 |
| Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn báo cáo tại Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 7 - Ảnh: VGP/Nhật Bắc |
Các tổ chức quốc tế đánh giá cao nỗ lực cải cách toàn diện của Việt Nam
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, tình hình thế giới tiếp tục biến động phức tạp, khó lường; các nền kinh tế lớn tăng trưởng chậm lại; xung đột Trung Đông leo thang trở lại, đẩy giá dầu tăng và gây gián đoạn nguồn cung xăng dầu; Hoa Kỳ áp thuế bổ sung 10-12,5% đối với hàng hóa từ 60 nền kinh tế.
Trong nước, ngay sau Hội nghị Trung ương 3, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo các bộ, địa phương quán triệt, tổ chức thực thi để sớm đưa các chính sách đi vào thực tiễn. Các tổ chức quốc tế tiếp tục đánh giá cao những nỗ lực cải cách toàn diện của Việt Nam và tăng dự báo tăng trưởng GDP năm 2026.
Kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, lạm phát được kiểm soát. Chỉ số CPI tháng 7 giảm 0,1% so với tháng trước; bình quân 7 tháng ước tăng 4,39% so với cùng kỳ, trong phạm vi mục tiêu cả năm. Cung ứng xăng, dầu và điện được bảo đảm; giá xăng dầu tiếp tục được duy trì ở mức thấp so với khu vực nhờ các giải pháp về thuế, phí...; giữ ổn định giá điện trong khi nhu cầu điện đạt mức kỷ lục.
Chính sách tiền tệ, tỉ giá, lãi suất được điều hành chủ động, linh hoạt trong bối cảnh chịu nhiều sức ép từ bên ngoài; thanh khoản trong ngắn hạn của hệ thống ngân hàng được cải thiện. Thị trường vốn tiếp tục được tập trung phát triển, giá trị đăng ký huy động vốn ước đạt 420,76 nghìn tỷ đồng, tăng 25,9%.
Thu ngân sách nhà nước 7 tháng ước đạt 1,83 triệu tỷ đồng, đạt 72,5% dự toán và tăng 16%; đã miễn, giảm khoảng 131,6 nghìn tỷ đồng và gia hạn khoảng 42 nghìn tỷ đồng thuế, phí...; đã quyết định phương án phân bổ và hoàn thành việc thông báo kế hoạch đầu tư công trung hạn vốn ngân sách trung ương với số vốn trên 2,63 triệu tỷ đồng.
Giải ngân vốn đầu tư công 7 tháng đạt 425,3 nghìn tỷ đồng, đạt 41,9% kế hoạch, so với cùng kỳ năm trước cao hơn 86,8 nghìn tỷ đồng về số tuyệt đối và khoảng 3,6% về tỉ lệ.
Vốn FDI đăng ký 7 tháng đạt 38,06 tỷ USD, tăng 50,9%; vốn FDI thực hiện đạt 15,2 tỷ USD, tăng 11,8%. Xuất nhập khẩu 7 tháng ước đạt 659,6 tỷ USD, tăng 28,1%.
Đáng chú ý, sản xuất nông, lâm, thủy sản duy trì ổn định. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) 7 tháng tăng 11,4%, cao nhất từ năm 2019 đến nay. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tháng 7 tăng cao ở mức 14,5% so với cùng kỳ, 7 tháng tăng 13,1%, tương đương mục tiêu cả năm (13-15%); khách quốc tế đạt 13,92 triệu lượt khách, cao nhất từ trước đến nay và tăng 13,7%. Số doanh nghiệp gia nhập thị trường 7 tháng đạt 187,2 nghìn doanh nghiệp, tăng 7,5%, cao hơn số rút lui khỏi thị trường (155,3 nghìn doanh nghiệp).
Đổi mới mạnh mẽ, tháo gỡ "điểm nghẽn" thể chế
Cũng theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, thời gian qua, Chính phủ đã tích cực triển khai Kết luận số 18-KL/TW, hoàn thiện thể chế, pháp luật, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, hoàn thiện hạ tầng, thu hút đầu tư từ mọi thành phần kinh tế.
Trong 7 tháng, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành 387 văn bản quy phạm pháp luật, trong đó riêng tháng 7 đã ban hành 47 văn bản; chỉ đạo quyết liệt các dự án Luật, Nghị quyết trình Quốc hội với tinh thần đổi mới mạnh mẽ; đồng thời, tập trung tháo gỡ các dự án tồn đọng, kéo dài.
Về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, công nghệ chiến lược, tiếp tục tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, ban hành kế hoạch 100 ngày tháo gỡ điểm nghẽn về chuyển đổi số; rà soát, ban hành danh mục trên 3.000 tiêu chuẩn phục vụ phát triển công nghệ chiến lược.
