 |
| Chỉ thị số 12/CT-TTg yêu cầu tăng cường trách nhiệm của tư vấn giám sát, tư vấn quản lý dự án trong quá trình thực hiện hợp đồng. Ảnh: Nhã Chi |
Để giảm thiểu tình trạng này, Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 3/4/2026 về tăng cường, nâng cao hiệu lực, hiệu quả, trách nhiệm trong công tác đấu thầu yêu cầu chủ đầu tư, cơ quan có thẩm quyền, cơ quan ký kết hợp đồng phải có biện pháp giám sát, kiểm soát chặt việc thực hiện hợp đồng của nhà thầu, nhà đầu tư.
Hậu đấu thầu “cơm không lành, canh không ngọt”
Công ty Điện lực Hoàn Kiếm vừa thông báo chấm dứt hợp đồng với Công ty TNHH Dây và Cáp điện Thăng Long - thành viên liên danh trúng Gói thầu số 04/MS-SXKD 2025 Mua vật tư thiết bị điện cho vận hành và sản xuất kinh doanh quý IV/2025 và quý I/2026 (giá trúng thầu là 2,413 tỷ đồng, ký hợp đồng ngày 18/12/2025). Lý do chấm dứt hợp đồng là Công ty TNHH Dây và Cáp điện Thăng Long không thực hiện hợp đồng theo phần công việc trong thỏa thuận liên danh, ảnh hưởng đến tiến độ Gói thầu số 04. Chủ đầu tư đã tịch thu bảo đảm thực hiện hợp đồng của Liên danh nhà thầu vi phạm theo khoản 22 Điều 140 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP.
Bệnh viện E vừa thông báo xử lý vi phạm hợp đồng đối với Công ty TNHH Thiết bị y tế 2T tại Gói thầu số VT5 Mua sắm vật tư sử dụng cho máy (gồm 49 danh mục chia thành 49 phần) thuộc Dự toán Mua sắm vật tư tiêu hao và hóa chất xét nghiệm năm 2025 - 2027 (đợt 2, giá gói thầu 36,944 tỷ đồng). Công ty TNHH Thiết bị y tế 2T trúng phần thầu số PP2500276233 (bộ bơm tiêm 200ml cho máy bơm tiêm cản quang tự động Optivantage dùng cho chụp CT) vào tháng 12/2025, nhưng không giao hàng theo thời hạn quy định trong hợp đồng, vi phạm khoản 23 Điều 140 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP. Do đó, Bệnh viện E đã tịch thu bảo đảm thực hiện hợp đồng trị giá 46,87 triệu đồng của Nhà thầu vi phạm.
Một trường hợp khác xảy ra tại Ninh Bình khi một nhà thầu vượt qua bước đánh giá về kỹ thuật với tổng điểm 100/100 rồi trúng thầu, triển khai thực hiện hợp đồng mới bị phát hiện làm giả tài liệu. Chia sẻ với phóng viên Báo Đấu thầu, cán bộ của Ban Quản lý Khu Đại học Nam Cao và Khu công nghệ cao tỉnh Ninh Bình cho biết, hợp đồng thực hiện Gói thầu số 11 Thi công xây lắp thuộc Dự án Đầu tư xây dựng hoàn thiện theo quy hoạch tuyến đường N1, D1 Khu Đại học Nam Cao được trao cho Công ty CP Tập đoàn Cienco4 từ tháng 3/2025 (giá trúng thầu 433,68 tỷ đồng, thời gian thực hiện 22 tháng). Khi Nhà thầu bắt đầu triển khai thực hiện hợp đồng, Chủ đầu tư và Sở Tài chính tỉnh Hà Nam (nay là tỉnh Ninh Bình) mới phát hiện Công ty CP Tập đoàn Cienco4 làm giả tài liệu trong đấu thầu, vi phạm điểm a khoản 4 Điều 16 Luật Đấu thầu 2023 nên đã trình UBND tỉnh Hà Nam (cấp có thẩm quyền) ban hành quyết định không công nhận kết quả lựa chọn nhà thầu Gói thầu số 11. Sau đó, UBND tỉnh Hà Nam đã ban hành quyết định cấm thầu 4 năm đối với Công ty CP Tập đoàn Cienco4. Sau khi chấm dứt hợp đồng với Nhà thầu vi phạm, Chủ đầu tư đã thương thảo và lựa chọn Công ty TNHH Đầu tư xây dựng DACINCO (1 trong 3 nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu và vượt qua bước đánh giá về kỹ thuật) thực hiện Gói thầu số 11.
