 |
| Quang cảnh phiên thảo luận tại Tổ 6 |
Cần làm rõ mối quan hệ giữa Luật Đấu giá tài sản và pháp luật chuyên ngành
Đa số ý kiến đại biểu thống nhất với sự cần thiết sửa đổi Luật nhằm tháo gỡ những vướng mắc trong thực tiễn, đơn giản hóa thủ tục, đẩy mạnh phân cấp, chuyển đổi số và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đấu giá tài sản. Từ thực tiễn khảo sát tại địa phương cũng như đối chiếu với dự thảo luật, đại biểu Nguyễn Văn Huy, đoàn ĐBQH tỉnh Hưng Yên cho rằng dự thảo lần này cần tiếp tục làm rõ mối quan hệ giữa Luật Đấu giá tài sản và pháp luật chuyên ngành.
Đại biểu dẫn chiếu, tại Điều 3, dự thảo xác định nguyên tắc: khi có sự khác nhau về trình tự, thủ tục đấu giá giữa Luật Đấu giá tài sản và luật khác thì áp dụng Luật Đấu giá tài sản, trừ những trường hợp được quy định cụ thể. Điều này nhằm xây dựng một khuôn khổ thủ tục thống nhất, tránh mỗi loại tài sản lại áp dụng một quy trình khác nhau. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng cần cân nhắc việc xử lý xung đột khi luật chuyên ngành được ban hành hoặc sửa đổi sau Luật Đấu giá tài sản, cũng như việc áp dụng quy định đặc thù của luật chuyên ngành. Nếu không có cơ chế xử lý phù hợp, có thể phát sinh tình huống một luật chuyên ngành được Quốc hội ban hành sau nhằm xử lý đặc thù của một lĩnh vực, nhưng khi triển khai lại khó áp dụng vì trình tự, thủ tục đã được quy định trong Luật Đấu giá tài sản.
Do đó, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát, nghiên cứu theo hướng: Luật Đấu giá tài sản quy định khuôn khổ nguyên tắc và trình tự, thủ tục chung; đối với ngoại lệ đặc thù, cần xác định rõ căn cứ, phạm vi và điều kiện áp dụng, đồng thời có cơ chế xử lý khi luật chuyên ngành được ban hành sau có quy định khác. Có thể quy định nguyên tắc yêu cầu luật chuyên ngành phải xác định rõ nội dung đặc thù và phạm vi áp dụng khác với Luật Đấu giá tài sản, thay vì tạo ra một ngoại lệ chung có thể dẫn đến cách hiểu và áp dụng không thống nhất.
Ngoài ra, đại biểu cho rằng cần hoàn thiện chế tài đối với hành vi bỏ cọc, trả giá bất thường, nhưng phải bảo đảm chế tài đúng người, đúng hành vi và tương xứng với mức độ vi phạm. Đánh giá cao việc dự thảo đã có bước tiến khi quy định việc cấm tham gia đấu giá trong phạm vi toàn quốc từ 6 tháng đến 5 năm đối với người trúng đấu giá quyền sử dụng đất trong trường hợp Nhà nước giao đất, cho thuê đất và quyền khai thác khoáng sản vi phạm nghĩa vụ thanh toán dẫn đến quyết định phê duyệt kết quả đấu giá bị hủy, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị làm rõ hơn chế tài đối với trường hợp vi phạm nghĩa vụ thanh toán và các nghĩa vụ khác dẫn đến hủy kết quả, cũng như chế tài đối với trường hợp người bỏ cọc phải hoàn trả chi phí thực tế phát sinh khi tổ chức lại cuộc đấu giá.
Luật hóa đầy đủ hơn các nguyên tắc bảo đảm an toàn, minh bạch trong đấu giá trực tuyến và xử lý sự cố hệ thống
Liên quan đến các quy định về đấu giá trực tuyến, đại biểu nhận định, việc ứng dụng công nghệ có thể mở rộng khả năng tiếp cận, giảm chi phí và hạn chế sự can thiệp trực tiếp vào quá trình đấu giá. Nhưng môi trường số cũng tạo ra những rủi ro mới, đặc biệt khi hệ thống bị gián đoạn, dữ liệu bị can thiệp hoặc việc xác thực người tham gia không bảo đảm. Vì vậy, đại biểu đề nghị bổ sung vào dự thảo Luật các nguyên tắc tối thiểu như phải ghi nhận, lưu trữ được dữ liệu và nhật ký hệ thống; xác định trách nhiệm của đơn vị vận hành, tổ chức hành nghề đấu giá và người có tài sản; quy định việc tạm dừng, tiếp tục hoặc tổ chức lại phiên đấu giá khi có sự cố; đồng thời xác định rõ tiêu chí để xem xét hủy kết quả khi sự cố làm ảnh hưởng thực chất đến tính công bằng, minh bạch hoặc độ tin cậy của kết quả. Chính phủ quy định chi tiết quy trình kỹ thuật, thời hạn xử lý và phương thức xác minh.