Các lĩnh vực văn hóa, xã hội, bảo vệ môi trường tiếp tục được quan tâm. Trong đó, tổ chức thành công Hội nghị tri ân người có công toàn quốc năm 2026 và nhiều hoạt động ý nghĩa trên cả nước và Thủ tướng Chính phủ đã phát động phong trào đẩy mạnh chăm lo người có công, kêu gọi người dân, doanh nghiệp ủng hộ, đóng góp gần 12 nghìn tỷ đồng.
Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đã tìm kiếm, quy tập gần 1.500 hài cốt liệt sĩ và 7 mộ liệt sĩ tập thể. Xây dựng nhà ở xã hội, nhà cho thuê tiếp tục được đẩy nhanh; cả nước hiện triển khai 875 dự án nhà ở xã hội, trong đó đã hoàn thành 289 dự án với quy mô 197.300 căn.
Ngành giáo dục tích cực chuẩn bị năm học mới; nhiều địa phương đã triển khai cấp phát miễn phí sách giáo khoa, sớm hơn 2-3 năm so với kế hoạch. Ngành y tế đẩy nhanh tiến độ hồ sơ bệnh án điện tử, lần đầu tiên xây dựng thành công bộ dữ liệu 1.000 hệ gene người Việt, triển khai khám chữa bệnh miễn phí cho toàn dân. Chủ động phòng, chống và khắc phục hậu quả thiên tai, sẵn sàng ứng phó kịp thời, hiệu quả, nhất là tại Lai Châu, các tỉnh miền núi phía bắc trong đợt mưa lũ vừa qua.
Quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội được giữ vững; đẩy mạnh phòng, chống buôn lậu, vi phạm sở hữu trí tuệ, an toàn thực phẩm... Đối ngoại và hội nhập quốc tế tiếp tục là điểm sáng, đặc biệt là đối ngoại cấp cao, góp phần nâng tầm vị thế và huy động nguồn lực phát triển.
Còn 5 bộ, địa phương có tỉ lệ giải ngân dưới 10% hoặc chưa giải ngân
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, Bộ Tài chính cũng chỉ ra những thách thức, hạn chế. Cụ thể, sản xuất công nghiệp 7 tháng vẫn tăng thấp hơn khoảng 0,6% so với yêu cầu cả năm (12-14%). Cầu tiêu dùng tư nhân mặc dù đã tăng trong tháng 7 nhưng vẫn chậm được cải thiện; tiêu dùng nếu loại trừ yếu tố giá chỉ tăng 7,5% (cùng kỳ tăng 7,4%).
Bên cạnh đó, các dự án tiếp tục đối mặt với tình trạng thiếu hụt lao động cục bộ, giá nhân công, nguyên vật liệu tăng cao; tình hình thời tiết tháng 7 không thuận lợi, ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân; tiến độ giải ngân các dự án trọng điểm chưa được cải thiện, một số bộ, địa phương đề nghị trả lại vốn ngân sách trung ương với khối lượng lớn.
Ngoài ra, còn 5 bộ, địa phương có tỉ lệ giải ngân dưới 10% hoặc chưa giải ngân. Dư địa điều hành lạm phát còn hạn chế trong khi lạm phát thường có xu hướng tăng trong những tháng cuối năm và giá xăng dầu thế giới tiếp tục biến động khó lường. Lãi suất cho vay tiếp tục tăng; hệ thống ngân hàng tiếp tục đối mặt với áp lực thanh khoản, nhất là khi tín dụng thường có xu hướng tăng trong cuối năm. Vẫn còn tình trạng chậm ban hành văn bản quy định chi tiết các luật, nghị quyết đã có hiệu lực. Thiên tai, bão lũ, thời tiết cực đoan, khó lường hơn...
Để nâng cao công tác tổ chức thực thi, phấn đấu hoàn thành các mục tiêu kinh tế-xã hội năm 2026, Bộ Tài chính đề xuất một số nhiệm vụ trọng tâm:
Thứ nhất, về chính sách tài khóa, tiếp tục triển khai hiệu quả các chính sách thuế, phí... hỗ trợ người dân, doanh nghiệp; điều chỉnh linh hoạt thuế xăng dầu, nhiên liệu bay phù hợp với tình hình.
Các bộ, địa phương bảo đảm giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công; không đề xuất hoàn trả kế hoạch vốn ngân sách trung ương năm 2026 khi chưa rà soát, đánh giá tác động đến tiến độ các dự án và việc hoàn thành các chỉ tiêu phát triển kinh tế-xã hội được giao; khẩn trương hoàn thiện thủ tục đầu tư các dự án được bố trí kế hoạch vốn đầu tư công trung hạn đã được thông báo; triệt để tiết kiệm chi thường xuyên.
