 |
| Hàng trăm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh được bãi bỏ và đơn giản hóa tạo điều kiện cho hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Ảnh: Lê Phúc An |
Chính phủ làm gương trong kiến tạo phát triển
Theo phản ánh của cộng đồng doanh nghiệp (DN), sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thủ tục hành chính vẫn là điểm nghẽn lớn nhất, biểu hiện ở quy trình xử lý chậm, đầu mối chưa rõ, phối hợp thiếu chặt chẽ; hồ sơ bị chuyển lòng vòng, bổ sung nhiều lần; thời gian xử lý thực tế kéo dài hơn quy định; cách hiểu và áp dụng giữa các cơ quan chưa thống nhất. Những bất cập này làm gia tăng chi phí tuân thủ, chi phí vốn, chi phí cơ hội; kéo dài tiến độ đầu tư; bào mòn niềm tin của DN và làm chậm quá trình tạo ra sản phẩm, doanh thu, lợi nhuận, ảnh hưởng tới môi trường kinh doanh.
Ngày 29/4/2026, Chính phủ đã ban hành 8 nghị quyết về cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính (TTHC) và điều kiện kinh doanh (ĐKKD) thuộc quản lý của các bộ: Công Thương; Nông nghiệp và Môi trường; Khoa học và Công nghệ; Giáo dục và Đào tạo; Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Y tế; Công an và một nghị quyết chung do Bộ Tư pháp chủ trì áp dụng cho Bộ Quốc phòng, Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng, Bộ Ngoại giao, Bộ Tư pháp và Ngân hàng Nhà nước.
Theo đó, 8 nghị quyết này đã bãi bỏ 184 TTHC; phân cấp cho địa phương giải quyết 134 TTHC và đơn giản hóa thêm 349 TTHC khác. Đối với ĐKKD, Chính phủ bãi bỏ 890 ĐKKD và đơn giản hóa thêm 4 ĐKKD, tạo dư địa lớn cho hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh của DN.
Quá trình thực thi dự kiến sẽ giảm hơn 50% thời gian thực hiện và chi phí tuân thủ cho đối tượng chịu tác động so với năm 2024, thể hiện quyết tâm chính trị cao nhất của Chính phủ trong việc xây dựng một nền hành chính phục vụ, lấy người dân và DN làm trung tâm.
Để bảo đảm hiệu quả, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung nguồn lực triển khai các quy định mới, tổ chức kiểm tra, giám sát chặt chẽ và tuyệt đối không để phát sinh các rào cản hành chính mới trong quá trình thực hiện.
Trao đổi với báo chí, bà Phạm Thị Ngọc Thủy, Giám đốc Văn phòng Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV) đánh giá, đây có thể được ví như “cuộc tổng tấn công” vào những rào cản, nút thắt của môi trường đầu tư kinh doanh. Điều này cho thấy rằng, Chính phủ đang thực sự làm gương trong câu chuyện kiến tạo phát triển, chứ không phải chỉ là tư duy quản lý như trước.
Tiếp đó, ngày 2/5/2026, Văn phòng Chính phủ có văn bản truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc tiếp tục rà soát để cắt giảm, đơn giản hóa TTHC trong 4 lĩnh vực: phòng cháy chữa cháy; thành lập và hoạt động khu công nghiệp, cụm công nghiệp; đánh giá tác động môi trường và cấp giấy phép xây dựng, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng hai con số. Trên cơ sở báo cáo của các bộ, Thủ tướng giao Bộ trưởng Bộ Tư pháp đánh giá và đề xuất phương án cắt giảm, đơn giản hóa TTHC, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 12/5/2026.
Theo Thủ tướng, điều này có ý nghĩa rất quan trọng nhằm tạo không gian phát triển, kiến tạo môi trường đầu tư, kinh doanh thông thoáng, minh bạch, thuận lợi, ổn định, dễ dự báo, giảm chi phí cho người dân và DN, quan trọng hơn là giúp củng cố, tăng cường lòng tin của người dân, DN.
Mong cải cách chuyển hóa thành kết quả cụ thể
Trước động thái mạnh mẽ, quyết liệt của Chính phủ, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) nhấn mạnh, đây là tín hiệu tích cực, phản ánh đúng tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân. “Cộng đồng DN đặc biệt hoan nghênh cơ chế áp dụng trực tiếp của các nghị quyết, có hiệu lực ngay mà không cần chờ sửa đổi từng nghị định, giúp DN được hưởng lợi nhanh chóng từ các phương án cắt giảm”, VCCI nhận xét.
Ông Nguyễn Hữu Thập, Chủ tịch Hiệp hội DN tỉnh Tuyên Quang đánh giá cao động thái quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ nhiệm kỳ mới đã khẩn trương vào cuộc tháo gỡ “điểm nghẽn” về thể chế, chính sách hỗ trợ DN thúc đẩy sản xuất kinh doanh, góp phần thúc đẩy tăng trưởng. Những con số được cắt giảm, đơn giản hóa cho thấy quyết tâm cải cách đang được triển khai mạnh mẽ và đồng bộ nhằm tháo gỡ ngay những “điểm nghẽn” đang cản trở DN phát triển, đặc biệt trong bối cảnh tình hình thị trường, đơn hàng đang gặp không ít khó khăn.
Ông Thập nhấn mạnh: “Lúc này cộng đồng DN chúng tôi mong mỏi những tuyên bố cắt giảm TTHC, ĐKKD của các bộ, ngành đi vào thực chất thì mới hiệu quả, tránh cắt giảm hình thức, cắt giảm số học”.
Đồng tình với ý kiến của DN, TS. Nguyễn Minh Thảo, Phó Trưởng ban Phát triển DN và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính (Bộ Tài chính) cho biết, thời gian qua, chúng ta luôn coi thể chế là “điểm nghẽn của điểm nghẽn” nên đã có rất nhiều sửa đổi, bổ sung những văn bản quy phạm pháp luật liên quan. Tuy nhiên, các văn bản được sửa đổi đi vào cuộc sống như thế nào, đã thực sự đóng góp vào tăng trưởng hay chưa thì chưa rõ ràng. “Cải cách chỉ thực sự có ý nghĩa khi chuyển hóa thành kết quả cụ thể trong thực tiễn. Nếu chỉ dừng ở ban hành chính sách mà không nâng cao chất lượng thực thi, DN sẽ khó cảm nhận được thay đổi”, bà Thảo nêu quan điểm.
Số liệu thống kê trong quý I/2026 cho thấy, số lượng DN gia nhập và tái gia nhập thị trường là 96.038 DN, tăng 31,66% so với cùng kỳ năm 2025, nhưng cả nước có tới 91.808 DN rút lui khỏi thị trường, tăng 16,5% so với cùng kỳ 2025. Điều này phản ánh môi trường kinh doanh vẫn còn lực cản.
Trong khi đó, dự báo về tình hình kinh tế quý II và các quý tiếp theo của năm 2026, nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng, bên cạnh những điểm sáng thì kinh tế Việt Nam vẫn phải đối mặt với không ít thách thức: lãi suất và chi phí đầu vào gia tăng, đặc biệt là giá xăng dầu chịu tác động từ xung đột Trung Đông; cầu thế giới suy giảm ảnh hưởng trực tiếp tới hoạt động xuất khẩu của DN. Cải cách thể chế, chính sách không còn là lựa chọn mà là yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh mới. Khi thể chế, chính sách thực sự thông suốt và được thực thi hiệu quả mới trở thành động lực thúc đẩy tăng trưởng, đưa mục tiêu tăng trưởng hai con số từ kỳ vọng thành hiện thực.
