 |
| Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng phát biểu tại Diễn đàn |
Đây là thông điệp được Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh tại Diễn đàn Năng lượng và Môi trường Thế giới - Việt Nam 2026 diễn ra sáng ngày 8/7, tại Hà Nội.
Diễn đàn với chủ đề “Việt Nam cụ thể hóa con đường tới Net Zero” có sự tham dự của gần 500 đại biểu là lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương, địa phương; đại diện các tổ chức quốc tế, cơ quan ngoại giao, hiệp hội doanh nghiệp, các định chế tài chính, các tổ chức xã hội, cơ quan truyền thông, cùng đông đảo doanh nghiệp trong và ngoài nước.
Net Zero trở thành tiêu chuẩn cạnh tranh mới
Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Quang Vinh - Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Chủ tịch Hội đồng Doanh nghiệp vì sự phát triển bền vững Việt Nam (VBCSD) cho rằng, Việt Nam đang đứng trước yêu cầu phải đồng thời đạt hai mục tiêu lớn: duy trì tăng trưởng GDP ở mức hai con số, và hiện thực hóa cam kết đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 (Net Zero 2050).
Theo ông Vinh, bức tranh quốc tế cho thấy những biến động địa chính trị, áp lực bảo đảm an ninh năng lượng, các yêu cầu ngày càng khắt khe về giảm phát thải và tiêu chuẩn xanh từ thị trường quốc tế đang làm thay đổi mạnh mẽ dòng vốn đầu tư, chuỗi cung ứng và thương mại toàn cầu.
"Net Zero đang trở thành tiêu chuẩn mới của năng lực cạnh tranh quốc gia và doanh nghiệp", ông Vinh nhấn mạnh.
Theo đó, doanh nghiệp không chỉ là đối tượng thực thi chính sách, mà còn phải trở thành lực lượng tiên phong chuyển hoá các mục tiêu phát triển bền vững thành hành động cụ thể. Quá trình chuyển đổi xanh chỉ có thể thành công khi có sự đồng hành của Nhà nước, doanh nghiệp, các tổ chức tài chính và đối tác phát triển.
Tại các phiên chuyên đề, đại diện các ban, bộ, ngành, tổ chức quốc tế và doanh nghiệp đã tập trung trao đổi về những nút thắt trong chuyển dịch năng lượng như thể chế, công nghệ, nguồn vốn và nhân lực; đồng thời đề xuất các giải pháp thúc đẩy đầu tư năng lượng sạch, mở rộng tài chính xanh và nâng cao năng lực đáp ứng các tiêu chuẩn ESG của doanh nghiệp.
Chuyển cam kết thành các dự án cụ thể
Phát biểu chỉ đạo tại Diễn đàn, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng đánh giá cao sáng kiến của VCCI và các đơn vị phối hợp trong việc tạo diễn đàn kết nối giữa Chính phủ, doanh nghiệp và các đối tác phát triển đúng thời điểm Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới, trong đó yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng, chuyển đổi xanh và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia đặt ra ngày càng cấp thiết.
Theo Phó Thủ tướng, chuyển dịch năng lượng là trọng tâm, là động lực chính của lộ trình Net Zero. Tuy nhiên, quá trình này cần được triển khai theo lộ trình phù hợp, bảo đảm hiệu quả, công bằng và bền vững.
Phó Thủ tướng cũng khẳng định, Chính phủ sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế pháp luật, cải cách hành chính mạnh mẽ, cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh và tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp trong tiếp cận nguồn lực, tài nguyên, vốn vay, công nghệ và thị trường. Đồng thời, các bộ, ngành cần chuyển nhanh từ định hướng chính sách sang chương trình hành động và dự án có thể đo lường kết quả.
Đối với địa phương, Phó Thủ tướng yêu cầu cần chủ động rà soát quy hoạch, chuẩn bị danh mục dự án xanh, cải thiện môi trường đầu tư, tháo gỡ thủ tục và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp triển khai các dự án sử dụng năng lượng sạch, kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải.