Giám sát chặt chẽ quá trình thực hiện hợp đồng
Để giảm thiểu rủi ro, nâng cao hiệu quả đầu tư, Chỉ thị số 12/CT-TTg ban hành ngày 3/4/2026 đặt ra những yêu cầu khắt khe hơn trong việc giám sát thi công, quản lý nhà thầu và kiểm soát dòng vốn. Trong đó, Thủ tướng yêu cầu việc ký kết hợp đồng phải bảo đảm tuân thủ quy định của pháp luật. Trong quá trình thực hiện hợp đồng, chủ đầu tư, cơ quan có thẩm quyền, cơ quan ký kết hợp đồng phải có biện pháp tăng cường giám sát, kiểm soát việc thực hiện hợp đồng của nhà thầu, nhà đầu tư; đôn đốc nhà thầu, nhà đầu tư tập trung huy động nguồn lực (nhân sự, máy móc thiết bị, tài chính…) để triển khai thực hiện các công việc của gói thầu, dự án theo đúng nghĩa vụ, trách nhiệm trong hợp đồng đã ký, bảo đảm tiến độ, chất lượng.
Chỉ thị cũng yêu cầu quản lý chặt chẽ việc tạm ứng, thu hồi tạm ứng, bảo đảm nguồn vốn tạm ứng được sử dụng đúng đối tượng, đúng mục đích; rà soát tình trạng hiệu lực các bảo lãnh của nhà thầu, nhà đầu tư (bảo lãnh tạm ứng, bảo lãnh thực hiện hợp đồng…); đồng thời xử lý nghiêm vi phạm và công khai thông tin nhà thầu, nhà đầu tư vi phạm hợp đồng.
Chỉ thị 12/CT-TTg yêu cầu kiểm soát chặt chẽ việc lựa chọn, đề xuất sử dụng nhà thầu phụ của nhà thầu, rà soát danh sách toàn bộ nhà thầu, nhà thầu phụ, giá trị và nội dung hợp đồng, các hợp đồng thuê nhân công, thiết bị, các đơn vị được huy động tham gia thực hiện dự án trên công trường. Tuyệt đối không để xảy ra việc chuyển nhượng thầu, sử dụng nhà thầu phụ trái quy định của pháp luật. Bên cạnh đó, nghiêm cấm việc chủ đầu tư, cơ quan có thẩm quyền, cơ quan ký kết hợp đồng thông đồng với nhà thầu, nhà đầu tư, đơn vị tư vấn (tư vấn giám sát, tư vấn quản lý dự án…) để hợp thức hóa hồ sơ, thủ tục, làm sai lệch kết quả, tăng khống khối lượng nghiệm thu, thanh toán hợp đồng dẫn đến thất thoát, lãng phí ngân sách nhà nước, nguồn lực đất đai.
Chỉ thị cũng yêu cầu tăng cường trách nhiệm của tư vấn giám sát, tư vấn quản lý dự án trong quá trình thực hiện hợp đồng. Yêu cầu tư vấn giám sát, tư vấn quản lý dự án phải thực hiện đầy đủ trách nhiệm theo hợp đồng và quy định của pháp luật; kịp thời phát hiện, báo cáo chủ đầu tư về các sai sót, vi phạm của nhà thầu trong quá trình thi công, cung cấp hàng hóa, dịch vụ, chịu trách nhiệm trước pháp luật và trước chủ đầu tư nếu để xảy ra sai sót trong quá trình thực hiện nhiệm vụ tư vấn dẫn đến thất thoát, lãng phí, không bảo đảm chất lượng công trình, dự án. Đối với các hợp đồng có phần công việc ký kết với nhà thầu bằng ngoại tệ thì chủ đầu tư phải rà soát, xác định rõ các công việc sử dụng chi phí ngoài nước, chi phí trong nước; có biện pháp kiểm soát rủi ro biến động về tỷ giá.
