 |
| Tiêu chí xác định DNNVV hiện nay chưa thuận lợi cho thống kê, phân loại và xác định đối tượng hỗ trợ do cách hiểu còn có sự khác nhau. Ảnh: Gia Khoa |
Đề xuất này nhận được sự đồng thuận của nhiều chuyên gia, doanh nghiệp, với kỳ vọng mở rộng không gian phát triển, hướng đến mốc 2 triệu doanh nghiệp năm 2030.
Theo Bộ Tài chính, sau hơn 8 năm triển khai thi hành, Luật Hỗ trợ DNNVV đã tạo nền tảng quan trọng cho việc hình thành và thực thi hệ thống chính sách hỗ trợ DNNVV. Bên cạnh những kết quả tích cực, quá trình triển khai Luật Hỗ trợ DNNVV đã bộc lộ một số hạn chế, tập trung vào một số nhóm vấn đề, trong đó có việc xác định đối tượng thụ hưởng, thiết kế chính sách, tổ chức thực hiện và đánh giá hiệu quả hỗ trợ.
Cụ thể, tiêu chí xác định DNNVV hiện nay dựa đồng thời vào số lượng lao động tham gia bảo hiểm xã hội kết hợp với tổng doanh thu hoặc số lao động tham gia bảo hiểm xã hội kết hợp với tổng nguồn vốn còn phức tạp, chưa thuận thuận lợi cho thống kê, phân loại và xác định đối tượng hỗ trợ do cách hiểu còn có sự khác nhau giữa một số cơ quan hỗ trợ và chính DNNVV. Trong khi đó, thực tiễn quản lý nhà nước cho thấy, tiêu chí tổng doanh thu là tiêu chí được cơ quan nhà nước sử dụng chủ yếu nhằm phản ánh thực chất hơn hoạt động của DN.
Ngoài ra, việc sử dụng tiêu chí “lao động tham gia bảo hiểm xã hội” trong thời gian qua dẫn tới khó khăn cho các cơ quan, tổ chức hỗ trợ DN tham chiếu, truy xuất thông tin liên quan để lựa chọn DN hỗ trợ. Do đó, cần thiết rà soát, sửa đổi để phù hợp với tình hình thực tiễn hoạt động của DNNVV và phù hợp với thông lệ quốc tế.
Một số nhóm DNNVV cần ưu tiên hỗ trợ tuy đã có quy định trong các luật hiện hành (như DNNVV khởi nghiệp sáng tạo, DNNVV do phụ nữ làm chủ), nhưng thực tiễn triển khai chính sách còn dẫn tới cách hiểu chưa thống nhất hoặc các tiêu chí xác định chưa cụ thể…
Trên cơ sở đó, tại Dự thảo Luật Hỗ trợ DNNVV đang được đưa ra lấy ý kiến, Bộ Tài chính đề xuất sửa đổi tiêu chí xác định DNNVV. Cụ thể, Điều 4 Dự thảo Luật quy định: “DNNVV bao gồm DN siêu nhỏ, DN nhỏ và DN vừa, có số lao động bình quân năm không quá 300 người và có tổng doanh thu của năm trước liền kề không quá 400 tỷ đồng”.
Dự thảo Luật nêu rõ, DN siêu nhỏ, DN nhỏ và DN vừa được xác định theo lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản; công nghiệp và xây dựng; thương mại và dịch vụ. Chính phủ quy định chi tiết Điều này.
Ở góc nhìn doanh nghiệp, ông Đào Văn Tiến, Phó Tổng giám đốc Công ty CP Liên doanh Tư vấn và Xây dựng Cofec nhìn nhận, việc nâng ngưỡng xác định DNNVV lên mức doanh thu không quá 400 tỷ đồng và tối đa 300 lao động sẽ mở rộng cơ hội đáng kể cho các DN, trong đó có các nhà thầu thuộc ngưỡng này.
Theo ông Tiến, với mức tăng trưởng GDP những năm qua, quy mô nền kinh tế Việt Nam đã lớn hơn rất nhiều, quy mô của các DN, nhà thầu cũng lớn lên tương xứng. Bên cạnh đó, mặt bằng giá cả cũng thay đổi đáng kể sau nhiều năm, khiến quy mô/giá trị các gói thầu có sự thay đổi theo hướng tăng lên. Theo quy định hiện hành, loại gói thầu quy mô nhỏ, chẳng hạn các gói thầu xây lắp dưới 20 tỷ đồng, được ưu tiên hoặc giới hạn cho DNNVV tham gia. Nếu ngưỡng xác định DNNVV được nâng lên, số lượng DNNVV được hưởng ưu đãi sẽ nhiều hơn, cạnh tranh cao hơn, nhưng cũng đồng thời tạo động lực cho DNNVV phát triển.
Một số chuyên gia cho rằng, để xác định DNNVV, Dự thảo Luật sửa đổi theo hướng sử dụng các tiêu chí đơn giản phù hợp với bản chất của DNNVV, dễ áp dụng, có khả năng đối chiếu dựa trên cơ sở dữ liệu về đăng ký DN, thuế, bảo hiểm và phù hợp với thông lệ quốc tế. Tiêu chí xác định DNNVV chỉ sử dụng tiêu chí tổng số lao động bình quân năm và tổng doanh thu của năm trước liền kề; lược bỏ tiêu chí “tổng nguồn vốn” trong xác định DNNVV.
Tính đến nay, cả nước có hơn 1 triệu DN đang hoạt động. Nghị quyết 68 NQ/TW đã đặt ra mục tiêu đến năm 2030 có 2 triệu DN hoạt động trong nền kinh tế, đòi hỏi nhiều chính sách cần đồng bộ, hỗ trợ các chủ thể này lớn mạnh. Ủng hộ việc nâng tiêu chí xác định DNNVV, các ý kiến mong rằng, tiến trình này sẽ song hành cùng việc đẩy mạnh cải cách hành chính, cải thiện môi trường kinh doanh nhằm tạo động lực cho các DN loại này phát triển. Theo khảo sát của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam mới đây, DN tư nhân, nhất là DNNVV đang gặp 4 điểm nghẽn lớn trên thương trường. Cụ thể, trên 60% DN gặp khó khăn trong tìm kiếm khách hàng. 75,5% DN khẳng định không thể vay vốn nếu thiếu tài sản bảo đảm. Tỷ lệ khoản vay yêu cầu thế chấp tại Việt Nam lên tới 93,5%, cao hơn đáng kể so với Malaysia (33,4%), Thái Lan (55,8%) và mức trung bình toàn cầu (68,3%). Tiếp đến, chỉ 6 - 8% DN có thể thường xuyên dự đoán các thay đổi chính sách và trong khi vẫn phải chịu chi phí không chính thức ở mức cao. 26% DN phản ánh phát sinh chi phí không chính thức khi xin giấy phép kinh doanh, cao gấp gần 3 lần mức trung bình khu vực (9,5%).
