 |
| Quang cảnh phiên họp. Ảnh: quochoi.vn |
Dự thảo Luật đưa ra nhiều quy định cải cách quan trọng nhằm hoàn thiện trình tự, thủ tục đấu giá, tăng cường tính công khai, minh bạch, phòng chống tham nhũng, lãng phí, đồng thời thiết lập các cơ chế, chế tài đủ sức răn đe để ngăn chặn triệt để tình trạng "cò mồi", trả giá cao rồi "bỏ cọc" gây lũng đoạn thị trường.
Trình bày Tờ trình tóm tắt về Dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) trước Quốc hội, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, việc xây dựng và ban hành Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) nhằm thể chế hóa kịp thời các chủ trương, định hướng và chính sách của Đảng về phân cấp, phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số. Đồng thời, Dự án Luật hướng tới phát triển dịch vụ đấu giá tài sản theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, nâng cao hiệu quả phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và tăng cường hiệu lực công tác quản lý nhà nước về đấu giá tài sản đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới.
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng nêu rõ, Dự thảo Luật kế thừa những quy định đang phát huy hiệu quả trong thực tiễn, khắc phục các hạn chế, bất cập hiện hành. Dự thảo Luật bao gồm 7 chương, 64 điều với nhiều điểm mới căn bản.
Trong đó, về trình tự, thủ tục đấu giá tài sản bắt buộc phải bán thông qua đấu giá (Chương III), Dự thảo Luật mang đến nhiều điều chỉnh mang tính đột phá:
Chỉ yêu cầu niêm yết tại UBND cấp xã đối với tài sản là bất động sản.
Luật hóa quy định của Nghị quyết số 66.11/2026/NQ-CP nhằm tháo gỡ khó khăn trong đấu giá quyền sử dụng đất; theo đó, nâng tỷ lệ tiền đặt trước lên thành từ 20% đến 50% giá khởi điểm trong đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất ở cho cá nhân.
Bổ sung quy định người tham gia đấu giá đã nộp hồ sơ, tiền đặt trước hợp lệ và tham dự phiên đấu giá thì được coi là đã đồng ý trả giá với giá ít nhất bằng với giá khởi điểm, nhằm hạn chế tình trạng "cò mồi", người không có nhu cầu mua thực sự vẫn tham gia đấu giá để trục lợi.
Quy định thủ tục đấu giá rút gọn đơn giản, thuận lợi hơn đối với một số tài sản có giá khởi điểm nhỏ hoặc cần xử lý nhanh.
Luật hóa Nghị quyết số 66.21/2026/NQ-CP, bổ sung quy định đấu giá bằng hình thức trực tuyến trên Hệ thống đấu giá trực tuyến đối với một số loại tài sản.
Sửa đổi, bổ sung quy định về hủy kết quả đấu giá trong một số trường hợp nhằm bảo đảm phù hợp với các quy định pháp luật có liên quan.
Rà soát, sửa đổi các quy định về hành vi bị nghiêm cấm, quyền và nghĩa vụ của đấu giá viên, tổ chức hành nghề đấu giá, địa điểm xem tài sản, việc sử dụng tài khoản định danh, sử dụng tài khoản định danh điện tử mức độ 2 khi tham gia đấu giá trực tuyến, đấu giá không thành, cũng như quyền và nghĩa vụ của người có tài sản và người trúng đấu giá.
Về chế tài xử lý đối với người trúng đấu giá (Điều 56): Nhằm khắc phục triệt để tình trạng tham gia đấu giá để trục lợi, gây tác động tiêu cực đến thị trường bất động sản, Dự thảo Luật thể chế hóa quy định của Nghị quyết số 66.11/2026/NQ-CP, bổ sung quy định cấm tham gia đấu giá quyền sử dụng đất ở đối với cá nhân trúng đấu giá nhưng "bỏ cọc". Đồng thời, người trúng đấu giá có hành vi vi phạm quy định của pháp luật đấu giá hoặc pháp luật liên quan dẫn đến kết quả đấu giá bị hủy sẽ không được nhận lại khoản tiền đặt cọc để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ bồi thường thiệt hại.
Trình bày Báo cáo thẩm tra tóm tắt Dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi), Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính (UBKTTC) Phan Văn Mãi cho biết, UBKTTC nhận thấy Hồ sơ dự án Luật cơ bản đáp ứng yêu cầu của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật và đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến. UBKTTC đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, bảo đảm sự thống nhất giữa Tờ trình, Báo cáo tiếp thu, giải trình, dự thảo Luật và các dự thảo văn bản quy định chi tiết; đồng thời bổ sung, làm rõ cơ sở thực tiễn và đánh giá tác động đối với các quy định liên quan trực tiếp đến quyền, nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân.
UBKTTC ghi nhận việc Dự thảo Luật nâng mức tiền đặt trước đối với quyền sử dụng đất để giao đất ở cho cá nhân lên từ 20 - 50% nhằm tăng trách nhiệm người tham gia, hạn chế tình trạng trả giá cao rồi bỏ cọc. Tuy nhiên, UBKTTC cho rằng, mức tối đa 50% là tương đối cao, có thể tác động đến khả năng tiếp cận đấu giá, chi phí vốn và mức độ cạnh tranh. Vì vậy, UBKTTC đề nghị Cơ quan soạn thảo bổ sung số liệu, đánh giá cụ thể về tình trạng trả giá cao nhưng không thanh toán, hiệu quả của việc tăng tiền đặt trước; làm rõ căn cứ lựa chọn mức 20 - 50% và tiêu chí xác định mức cụ thể trong khoảng này nhằm bảo đảm cân bằng giữa yêu cầu phòng ngừa vi phạm và tính cạnh tranh trong đấu giá.
Đối với quy định bắt buộc đấu giá trực tuyến trên Hệ thống đấu giá trực tuyến đối với tài sản được xác lập quyền sở hữu toàn dân có tổng giá khởi điểm từ 200 triệu đồng trở lên, UBKTTC đề nghị tiếp tục làm rõ cơ sở thực tiễn, khoa học của ngưỡng 200 triệu đồng; đồng thời nghiên cứu cơ chế phòng ngừa việc chia nhỏ tài sản hoặc cố tình xác định giá khởi điểm không phù hợp để né tránh quy định đấu giá trực tuyến.
Bên cạnh đó, UBKTTC cũng đề nghị rà soát đầy đủ các quy định chuyển tiếp đối với các trường hợp đang thực hiện theo Luật hiện hành và chuẩn bị sẵn sàng các điều kiện cần thiết để triển khai thi hành Luật đồng bộ ngay khi có hiệu lực.
