Đấu thầu bảo hiểm: Khi cạnh tranh trúng thầu ở tiêu chí ưu tiên

0:00 / 0:00
0:00

(BĐT) - Với đặc thù riêng của lĩnh vực bảo hiểm, việc phải xử lý tình huống trong trường hợp có nhiều nhà thầu có giá dự thầu trừ đi giá trị giảm giá (nếu có) sau khi tính ưu đãi (nếu có) bằng nhau xảy ra tại khá nhiều cuộc thầu. Khảo sát nhiều gói thầu lựa chọn nhà thầu thời gian gần đây cho thấy một số tiêu chí ưu tiên liên quan đến thực thi trách nhiệm xã hội đang trở thành điểm then chốt để phân thắng - bại giữa các nhà thầu.

Gói thầu Mua bảo hiểm cháy nổ bắt buộc của Bệnh viện Bạch Mai có 3 nhà thầu tham dự, cùng chào giá dự thầu là 4.043.023.069,8 đồng. Ảnh minh họa: Phú An AI
Gói thầu Mua bảo hiểm cháy nổ bắt buộc của Bệnh viện Bạch Mai có 3 nhà thầu tham dự, cùng chào giá dự thầu là 4.043.023.069,8 đồng. Ảnh minh họa: Phú An AI

Gói thầu Mua bảo hiểm cháy nổ bắt buộc của Bệnh viện Bạch Mai có giá gói thầu là 4.043.023.070 đồng lựa chọn được nhà thầu cuối tháng 3 vừa qua. Gói thầu có 3 nhà thầu tham dự, gồm 2 nhà thầu liên danh và 1 nhà thầu độc lập, đều chào giá dự thầu 4.043.023.069,8 đồng. Theo báo cáo đánh giá hồ sơ dự thầu (HSDT), 3 nhà thầu đều đạt về năng lực, kinh nghiệm, kỹ thuật, có giá bằng nhau, do đó việc xếp hạng căn cứ vào cách tính ưu tiên theo quy định tại Chương III, E-HSMT: “Trường hợp sau khi áp dụng theo quy định tại Khoản 18 Điều 140 Nghị định 214/2025/NĐ-CP vẫn chưa xác định được thứ tự thì việc xếp hạng nhà thầu sẽ căn cứ theo Quỹ dự phòng nghiệp vụ, cụ thể: Nhà thầu có quỹ dự phòng nghiệp vụ lớn nhất tính đến thời điểm 31/12/2024 xếp hạng 1 (trường hợp nhà thầu là nhà thầu liên danh thì tính theo mức đáp ứng của tổng các thành viên theo tỷ lệ liên danh)…”.

Từ việc đánh giá theo cách tính ưu tiên, Liên danh Bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc cho Bệnh viện Bạch Mai được xếp hạng 1 do nhà thầu có số lượng lao động là thương binh, người khuyết tật có hợp đồng lao động với thời gian thực hiện hợp đồng từ 3 tháng trở lên còn hiệu lực tính đến thời điểm đóng thầu là 4 người; có số lượng lao động là dân tộc thiểu số có hợp đồng lao động với thời gian thực hiện hợp đồng từ 3 tháng trở lên còn hiệu lực là 59 người và có Quỹ dự phòng nghiệp vụ tính đến thời điểm 31/12/2024 là 8.015 tỷ đồng. Có cùng số lượng lao động là thương binh, người khuyết tật và dân tộc thiểu số, Liên danh Bảo hiểm cháy nổ Bệnh viện Bạch Mai được xếp hạng 2 vì có Quỹ dự phòng nghiệp vụ 4.621 tỷ đồng. Nhà thầu độc lập được xếp hạng 3 do không có lao động là thương binh, người khuyết tật có hợp đồng lao động với thời gian thực hiện hợp đồng từ 3 tháng trở lên còn hiệu lực tính đến thời điểm đóng thầu.

Tương tự, đây cũng là tiêu chí cạnh tranh có tính quyết định ở Gói thầu 26-03/BH Bảo hiểm cháy nổ các cơ sở trực thuộc Công ty Điện lực Gia Lai. Gói thầu có giá 1.367.081.104 đồng, thu hút 6 nhà thầu tham dự. HSMT quy định ưu tiên 1: “Chủ đầu tư xử lý tình huống theo khoản 18, Điều 140, Nghị định 214/2025/NĐ-CP ngày 4/8/2025 của Chính phủ về việc quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu”. Sau khi không lựa chọn được theo ưu tiên 1, mới xét đến các ưu tiên tiếp theo theo thứ tự lần lượt: nhà thầu chào điều kiện tạm ứng số tiền bồi thường khi có tổn thất xảy ra cao hơn được xếp hạng cao hơn; nhà thầu chào chi phí đề phòng, hạn chế tổn thất (theo quy định tại mục 3.3, Chương V, Phần 2, E-HSMT) với tổng điểm ưu tiên quy đổi cao hơn được xếp hạng cao hơn; nhà thầu có dự phòng nghiệp vụ bảo hiểm của năm gần nhất cao hơn được xếp hạng cao hơn. Trường hợp liên danh, chỉ xét thành viên đứng đầu liên danh.

