 |
| Nhà máy Lọc dầu Dung Quất sẽ được mở rộng, nâng công suất chế biến từ 148.000 thùng/ngày lên 171.000 thùng/ngày. Ảnh: Tiên Giang |
Sáng lửa lọc dầu xuân Kỷ Sửu (2009)
Tháng 2/2009, Việt Nam ghi tên mình lên bản đồ lọc hóa dầu thế giới bằng dòng dầu thương mại đầu tiên xuất xưởng từ Nhà máy Lọc dầu Dung Quất số 1. Kể từ dấu son lịch sử mùa xuân Kỷ Sửu đó, 17 năm qua, ngọn lửa tại Nhà máy Lọc dầu Dung Quất luôn cháy sáng gửi thông điệp về quá trình vận hành an toàn tuyệt đối với 100 triệu tấn sản phẩm được chế biến, doanh thu hơn 1,7 triệu tỷ đồng, nộp ngân sách nhà nước hơn 237,7 nghìn tỷ đồng, đóng góp an sinh xã hội gần 1.000 tỷ đồng.
Đến mùa Xuân 2026, Lọc dầu Dung Quất bước vào giai đoạn trưởng thành vượt bậc với việc khởi động giai đoạn 2 mở rộng Nhà máy với chi phí hơn 1,2 tỷ USD, nâng tổng mức đầu tư cho Nhà máy Lọc dầu Dung Quất lên 4,2 tỷ USD (giai đoạn 1 hơn 3 tỷ USD), nâng công suất chế biến từ 148.000 thùng/ngày lên 171.000 thùng/ngày.
2026 đang gõ những nhịp phách đầu tiên khởi động cho bản hòa ca đưa cả nước vào Xuân. Góp âm hưởng vào bản hùng ca đưa đất nước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình, kỷ nguyên bứt phá ấy là những dự án đã, đang và chuẩn bị đầu tư mang theo những kỳ vọng và khát khao của những người “gieo hạt” đưa Việt Nam tăng tốc vào tương lai xán lạn.
Ông Nguyễn Việt Thắng, Tổng giám đốc Công ty CP Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) cho biết, từ tháng 8/2024, Hợp đồng tư vấn thiết kế kỹ thuật tổng thể điều chỉnh (FEED) đã được ký kết. Việc ký kết hợp đồng bản quyền công nghệ với Axens (Pháp), UOP và Merichem (Mỹ), KT Tech (Ý) cùng Worley Nederland B.V (Hà Lan) cũng hoàn tất. Về vốn, Ngân hàng HSBC được lựa chọn là đơn vị điều phối khoản vay tín dụng hỗ trợ xuất khẩu (ECA); PVcomBank đảm nhận gói tư vấn tài chính toàn diện.
Giai đoạn 2 Nhà máy Lọc dầu Dung Quất dự kiến đưa vào vận hành trong năm 2028 nên gói thầu san lấp mặt bằng đã được triển khai từ tháng 1/2026. Trong 10 tháng, nhà thầu phải hoàn thành để triển khai Gói thầu EPC có giá 27.879,934 tỷ đồng. Ông Dương Mạnh Sơn, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) cho biết, giai đoạn 2 Nhà máy Lọc dầu Dung Quất có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với BSR, Petrovietnam. Dự án được cụ thể hóa theo lộ trình Nghị quyết số 26 -NQ/TW về phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng Bắc Trung Bộ và duyên hải Trung Bộ đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 mà Bộ Chính trị đã đặt ra là “mở rộng và xây dựng trung tâm lọc, hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất”. Dự án sẽ góp phần bảo đảm an ninh, tự chủ năng lượng quốc gia, thúc đẩy tăng trưởng 2 con số trong những năm tới, thực hiện 2 mục tiêu chiến lược 100 năm của đất nước.
Xuân khởi nguồn của đường ray cao tốc
Tiết xuân Đinh Dậu 2017, Hòa Phát “xông đất” Quảng Ngãi bằng Khu liên hợp sản xuất gang thép Hòa Phát Dung Quất có tổng vốn đầu tư 60.000 tỷ đồng, công suất 4 triệu tấn/năm. Chỉ 4 năm xây dựng, giai đoạn 1 đã hoàn thành, giai đoạn 2 của Dự án đang được khẩn trương triển khai.
