 |
| Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng chủ trì cuộc làm việc - Ảnh: chinhphu.vn/Đức Tuân |
Ngày 10/8, tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng chủ trì cuộc làm việc với các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội doanh nghiệp và tổ chức tín dụng nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tiếp cận vốn tín dụng.
Phát biểu tại cuộc làm việc, Phó Thủ tướng cho biết trong khi thị trường vốn cần thêm thời gian để phát triển, tín dụng ngân hàng vẫn là một trong những kênh cung ứng vốn chủ yếu cho nền kinh tế. Vì vậy, khơi thông dòng vốn, nâng cao khả năng tiếp cận tín dụng có ý nghĩa quan trọng đối với sản xuất, kinh doanh và mục tiêu tăng trưởng.
Theo Ngân hàng Nhà nước, đến ngày 31/7/2026, dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế đạt gần 20,3 triệu tỷ đồng, tăng 8,98% so với cuối năm 2025. Trong đó, dư nợ tín dụng đối với doanh nghiệp đạt gần 11 triệu tỷ đồng, chiếm 53,3% tổng dư nợ; dư nợ đối với doanh nghiệp tư nhân đạt trên 9,1 triệu tỷ đồng và doanh nghiệp nhỏ và vừa đạt trên 3,9 triệu tỷ đồng.
Năm 2026, Ngân hàng Nhà nước định hướng tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống khoảng 15%, đồng thời điều hành linh hoạt để kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm an toàn hệ thống.
Để tăng khả năng cung ứng vốn, Ngân hàng Nhà nước đã nâng tỷ lệ tiền gửi Kho bạc Nhà nước được tính trong tỷ lệ LDR lên 50%, nâng tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng cho vay trung và dài hạn lên 40%. Các giải pháp này được kỳ vọng góp phần đáp ứng nhu cầu vốn tăng thêm khoảng 1,7 triệu tỷ đồng cho 35 dự án trọng điểm.
Đáng chú ý, từ tháng 8/2026, các ngân hàng thương mại được yêu cầu triển khai các gói tín dụng ưu đãi dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa và các lĩnh vực tạo động lực tăng trưởng. Đến nay, 4 ngân hàng đã đăng ký tham gia với tổng quy mô dự kiến khoảng 210.000 tỷ đồng, với lãi suất thấp hơn mặt bằng hiện tại.
Ngoài ra, nhiều chương trình tín dụng ưu đãi đang được triển khai. Doanh số giải ngân lũy kế đối với lĩnh vực nông, lâm, thủy sản đạt gần 230.000 tỷ đồng; chương trình sản xuất, chế biến và tiêu thụ lúa gạo chất lượng cao, phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long đạt 4.500 tỷ đồng; chương trình cho vay nhà ở xã hội đạt 13.665 tỷ đồng.
Tuy nhiên, cộng đồng doanh nghiệp cho rằng khả năng tiếp cận vốn vẫn là điểm nghẽn. Phó Tổng Thư ký VCCI Đậu Anh Tuấn cho biết nhiều doanh nghiệp sản xuất, doanh nghiệp nhỏ và vừa, nông, lâm, thủy sản vẫn khó vay vốn hoặc phải chịu chi phí cao. Doanh nghiệp không chỉ cần lãi suất thấp mà còn cần nguồn vốn có thời hạn đủ dài, ổn định và có khả năng dự báo để chủ động tính toán chi phí sản xuất, kinh doanh.
Một trong những vấn đề được phản ánh là việc tín dụng còn phụ thuộc nhiều vào tài sản thế chấp. Đại diện Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam cho rằng cần mở rộng cho vay dựa trên dòng tiền, hợp đồng, hóa đơn, đơn hàng và năng lực quản trị của doanh nghiệp thay vì chỉ dựa vào tài sản bảo đảm.