Cũng cho ý kiến về quy định đấu giá trực tuyến, đại biểu Đoàn Thị Thanh Mai, đoàn ĐBQH tỉnh Hưng Yên cho rằng, việc chuyển sang đấu giá trực tuyến phải bảo đảm hiệu quả tài chính và trách nhiệm đi đến cùng đối với dữ liệu và kết quả đấu giá. Dự thảo Luật phải xác định được rõ nguyên tắc bảo vệ quyền tham gia, trách nhiệm cung cấp dữ liệu và trách nhiệm khi xảy ra sai sót.
Đại biểu nhận định, dự thảo Luật mới chỉ quy định đăng tải thông tin kết quả phiên đấu giá, đề nghị Chính phủ bổ sung trách nhiệm cập nhật trạng thái phê duyệt thực hiện nghĩa vụ thanh toán và hủy kết quả khi có phát sinh. Nếu chỉ công bố giá trúng mà không cập nhật việc thực hiện nghĩa vụ thì dữ liệu chưa phản ánh đầy đủ hiệu quả xử lý tài sản. Ngoài ra, đại biểu cũng đề nghị Chính phủ quy định cụ thể cơ chế kết nối và thời hạn cập nhật các dữ liệu, tránh yêu cầu người dân, doanh nghiệp phải khai lại các thông tin đã có.
Theo đại biểu, dự thảo Luật nâng mức tiền đặt trước đối với quyền sử dụng đất để giao đất ở cho cá nhân lên từ 20% đến 50% nhằm tăng trách nhiệm người tham gia, hạn chế tình trạng trả giá cao rồi bỏ cọc. Đồng tình với mục tiêu tăng trách nhiệm của người tham gia của quy định này, tuy nhiên, đại biểu nêu quan điểm, tiền đặt trước vẫn được tính trên giá khởi điểm, không phải giá trúng đấu giá. Nếu hai mức giá đó có chênh lệch lớn thì việc nâng tỉ lệ chưa chắc đã đủ ngăn chặn được tình trạng bỏ cọc, trong khi người có nhu cầu thật lại phải chuẩn bị nhiều vốn hơn. Do đó, đại biểu đề nghị Chính phủ làm rõ và bổ sung kết quả thực hiện các cơ chế hiện có, đặc biệt là việc xác định giá khởi điểm của tài sản đấu giá và làm rõ hiệu quả ngăn ngừa vi phạm cũng như tác động đến số người tham gia. Từ đó Chính phủ phải thuyết minh rõ ràng về xác định tiêu chí áp dụng mức cụ thể trong khung này.
Liên quan đến tiêu chuẩn của đấu giá viên, đại biểu Phan Đức Hiếu, đoàn ĐBQH tỉnh Hưng Yên cho rằng nên cân nhắc quy định tiêu chuẩn đấu giá viên phải có bằng đại học trở lên trong dự thảo Luật. Đại biểu nêu quan điểm, với quy định đấu giá viên phải tốt nghiệp một khóa đào tạo về nghề đấu giá, có chứng chỉ hành nghề đấu giá và có 6 tháng tập sự là đủ để kiểm soát chất lượng của đấu giá viên. Việc quy định đấu giá viên phải có bằng đại học trở lên sẽ trở thành rào cản, làm mất đi cơ hội nghề nghiệp của những người có năng lực thực sự.
Ngoài ra, các đại biểu cũng kiến nghị ban soạn thảo nên có cách nhìn mới trong quản lý doanh nghiệp đấu giá và quản lý chứng chỉ hành nghề đấu giá. Cùng với đó, Chính phủ cần rà soát cơ chế chuyển tiếp để bảo đảm đủ căn cứ hướng dẫn và điều kiện thực hiện, không gián đoạn việc xử lý tài sản.