Ít người biết rằng, trước Hòa Phát, mặt bằng nơi Hòa Phát làm nên sự nghiệp thuộc về Dự án Nhà máy Thép Guang Lian - đã “treo” 10 năm và bị thu hồi. Đổ vốn vào Dung Quất, hợp lực với các Khu liên hợp tại Hưng Yên, Hải Phòng, Hòa Phát “nhảy số” là nhà sản xuất thép lớn nhất Đông Nam Á với 60% là các loại thép công nghệ cao, phục vụ công nghiệp cơ khí chế tạo, sản xuất ô tô, đóng tàu, dầu khí, đồ gia dụng, kết cấu thép, năng lượng. Khu liên hợp gang thép Hòa Phát Dung Quất công suất lớn nhất với 12 triệu tấn thép/năm.
Ngày đặt chân vào Dung Quất, ông Trần Đình Long, Chủ tịch Tập đoàn chắc chưa hình dung ra được sứ mệnh, vai trò của Hòa Phát trong công cuộc phát triển hệ thống hạ tầng đất nước, nhất là lĩnh vực đường sắt. Vậy nhưng, khi cơ hội xuất hiện, Hòa Phát lập tức tập trung “đẩy mạnh sản xuất các dòng thép chất lượng cao, thép đặc biệt, trong đó có thép ray đường sắt tốc độ cao để góp phần làm chủ công nghệ và phát triển ngành công nghiệp đường sắt của Việt Nam trong tương lai gần”.
Nói là làm, giữa tháng 12/2025, Hòa Phát khởi công Nhà máy Sản xuất ray và thép đặc biệt, công suất thiết kế 700.000 tấn/năm, tổng vốn đầu tư hơn 10.000 tỷ đồng theo tiêu chuẩn đường sắt cao tốc quốc tế. Dự kiến, mẻ ray đầu tiên sẽ ra mắt cuối năm 2027, trở thành doanh nghiệp duy nhất ở Đông Nam Á sản xuất được loại thép này.
Ông Nguyễn Hoàng Giang, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi đánh giá, dự án của Hòa Phát phù hợp với định hướng phát triển công nghiệp của Tỉnh và của cả nước, góp phần đáp ứng nhu cầu phát triển hạ tầng giao thông, giảm chi phí nhập khẩu.
Xuân gieo hạt cho “vườn xương rồng” nở hoa
Mùa xuân Quý Mùi năm 2003, ông Trần Bá Dương, Chủ tịch THACO Group “liều lĩnh” bắt đầu quá trình “gieo” những hạt mầm đầu tiên lĩnh vực cơ khí ô tô tại Khu kinh tế mở Chu Lai (huyện Núi Thành, Quảng Nam cũ). “Liều lĩnh” là bởi Chu Lai là mảnh đất khắc nghiệt, nghèo nàn nhất miền Trung lúc bấy giờ, mà như ông Đỗ Xuân Diện, nguyên Trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế mở Chu Lai, thừa nhận là 4 không: không hạ tầng, không nguồn nhân lực, không nhà đầu tư, không có thị trường…
23 năm với 23 mùa xuân đến rồi đi, từ hạt giống Nhà máy THACO AUTO đầu tiên, ông Trần Bá Dương và các cộng sự đã dựng lên “người khổng lồ”, viết nên câu chuyện thần kỳ trên vùng đất Chu Lai khốc liệt bằng sự kiên trì, táo bạo để vun trồng lên một “vườn hoa xương rồng” nở rộ rực rỡ trên vùng cát trắng Chu Lai. Đó là Trung tâm Công nghiệp ô tô tập trung lớn nhất cả nước, TOP đầu trong khu vực ASEAN với 35 công ty, đơn vị bao gồm các nhà máy sản xuất lắp ráp ô tô; sản xuất linh kiện phụ tùng; tổ hợp cơ khí; hệ thống cảng biển và các đơn vị giao nhận - vận chuyển; các công ty đầu tư - xây dựng, nông nghiệp và các đơn vị hỗ trợ, với tổng vốn đầu tư trên 80.500 tỷ đồng và hơn 8.700 lao động đang làm việc. Từ chỗ gần như tất cả linh kiện, thiết bị, phụ tùng, thân, vỏ xe phải nhập khẩu, đến nay, tỷ lệ nội địa hóa đạt bình quân 25% đối với xe con, 45% đối với xe tải và hơn 60% đối với xe khách.