Theo báo cáo đánh giá HSDT, 6 nhà thầu đều có HSDT hợp lệ, đạt năng lực kinh nghiệm, 1 nhà thầu (giá dự thầu 1,342 tỷ đồng) không đạt kỹ thuật do mức phí chào thầu đối với 1 hạng mục không đáp ứng quy định tại Nghị định 105/2025/NĐ-CP. 5 nhà thầu đạt kỹ thuật đều có giá dự thầu sau hiệu chỉnh sai lệch là 1.367.081.104 đồng. Việc xếp hạng 5 nhà thầu căn cứ theo tiêu chí ưu tiên và nhà thầu trúng thầu thắng ở ưu tiên 1, với 2 lao động là thương binh, người khuyết tật; 20 lao động dân tộc thiểu số; 1.220 lao động nữ giới.

Ở Gói thầu số 11 Bảo hiểm công trình Dự án Xây dựng cầu Cửu An 1 (bên phải) và cầu Cửu An 2 (bên trái) trên đường bên tuyến đường bộ nối đường cao tốc Hà Nội - Hải Phòng với đường cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình, tỉnh Hưng Yên do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 1 là chủ đầu tư, 4 nhà thầu đạt yêu cầu năng lực, kinh nghiệm, kỹ thuật, có giá bằng nhau. Báo cáo đánh giá HSDT cho thấy, nhà thầu xếp hạng 1 kê khai và có tài liệu chứng minh 7 người lao động là thương binh, người khuyết tật có hợp đồng lao động với thời gian thực hiện hợp đồng từ 3 tháng trở lên, đến thời điểm đóng thầu vẫn còn hiệu lực. Nhà thầu xếp hạng 2 có 1 lao động động là người khuyết tật. Nhà thầu xếp hạng 3, 4 không kê khai lao động là người khuyết tật, xếp hạng theo số lượng lao động là dân tộc thiểu số.

Đây chỉ là 3 trong số nhiều gói thầu bảo hiểm phải sử dụng đến tiêu chí ưu tiên để xếp hạng nhà thầu. Theo một số nhà thầu, trước khi Nghị định 214/2025/NĐ-CP có hiệu lực, việc áp dụng các tiêu chí ưu tiên theo khoản 18 Điều 131 Nghị định 24/2024/NĐ-CP không vận dụng được, do đó thường căn cứ theo các tiêu chí ưu tiên khác do chủ đầu tư xác định tại HSMT. Các tiêu chí này chủ yếu là về tài chính và vấp phải rất nhiều kiến nghị của nhà thầu.

Khi Nghị định 214/2025/NĐ-CP có hiệu lực, quy định về ưu tiên cho các nhà thầu sử dụng lao động yếu thế để xử lý tình huống có sự thay đổi, không quy định theo tỷ lệ mà theo số lượng lao động.

Một số ý kiến cho rằng, nguyên nhân dẫn đến việc sử dụng tiêu chí ưu tiên là do đặc thù của các loại hình bảo hiểm có quy định phí tối thiểu. Để không vi phạm quy định, các nhà thầu tham dự đều phải tuân thủ mức phí tối thiểu, dẫn đến tình trạng giá chào thầu bằng nhau. Về năng lực, kinh nghiệm, kỹ thuật, các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ, với quy mô, lịch sử phát triển, năng lực tài chính, nhất là các doanh nghiệp trong top 10 thị trường, không khó có thể đạt yêu cầu thực hiện các gói thầu có quy mô vừa, nhỏ. Khi đó, do giá bằng nhau, việc đánh giá HSDT căn cứ quy định về xử lý tình huống theo Khoản 18 Điều 140 Nghị định 214. Thông thường, với tiêu chí ưu tiên đầu tiên quy định tại điểm a, doanh nghiệp bảo hiểm tham gia đấu thầu đều không đáp ứng vì không phải doanh nghiệp nhỏ và vừa; với tiêu chí b (về điểm kỹ thuật…), nhiều gói thầu đánh giá theo đạt/không đạt, nên không xét được tiêu chí c (về trụ sở tại địa phương có gói thầu), các nhà thầu hầu hết đều đáp ứng. Do đó, thực tiễn nhiều gói thầu cạnh tranh ở các tiêu chí ưu tiên quy định tại điểm d, đ, e, về sử dụng lao động là thương binh, người khuyết tật, dân tộc thiểu số, nữ giới có hợp đồng lao động với thời gian thực hiện hợp đồng từ 3 tháng trở lên đến thời điểm đóng thầu vẫn còn hiệu lực. Theo quy định, nhà thầu nào có số lượng lao động đáp ứng tiêu chí này nhiều hơn thì được trao thầu. Khi sử dụng hết các tiêu chí tại khoản 18 Điều 140 Nghị định 214 mà không lựa chọn được nhà thầu, thì mới sử dụng đến các tiêu chí ưu tiên khác tại HSMT.

Với đặc thù và thực tiễn như trên, tiêu chí số lượng lao động là thương binh, người khuyết tật; số lượng lao động dân tộc thiểu số; lao động nữ giới đang trở thành “chìa khóa” cạnh tranh trong nhiều cuộc thầu bảo hiểm.

Kết nối đầu tư