Kinh tế Nhật Bản tăng trưởng chậm hơn dự báo

Theo số liệu được chính phủ Nhật Bản công bố ngày 17/8, GDP quý II của nước này tăng 1,1% (tính theo tỷ lệ hàng năm), thấp hơn mức dự báo trung bình 2,0% trong cuộc khảo sát của Reuters và sụt giảm so với mức tăng 1,9% (đã điều chỉnh tăng) của quý trước.

Dù số liệu phản ánh rõ tác động từ bất ổn toàn cầu và đồng Yên suy yếu, các chuyên gia cho rằng lực cản chủ yếu mang tính tạm thời. Động lực phục hồi kinh tế nhìn chung vẫn vững, củng cố khả năng Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) sẽ sớm tiếp tục tăng lãi suất.

Ông Kazutaka Maeda, chuyên gia kinh tế cấp cao tại Viện nghiên cứu Meiji Yasuda cho rằng, số liệu mới nhất không báo hiệu đà suy yếu trong thời gian tới, hay ảnh hưởng đến thời điểm tăng lãi suất tiếp theo của BoJ - động thái được dự báo có thể diễn ra sớm nhất vào tháng 9 tới.

So với quý trước, GDP quý II của Nhật Bản chỉ nhích 0,3%, thấp hơn mức dự báo 0,5%.

Tiêu dùng tư nhân gây thất vọng lớn nhất khi giảm 0,02%, trái ngược hoàn toàn với dự báo tăng 0,5% của thị trường. Đây cũng là lần đầu tiên chỉ số này giảm sau 8 quý liên tiếp tăng trưởng.

Diễn biến của tiêu dùng và tiền lương là hai thước đo then chốt được BoJ theo dõi sát sao để đánh giá sức khỏe nền kinh tế và ra quyết định nâng lãi suất.

Chi tiêu vốn - động lực chính của tổng cầu khu vực tư nhân - giảm 1,2% trong quý II, trái ngược dự báo tăng 0,4% của thị trường. Giới phân tích cho rằng, sự sụt giảm này xuất phát từ những bất định do chuỗi cung ứng bị gián đoạn vì xung đột ở Trung Đông.

Ông Yoshiki Shinke, chuyên gia kinh tế điều hành cấp cao tại Viện nghiên cứu Dai-ichi Life nhận định, tiêu dùng suy yếu một phần do các yếu tố ngắn hạn, bao gồm việc chuyển hướng chi tiêu sang khu vực tiêu dùng công thông qua các chính sách như bữa trưa miễn phí tại trường học.

Ông cũng cho biết, các rào cản kìm hãm chi tiêu vốn - như bất ổn từ xung đột Trung Đông - đang hạ nhiệt và kế hoạch đầu tư của các doanh nghiệp vẫn duy trì ổn định. "Nhìn chung, nền kinh tế vẫn trụ vững dù tốc độ tăng trưởng thấp hơn dự kiến", ông Yoshiki Shinke nhận xét.

Ngoại thương ròng (xuất khẩu trừ nhập khẩu) đã đóng góp 0,5 điểm phần trăm vào mức tăng trưởng chung, chủ yếu do kim ngạch nhập khẩu giảm mạnh sau sự cố gián đoạn tạm thời đối với các chuyến tàu chở dầu thô qua eo biển Hormuz.

Xuất khẩu vẫn là điểm sáng nhờ nhu cầu ổn định từ thị trường Mỹ đối với dòng xe hybrid của Nhật Bản, cùng dòng vốn toàn cầu đổ mạnh vào trí tuệ nhân tạo (AI) giúp thúc đẩy các lô hàng thiết bị và linh kiện bán dẫn.

Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo, chi phí nhập khẩu leo thang cùng áp lực giá đầu vào tăng cao có thể dần tác động đến túi tiền người tiêu dùng, tạo ra rủi ro cho sức mua vào cuối năm nay.

"Các gói trợ cấp của chính phủ đã giúp kiềm chế lạm phát tiêu dùng thời gian qua. Tuy nhiên, việc đồng Yên suy yếu cùng chi phí nhập khẩu dầu thô tăng cao đang làm gia tăng khả năng bùng phát một đợt tăng giá diện rộng từ mùa thu này", ông Takeshi Minami, kinh tế trưởng tại Viện nghiên cứu Norinchukin, phân tích.

Bên cạnh đó, tiêu dùng tư nhân trong quý III (tháng 7 - 9) có nguy cơ hạ nhiệt khi lực đẩy ngắn hạn đối với doanh số bán ô tô và máy điều hòa giảm dần.

Cuộc khảo sát do Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế Nhật Bản (JCER) thực hiện trong tháng này với 37 chuyên gia kinh tế dự báo mức tăng trưởng GDP của nước này sẽ giảm tốc, chỉ còn trung bình 0,05% trong quý III/2026.