Từ một trung tâm công nghiệp thuần túy về ô tô, bước vào giai đoạn phát triển mới, THACO Chu Lai phát triển thành hệ sinh thái đa ngành với tầm vóc lớn hơn. Từ năm 2005, THACO đã đầu tư tàu container và phát triển hoạt động logistics. Sau khi thành lập các công ty vận tải biển và vận tải đường bộ, THACO đưa cảng Chu Lai công suất 4 triệu tấn/năm vào hoạt động, đánh dấu bước tiến lớn trong lĩnh vực giao nhận - vận chuyển tại khu vực miền Trung.
Gắn cảng biển với vận tải đa phương thức, THACO bắt đầu thực hiện chiến lược phát triển logistics với chuỗi cung ứng dịch vụ logistics trọn gói (gồm vận tải đường bộ, vận tải biển, cảng, kho bãi). Tháng 2/2025, cảng Chu Lai được nâng cấp cho tàu 50.000 tấn cập bến, chính thức đưa THACO tham gia chuỗi giá trị toàn cầu… “Trong phát triển đa ngành của THACO, Chu Lai là một tổ hợp có đủ tất cả ngành nghề của tập đoàn. Nhờ Chu Lai mà THACO có được những ý tưởng, những nguồn lực để phát triển theo từng giai đoạn từ thấp đến cao, từ nhỏ đến lớn, trở thành một tập đoàn công nghiệp đa ngành có đóng góp quan trọng vào sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam”, ông Trần Bá Dương nói.
Và những dự án mùa xuân thiên niên kỷ mới
2026 đang gõ những nhịp phách đầu tiên khởi động cho bản hòa ca đưa cả nước vào Xuân. Góp âm hưởng vào bản hùng ca đưa đất nước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình, kỷ nguyên bứt phá ấy là những dự án đã, đang và chuẩn bị đầu tư mang theo những kỳ vọng và khát khao của những người “gieo hạt” đưa Việt Nam tăng tốc vào tương lai xán lạn. Có thể kể đến Dự án đầu tư xây dựng trục đại lộ cảnh quan sông Hồng. Liên danh Đại Quang Minh - Văn Phú - Thaco - T&T Group - Hòa Phát là những cái tên đã dựng nên những “tượng đài” về các lĩnh vực kinh tế động lực của cả nước cùng bắt tay thực hiện với tổng vốn đầu tư 855.000 tỷ đồng, triển khai theo phương thức đối tác công tư (PPP). Với quy mô nghiên cứu khoảng 11.000ha, kéo dài từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở, thuộc địa giới hành chính 19 xã, phường của Hà Nội, một trục đại lộ giao thông dài khoảng 80 km; hệ thống công viên cảnh quan, vui chơi giải trí với diện tích khoảng 3.300ha; cùng quỹ đất giải phóng mặt bằng khoảng 2.100ha phục vụ tái thiết và phát triển đô thị dự kiến hình thành năm 2030, chào mừng Đảng Cộng sản Việt Nam 100 mùa xuân tươi thắm; Dự án đầu tư xây dựng Khu đô thị thể thao Olympic do Tập đoàn Vingroup đầu tư, với tổng vốn đầu tư sơ bộ khoảng 925.651 tỷ đồng, quy mô sử dụng đất 9.171ha cũng khởi động đón chào Xuân Bính Ngọ. Theo tính toán của nhà đầu tư, quy mô dân số Khu đô thị thể thao Olympic khoảng 751.000 người, dự án dự kiến hoàn thành khu liên hợp thể thao, sân vận động vào quý 2/2030 và hoàn thành toàn bộ dự án năm 2035. Mục tiêu đầu tư dự án Khu đô thị thể thao Olympic hướng tới là đủ điều kiện đăng cai các sự kiện thể thao lớn tầm châu lục và quốc tế như: Đại hội Thể thao châu Á (ASIAD), Thế vận hội Olympic.
Và ở phía Nam, sau gần 5 năm khởi công và xây dựng, dự án sân bay Long Thành giai đoạn 1 đã về đích và đạt chuẩn 4F (cấp cao nhất của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế - ICAO), đón chuyến bay đầu tiên. Đây là cột mốc quan trọng, là minh chứng cho một “kỳ tích thi công” với tốc độ chưa từng có tiền lệ. Những cánh bay từ sân bay Long Thành đang mở rộng cửa bầu trời, không gian phát triển mới cho vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, từng bước hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam trở thành trung tâm trung chuyển hàng không của khu vực và thế giới.
