 |
| Áp lực từ thép giá rẻ nhập khẩu và các rào cản kỹ thuật như CBAM là những “cơn gió ngược” đối với doanh nghiệp thép trong năm 2026. Ảnh: Nguyên Lê |
Đại hội đồng cổ đông Công ty CP Tập đoàn Hòa Phát đã thông qua kế hoạch kinh doanh năm 2026 với mục tiêu doanh thu 210.000 tỷ đồng, tăng 32,6% và lợi nhuận sau thuế dự kiến đạt 22.000 tỷ đồng, tăng 41,8% so với năm 2025.
Khởi đầu cho kế hoạch này, trong quý I/2026, Hòa Phát đạt doanh thu hơn 53.500 tỷ đồng, tăng 40% và lợi nhuận sau thuế hơn 9.056 tỷ đồng, tăng 170% so với quý I/2025. Trong đó, hoạt động kinh doanh cốt lõi là thép đóng góp hơn 5.200 tỷ đồng lợi nhuận, phần còn lại là 3.800 tỷ đồng đến từ việc chuyển nhượng khu đô thị tại Phố Nối, Hưng Yên.
Ông Trần Đình Long - Chủ tịch HĐQT Hòa Phát nhận định, trong cả ngắn hạn và dài hạn, quy mô đầu tư công năm nay rất lớn, đặc biệt là trong nhiệm kỳ 2026 - 2030 với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 3,8 triệu tỷ đồng. Việc Tập đoàn sản xuất các sản phẩm phục vụ đầu tư công là một hướng đi chiến lược. Hiện nay, các công ty tư nhân cũng đang triển khai nhiều dự án, giúp việc bán hàng tại các đại lý đạt kết quả khả quan. Ông Long kỳ vọng, đà tăng trưởng của ngành thép sẽ tiếp tục được duy trì và phục hồi mạnh mẽ.
“Hiện nay, mức tiêu thụ thép bình quân đầu người của Việt Nam khoảng 250 kg, vẫn còn khoảng cách khá xa so với các nước như Hàn Quốc (hơn 1 tấn) hay Trung Quốc (800 kg). Với tốc độ đô thị hóa và phát triển hạ tầng hiện nay, nhu cầu thép sẽ tiếp tục tăng trưởng. Chúng ta đang ở trong một thời kỳ mới với mục tiêu phát triển GDP trên 10%, và tôi tin rằng, ngành sản xuất truyền thống như thép vẫn sẽ phát triển tốt trong thời gian tới”, ông Long chia sẻ.
Đối với áp lực thép giá rẻ từ Trung Quốc, ông Long cho biết, Hòa Phát đang xem xét và kiến nghị các biện pháp phòng vệ thương mại, tương tự cách nhiều nước trên thế giới đang dựng hàng rào thuế quan để bảo vệ sản xuất trong nước. Ông nhấn mạnh, nếu không có sự cân bằng giữa nhu cầu tiêu thụ nội địa và hàng nhập khẩu, giá thép sẽ bị ảnh hưởng tiêu cực.
Một “ông lớn” ngành tôn thép khác là Công ty CP Thép Nam Kim đặt mục tiêu lợi nhuận trước thuế năm 2026 tăng trưởng 66%, đạt 400 tỷ đồng. Tổng sản lượng bán hàng dự kiến đạt 1.100.000 tấn, tương ứng với tổng doanh thu đạt 22.000 tỷ đồng.
Năm 2026, HĐQT Thép Nam Kim nhận định, ngành thép sẽ bước vào giai đoạn phục hồi rõ nét hơn khi sức cầu nội địa tiếp tục tăng trưởng, trong khi xuất khẩu phải chịu sức ép lớn từ các biện pháp bảo hộ thương mại, đặc biệt trong bối cảnh thương mại toàn cầu còn tồn tại nhiều rủi ro hiện hữu. Do đó, HĐQT Công ty đánh giá chiến lược sản xuất kinh doanh năm 2026 và các giai đoạn tiếp theo cần tập trung vào sản phẩm thép có chất lượng cao, phù hợp với tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế, từng bước chuyển đổi sang sản phẩm có giá trị gia tăng cao, thân thiện môi trường, tận dụng tối đa nguồn nhiên liệu, để đáp ứng được nhu cầu sử dụng trong nước và xuất khẩu.