Một trong những thông điệp được Phó Thủ tướng nhấn mạnh tại Diễn đàn là doanh nghiệp cần coi chuyển đổi xanh, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải và quản trị ESG là một phần trong chiến lược phát triển dài hạn.
Theo đó, mỗi doanh nghiệp cần chủ động rà soát mô hình sản xuất, công nghệ, sử dụng năng lượng và chuỗi cung ứng; từng bước thực hiện kiểm kê phát thải khí nhà kính, minh bạch hoá dữ liệu môi trường, tham gia thị trường carbon, công bố thông tin bền vững và xây dựng lộ trình giảm phát thải phù hợp với từng ngành, từng doanh nghiệp. Doanh nghiệp chuyển đổi sớm sẽ có lợi thế lớn hơn trong tiếp cận thị trường, tiếp cận vốn và tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.
Phó Thủ tướng cũng giao VCCI tiếp tục phát huy vai trò cầu nối giữa Chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương, đối tác liên quan để xây dựng các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi xanh theo từng ngành, từng chuỗi cung ứng, trong đó ưu tiên doanh nghiệp nhỏ và vừa, cũng như những ngành chịu áp lực lớn từ các tiêu chuẩn carbon.
Đồng thời, VCCI cần chủ động tổng hợp, phản ánh kịp thời các khó khăn của doanh nghiệp và thúc đẩy hình thành mạng lưới doanh nghiệp tiên phong về Net Zero; cũng như định kỳ báo cáo Chính phủ, Hội đồng Quốc gia về phát triển bền vững những kết quả, kiến nghị và các sáng kiến của cộng đồng doanh nghiệp.
Ở góc độ doanh nghiệp quốc tế, ông John Rockhold - Chủ tịch Nhóm Công tác Điện và Năng lượng của Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam (VBF), Chủ tịch Pacific Rim Investment & Management cho rằng, doanh nghiệp không nên coi thị trường carbon là gánh nặng tuân thủ, mà cần xem đây là cơ hội để tạo lợi thế cạnh tranh.
Theo ông John Rockhold, những doanh nghiệp sớm xây dựng năng lực quản lý carbon - kiểm kê phát thải, tối ưu hóa, giao dịch tín chỉ - sẽ có lợi thế cạnh tranh rõ ràng trong vài năm tới, không chỉ trong nước, mà còn trên thị trường xuất khẩu khi các rào cản carbon thương mại ngày càng phổ biến hơn. Việt Nam cũng có lợi thế tự nhiên rất lớn để khai thác "blue carbon" từ hệ sinh thái rừng ngập mặn, vừa góp phần bảo vệ môi trường, vừa tạo ra giá trị kinh tế và tín chỉ carbon. Đây là cơ hội để Việt Nam tái cơ cấu nền kinh tế, thu hút đầu tư chất lượng cao, bảo vệ môi trường cho các thế hệ mai sau và khẳng định vị thế quốc gia có trách nhiệm trên trường quốc tế.
"Với tư cách là cộng đồng doanh nghiệp, chúng tôi cam kết tiếp tục đồng hành - qua đối thoại chính sách, qua đào tạo năng lực và qua việc đưa vào Việt Nam những công nghệ và mô hình đang được thương mại hóa trên thế giới. Biến những cam kết thành kết quả ngoài thực địa - là việc của tất cả chúng ta có mặt hôm nay", đại diện nhóm công tác của VBF nói.
Trong khuôn khổ Diễn đàn còn diễn ra các các phiên thảo luận chuyên đề về chuyển dịch năng lượng và an ninh năng lượng trong kỷ nguyên Net Zero và hành trình ESG & Net Zero của doanh nghiệp; lễ biểu dương các doanh nghiệp tiêu biểu trong phát triển kinh tế xanh; Triển lãm Con đường xanh - NetZero Việt Nam với hơn 50 gian hàng giới thiệu trực quan các mô hình, dự án, công nghệ sản phẩm, dịch vụ và sáng kiến xanh, góp phần thúc đẩy hợp tác giữa địa phương, doanh nghiệp, tổ chức quốc tế, nhà đầu tư và các tổ chức quốc tế.
