu lại gói thầu trên”, Chủ đầu tư cho biết. Được biết, Gói thầu do Tổ chuyên gia đấu thầu thuộc Bệnh viện Tim Hà Nội chịu trách nhiệm đánh giá HSDT.
Theo thống kê trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, số lượng gói thầu bị hủy/không công nhận kết quả lựa chọn nhà thầu có xu hướng tăng theo thời gian. Phần lớn nguyên nhân là do sai sót trong khâu đánh giá HSDT. Ghi nhận từ báo cáo công tác đấu thầu hàng năm của các địa phương, một trong những tồn tại, hạn chế thường xuyên được đề cập là chất lượng của đội ngũ tư vấn đấu thầu.
Ràng buộc trách nhiệm, tăng cường chất lượng tư vấn đấu thầu
Từ những tồn tại, bất cập thực tế trong quá trình lựa chọn nhà thầu, tại Chỉ thị 12/CT-TTg ngày 3/4/2026, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu, về công tác lập HSMT, đánh giá HSDT, cần lựa chọn tư vấn đấu thầu có đủ năng lực, kinh nghiệm để thực hiện công việc tư vấn bảo đảm yêu cầu về chất lượng, tiến độ, không để xảy ra vi phạm. Hợp đồng tư vấn phải quy định rõ trách nhiệm của tư vấn đấu thầu, các điều kiện ràng buộc và chế tài phạt hợp đồng khi tư vấn đấu thầu vi phạm hoặc không đảm bảo yêu cầu chất lượng, tiến độ tại hợp đồng ký kết.
Tại báo cáo tình hình thực hiện hoạt động đấu thầu năm 2025, các địa phương đã đề xuất nhiều giải pháp nâng cao hiệu quả công tác đấu thầu trong đó chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ đấu thầu.
Đơn cử UBND TP.HCM đề xuất tăng cường năng lực của các tổ chức tư vấn thẩm định, tư vấn đấu thầu; kịp thời chấn chỉnh, xử lý trách nhiệm đối với tổ chức, cá nhân thiếu trách nhiệm, năng lực chuyên môn hạn chế, không đáp ứng yêu cầu của công tác đấu thầu.
Theo Sở Tài chính TP. Cần Thơ, giải pháp của địa phương là lựa chọn nhà thầu và đơn vị tư vấn có đủ năng lực, kinh nghiệm, uy tín; đẩy mạnh giám sát việc tổ chức lựa chọn nhà thầu để kịp thời phát hiện sai sót, vi phạm.
TP. Hà Nội cho biết, năm 2025, Thành phố liên tục cử các lãnh đạo quản lý, cán bộ làm công tác đấu thầu thuộc các sở, ban, ngành, quận, huyện, xã, phường tham dự các lớp tập huấn, hội thảo về đấu thầu do cơ quan quản lý nhà nước về đấu thầu tổ chức nhằm nâng cao nghiệp vụ về đấu thầu.
Chuyên gia đấu thầu cho rằng, việc tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho tổ chuyên gia đấu thầu là yếu tố then chốt nhằm bảo đảm chất lượng của quá trình lựa chọn nhà thầu. Bên cạnh đó, cần phát huy vai trò của đơn vị tư vấn đấu thầu chuyên nghiệp, đặc biệt đối với các gói thầu có quy mô lớn hoặc yêu cầu kỹ thuật phức tạp.