Trái ngược với 2 doanh nghiệp trên, Tổng công ty Thép Việt Nam - CTCP (VNSteel) lại đưa ra kế hoạch kinh doanh năm 2026 có phần thận trọng hơn. Cụ thể, VNSteel đặt mục tiêu doanh thu hợp nhất đạt 40.000 tỷ đồng, giảm khoảng 10% so với mức thực hiện 44.458 tỷ đồng của năm 2025. Đặc biệt, mục tiêu lợi nhuận trước thuế hợp nhất chỉ ở mức 300 tỷ đồng, giảm 54,5% so với con số 660 tỷ đồng đạt được năm 2025.
Công ty CP Ống thép Việt Đức VG PIPE cũng lên kế hoạch lợi nhuận trước thuế giảm 51% so với năm trước, xuống còn 124,5 tỷ đồng; Công ty CP Quốc tế Phương Anh đặt mục tiêu lãi trước thuế 6,8 tỷ đồng (giảm 49,6%)…
Theo nhóm phân tích từ Công ty Chứng khoán Vietcombank (VCBS), lợi nhuận toàn ngành thép dự báo tăng trưởng 22% trong năm 2026. Tuy nhiên, sự phân bổ lợi nhuận này sẽ không đồng đều; trong đó, lợi thế lớn nhất thuộc về các doanh nghiệp sở hữu quy mô sản xuất thượng nguồn. Động lực chính cho ngành thép trong giai đoạn tới đến từ thị trường xây dựng và bất động sản.
Trong giai đoạn 2026 - 2030, đầu tư hạ tầng được xác định là một trong những trụ cột tăng trưởng với quy mô ước tính lên đến 8,5 triệu tỷ đồng (cao hơn nhiều so với kế hoạch 2,87 triệu tỷ đồng và mức thực hiện ước đạt 2 - 2,1 triệu tỷ đồng của giai đoạn 2021 - 2025). Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn này dự kiến tiếp tục ưu tiên các dự án trọng điểm quốc gia. Trong đó, các dự án như cao tốc Bắc - Nam giai đoạn 2 và sân bay Long Thành sẽ đóng vai trò là “đầu kéo” tiêu thụ thép xây dựng, thúc đẩy nhu cầu nội địa tăng từ 5 - 8% trong năm 2026.
Với ngành bất động sản dân dụng, nhiều dự án được tháo gỡ vướng mắc pháp lý (theo Nghị quyết 171/2024/QH15) và bắt đầu khởi công sẽ thúc đẩy nhu cầu sử dụng thép trong vài năm tới. Các dự án có pháp lý sạch đã bắt đầu triển khai mạnh vào cuối năm 2025. Ngoài ra, số lượng dự án nhà ở thương mại được cấp phép cũng tăng mạnh từ quý III/2025 và dự kiến tiếp tục tăng trưởng trong thời gian tới. Điểm rơi tiêu thụ thép cho phân khúc bất động sản dân dụng được dự báo vào giữa năm 2026, khi các dự án bước vào giai đoạn hoàn thiện phần thân.
Dù vậy, VCBS chỉ ra một số thách thức đối với ngành thép trong năm 2026, tiêu biểu là áp lực dư thừa công suất và thép giá rẻ từ Trung Quốc. Ngoài ra, các rào cản kỹ thuật như chứng chỉ CBAM (hàng rào kỹ thuật “xanh” của EU) có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, cùng việc thu hẹp hạn ngạch và siết chặt quy định về xuất xứ đối với thép xuất khẩu đi EU (dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/7/2026) sẽ là những thách thức đáng kể cho ngành thép Việt Nam.
