 |
| Trong tổng thể hệ thống, ETC giữ vai trò cung cấp giải pháp công nghệ lõi – “bộ não số” của hệ thống vận hành. |
Trong bối cảnh trục cao tốc huyết mạch Bắc – Nam đang từng bước hoàn thiện, việc đưa vào khai thác các tuyến trọng điểm như Mai Sơn – Quốc lộ 45, Quốc lộ 45 – Nghi Sơn, Nghi Sơn – Diễn Châu, Vĩnh Hảo – Phan Thiết và Phan Thiết – Dầu Giây được xem là nhiệm vụ then chốt của ngành giao thông trong năm 2026. Tuy nhiên, phía sau các tuyến đường hiện đại không chỉ là hệ thống cầu, đường, hầm và mặt đường tiêu chuẩn cao, mà còn là một “hệ điều hành số” quy mô lớn, đóng vai trò điều phối toàn bộ hoạt động vận hành.
Thay vì mô hình quản lý thủ công truyền thống, các tuyến cao tốc này được vận hành dựa trên nền tảng dữ liệu số hóa, trong đó hệ thống công nghệ thông tin đóng vai trò “mạch máu” kết nối dữ liệu từ mọi điểm thu phí và thiết bị giám sát trên tuyến về trung tâm điều hành. Nhờ đó, lưu lượng phương tiện, giao dịch tài chính và tình trạng hạ tầng đều được theo dõi theo thời gian thực, góp phần tối ưu năng lực khai thác, tăng tính minh bạch và hỗ trợ bảo vệ kết cấu hạ tầng thông qua hệ thống kiểm soát tải trọng tự động.
Đằng sau sự vận hành thông suốt của hàng triệu lượt phương tiện mỗi ngày là Hệ thống điều hành và Trung tâm dữ liệu thu phí (Backend) cùng hệ thống quản lý cơ sở dữ liệu thanh toán điện tử giao thông đường bộ quy mô lớn. Nền tảng này được triển khai bởi Công ty Cổ phần Hệ thống Công nghệ ETC và Công ty Cổ phần Dịch vụ EPAY, phối hợp cùng các đơn vị liên quan.
Trong tổng thể hệ thống, ETC giữ vai trò cung cấp giải pháp công nghệ lõi – “bộ não số” của hệ thống vận hành. Nền tảng này cho phép kết nối toàn bộ các điểm thu phí và hệ thống kiểm soát tải trọng thành một mạng dữ liệu thống nhất, giúp cơ quan quản lý theo dõi và phân tích các chỉ số vận hành theo thời gian thực. Nhờ đó, các quy trình cảnh báo, tổng hợp và báo cáo được tự động hóa, nâng cao hiệu quả quản trị và hỗ trợ ra quyết định nhanh chóng.
Song hành với nền tảng vận hành là hệ sinh thái tài chính số do EPAY đảm nhiệm. Với vai trò đơn vị nhận ủy nhiệm phát hành biên lai, EPAY đã số hóa hoàn toàn quy trình chứng từ giao dịch. Ngay sau khi phương tiện hoàn tất giao dịch qua hệ thống Backend của ETC, biên lai điện tử được lập tự động, giúp bảo đảm tính minh bạch và hỗ trợ các doanh nghiệp vận tải dễ dàng quản lý chi phí cũng như đưa ra quyết định kinh doanh kịp thời.
Trong thực tế vận hành, các giải pháp công nghệ được triển khai không chỉ dừng lại ở chức năng thu phí, mà còn hình thành một hệ sinh thái quản trị giao thông thông minh. Các nền tảng dữ liệu, hệ thống giám sát và phân tích lưu lượng đang từng bước tạo nên chuỗi quản trị hiện đại, góp phần chuẩn hóa công tác quản lý giao thông theo các tiêu chuẩn quốc tế của hệ thống giao thông thông minh (ITS).
Thành công của mô hình vận hành tại 5 tuyến cao tốc trọng điểm không chỉ là dấu mốc quan trọng trong giai đoạn phát triển hạ tầng 2021–2025, mà còn mở ra triển vọng mới cho quá trình xây dựng hạ tầng giao thông thông minh tại Việt Nam. Việc các doanh nghiệp công nghệ trong nước như ETC và EPAY làm chủ hệ thống công nghệ lõi đã cho thấy năng lực nội địa trong việc phát triển và vận hành các nền tảng hạ tầng số quy mô quốc gia, góp phần đưa ngành giao thông Việt Nam tiến gần hơn tới mục tiêu xây dựng hệ thống giao thông hiện đại, minh bạch và bền vững.