Từ thực tế này, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng yêu cầu các tổ chức tín dụng tiếp tục giảm chi phí hoạt động, đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao năng suất và tạo dư địa giảm lãi suất cho vay. Các ngân hàng phải minh bạch hơn về lãi suất, phí và các chi phí liên quan, đồng thời kiểm soát tình trạng cán bộ gây khó khăn, nhũng nhiễu doanh nghiệp.
Đối với các lĩnh vực ưu tiên, ngân hàng cần xây dựng các gói tín dụng có lãi suất, thời hạn và phương thức trả nợ phù hợp với chu kỳ sản xuất, kinh doanh; ưu tiên công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghiệp hỗ trợ, xuất khẩu, nông nghiệp công nghệ cao, logistics, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng.
Phó Thủ tướng yêu cầu đổi mới mạnh mẽ sản phẩm và phương thức cho vay, chuyển dần từ tư duy doanh nghiệp "có tài sản gì để thế chấp" sang đánh giá doanh nghiệp dựa trên phương án kinh doanh, dòng tiền và khả năng trả nợ. Các ngân hàng cần tăng cường khai thác dữ liệu thuế, hóa đơn điện tử, tài khoản thanh toán, lịch sử tín dụng và các dữ liệu hợp pháp khác để nâng cao chất lượng thẩm định.
Đặc biệt, với doanh nghiệp có tình hình tài chính và phương án kinh doanh tốt nhưng gặp khó khăn tạm thời, ngân hàng cần chủ động xem xét cơ cấu dòng tiền, cơ cấu khoản vay, bổ sung vốn trên cơ sở khả năng trả nợ; đồng thời tư vấn, hỗ trợ doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ và minh bạch tài chính.
Phó Thủ tướng cũng lưu ý nhiều điểm nghẽn trong tiếp cận tín dụng không xuất phát từ ngân hàng mà liên quan đến đất đai, đầu tư, xây dựng, quy hoạch, tài sản bảo đảm, thuế và thủ tục hành chính. Các cơ quan phải xác định rõ nguyên nhân, đúng thẩm quyền và trách nhiệm xử lý; không để doanh nghiệp phải đi nhiều nơi, làm việc với nhiều cơ quan nhưng không có đơn vị chịu trách nhiệm đến cùng.
Bên cạnh đó, Phó Thủ tướng yêu cầu tiếp tục đa dạng hóa nguồn vốn cho nền kinh tế, phát triển lành mạnh thị trường chứng khoán, trái phiếu doanh nghiệp, các quỹ đầu tư và các nguồn vốn quốc tế. Ngân hàng không thể và không nên là nguồn vốn duy nhất, đặc biệt đối với nhu cầu vốn trung và dài hạn của các dự án quy mô lớn.
Phó Thủ tướng giao Ngân hàng Nhà nước phối hợp với VCCI và các hiệp hội doanh nghiệp tổng hợp các kiến nghị, phân loại theo nhóm vấn đề có thể xử lý ngay, vấn đề cần phối hợp liên ngành và vấn đề cần sửa đổi cơ chế, chính sách. Những nội dung thuộc thẩm quyền Ngân hàng Nhà nước phải được xử lý hoặc hướng dẫn rõ trước ngày 31/8/2026.
Nhấn mạnh mục tiêu tăng trưởng hai con số đặt ra yêu cầu cao đối với hệ thống tài chính - ngân hàng, Phó Thủ tướng yêu cầu tăng trưởng tín dụng phải đi đôi với chất lượng và an toàn hệ thống. Vốn phải đến đúng nơi, đúng thời điểm, đúng đối tượng, đúng mục đích và với chi phí hợp lý; qua đó tạo năng lực sản xuất mới, năng suất mới và động lực tăng trưởng mới.
Đặc biệt, không để doanh nghiệp có dự án tốt, có thị trường, có khả năng trả nợ nhưng không tiếp cận được vốn chỉ vì những thủ tục hoặc điều kiện không cần thiết./.