Thứ hai, về điều hành chính sách tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước bảo đảm ổn định thị trường tiền tệ, ngoại hối, thanh khoản cho nền kinh tế; chỉ đạo các tổ chức tín dụng tiếp tục tiết giảm chi phí, triển khai các giải pháp ổn định mặt bằng lãi suất; điều hành linh hoạt hạn mức tăng trưởng tín dụng đối với các tổ chức tín dụng; mở rộng khả năng tiếp cận tín dụng của doanh nghiệp; kiểm soát tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro; đẩy mạnh xử lý nợ xấu và tái cơ cấu các tổ chức tín dụng; theo dõi sát tình hình cán cân thanh toán quốc tế, dòng tiền ngoại tệ, tăng cường quản lý, giám sát, ổn định thị trường.
Thứ ba, về quản lý giá cả, thị trường và bảo đảm an ninh năng lượng, Bộ Công Thương phối hợp với Bộ Tài chính chủ động các giải pháp điều hành giá xăng dầu trong nước; bảo đảm các nhà máy lọc dầu vận hành an toàn, ổn định, duy trì dự trữ lưu thông theo quy định, không để đứt gãy nguồn cung; phân tích, đánh giá cụ thể về tình hình và nguyên nhân nhập siêu, dự báo các tháng cuối năm và các giải pháp để giảm nhập siêu, cân bằng thương mại với các đối tác lớn, khẩn trương báo cáo Thủ tướng Chính phủ.
Bộ Xây dựng, các địa phương yêu cầu các doanh nghiệp vận tải thực hiện điều chỉnh giảm giá cước tương ứng khi chi phí nhiên liệu giảm, bảo đảm phản ánh đúng biến động chi phí đầu vào.
Các bộ, địa phương, doanh nghiệp nhà nước chủ động kịch bản điều hành giá hàng hoá, dịch vụ do Nhà nước quản lý; xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng thiên tai, dịch bệnh hoặc biến động thị trường để trục lợi, tăng giá bất hợp lý.
Thứ tư, về sản xuất kinh doanh, xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các bộ, địa phương bảo đảm tiến độ các dự án công nghiệp trọng điểm; xử lý hiệu quả các vấn đề phát sinh trong đàm phán với Hoa Kỳ; khai thác hiệu quả các FTA đã ký kết.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, các địa phương triển khai xúc tiến quảng bá du lịch, mở rộng thị trường mới nổi, thị trường khách Hồi giáo, du lịch tàu biển...
Các bộ, địa phương tiếp tục rà soát, cắt giảm thủ tục hành chính, chi phí logistics, kiểm tra chuyên ngành và các chi phí không cần thiết khác, tạo thuận lợi tối đa cho sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu.
Thứ năm, về thúc đẩy đầu tư, xây dựng, Bộ Xây dựng đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm ngành giao thông; bảo đảm tiến độ dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành; phát triển thị trường bất động sản lành mạnh, an toàn, bền vững.
Các địa phương tập trung thu hút đầu tư của doanh nghiệp tư nhân, làm tốt công tác "xúc tiến đầu tư tại chỗ", xử lý triệt để các vướng mắc về thủ tục hành chính, tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp, nhà đầu tư; theo dõi sát tiến độ triển khai các dự án lớn trên địa bàn, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc; tổ chức cấp phép khai thác, nâng công suất các mỏ để bảo đảm cung ứng vật liệu cho các dự án; tập trung xử lý các dự án tồn đọng, kéo dài.
Thứ sáu, về hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, Bộ Tư pháp và các bộ, địa phương bảo đảm tiến độ, chất lượng các dự án luật, nghị quyết trình Quốc hội; kiểm soát chặt chẽ việc ban hành mới thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh; phối hợp với VCCI thường xuyên đánh giá thực chất việc cắt giảm chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp và việc xử lý kiến nghị của doanh nghiệp.
Thứ bảy, về đẩy mạnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, Bộ Khoa học và Công nghệ, các bộ, địa phương đẩy mạnh thực hiện Kế hoạch 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số; chỉ đạo các doanh nghiệp nhà nước đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh, phát huy vai trò tiên phong trong đầu tư nghiên cứu, phát triển và làm chủ, ứng dụng công nghệ chiến lược, công nghệ lõi.
Thứ tám, về phát triển văn hóa, xã hội, y tế, giáo dục, bảo vệ môi trường, Bộ Giáo dục và Đào tạo, các địa phương chuẩn bị tốt khai giảng năm học mới; bảo đảm tiến độ xây dựng trường học tại các xã biên giới.
Bộ Y tế, các địa phương hướng dẫn việc phối hợp giữa các hoạt động khám sức khoẻ định kỳ với các hoạt động kiểm tra sức khoẻ khác và khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế để triển khai hiệu quả, thiết thực, tránh lãng phí, trùng lặp.
Bộ Nội vụ, các địa phương thực hiện tốt chính sách nâng lương đối với cán bộ, công chức cấp xã sau khi được Quốc hội thông qua. Các bộ: Nông nghiệp và Môi trường, Quốc phòng, Công an, các địa phương sẵn sàng ứng phó kịp thời và hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả thiên tai./.
