 |
| Dự án Đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam có sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 1.713.548 tỷ đồng, dự kiến đưa vào khai thác, vận hành từ năm 2035. Phối cảnh: Phú An |
Ngày 20/10/2026, Ban Quản lý dự án Thăng Long (được Bộ Xây dựng giao nhiệm vụ làm chủ đầu tư) ra quyết định hủy Gói thầu TV-05 Tư vấn lập báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) thuộc Dự án ĐSTĐC Bắc - Nam (giai đoạn chuẩn bị đầu tư).
Gói thầu TV-05 có giá dự toán 59,175 tỷ đồng, giảm đáng kể so với giá trị 325 tỷ đồng được phê duyệt trong kế hoạch LCNT ban đầu. Việc LCNT được áp dụng hình thức chỉ định thầu.
Nhà thầu tham dự Gói thầu là Liên danh Trung tâm Hỗ trợ Cộng đồng Phát triển Bền vững - Tổng công ty Tư vấn thiết kế giao thông vận tải - Công ty TNHH 1TV Kỹ thuật Tài nguyên và Môi trường - Viện Chuyên ngành môi trường - Công ty CP Nước và Môi trường Việt Nam - Trung tâm Tư vấn Môi trường và Phát triển nông thôn (CSD - TEDI - TRECO - IES - VIWASE - CEDA).
Tuy nhiên, theo Ban Quản lý dự án Thăng Long, hồ sơ đề xuất của nhà thầu này không đáp ứng yêu cầu về kỹ thuật nên phải hủy thầu.
Trước đó không lâu, ngày 2/10/2026, Ban Quản lý dự án Thăng Long cũng phải hủy Gói thầu TV-02 Tư vấn khảo sát, lập báo cáo nghiên cứu khả thi - F/S (bao gồm: thiết kế FEED; lập HSMT). Đây là gói thầu tư vấn đóng vai trò xương sống trong toàn bộ Dự án với giá dự toán 10.782 tỷ đồng (giá kế hoạch được phê duyệt ban đầu là 13.004 tỷ đồng). Gói thầu được áp dụng hình thức chỉ định thầu.
Nhà thầu tham gia Gói thầu TV-02 là liên danh gồm 8 thành viên, trong đó có 3 doanh nghiệp Trung Quốc, gồm: China Railway Design Corporation (CRDC), China Railway Eryuan Engineering Group Co., Ltd. (CREEC), China Railway Siyuan Survey and Design Group Co., Ltd. (SIYUAN); và 5 doanh nghiệp Việt Nam, gồm: TEDI, Công ty CP Tư vấn đầu tư và xây dựng giao thông vận tải (TRICC), Công ty CP Tư vấn thiết kế giao thông vận tải phía Nam (TEDI SOUTH), Công ty CP Tư vấn xây dựng Hoàng Long (HOANG LONG), Tổng công ty Tư vấn xây dựng Việt Nam (VNCC).
Theo kết quả đánh giá, hồ sơ đề xuất của Liên danh CRDC - CREEC - SIYUAN - TEDI - TRICC - TEDI SOUTH - HOANG LONG - VNCC không đáp ứng đầy đủ tính hợp lệ theo quy định tại Khoản 1.2, mục 1, Chương II của hồ sơ yêu cầu, dẫn đến việc hủy thầu.
Trong khi hai gói thầu trọng yếu trên chưa chọn được nhà thầu thì 3 gói thầu tư vấn còn lại đã hoàn tất công tác LCNT.
Gói thầu TV-03 Tư vấn giám sát khảo sát giai đoạn chuẩn bị đầu tư (bao gồm cả giai đoạn khảo sát phục vụ thiết kế FEED) được chỉ định cho Liên danh Công ty CP Tư vấn giám sát chất lượng công trình Thăng Long - Công ty CP Tư vấn công nghệ, thiết bị và kiểm định xây dựng CONINCO - Trung tâm Kỹ thuật và Công nghệ đường bộ phía Nam - Công ty CP Tư vấn kỹ thuật và Xây dựng Hồng Hà - Công ty CP Tư vấn xây dựng công trình Thăng Long - Công ty TNHH Tư vấn xây dựng Nhật Việt. Giá trúng thầu là 57,933 tỷ đồng (giá dự toán 60,982 tỷ đồng), thời gian thực hiện trong 23 tháng.
Tháng 6/2026, Gói thầu BD-02 Mua và biên dịch sang tiếng Việt các tiêu chuẩn đường sắt phục vụ Dự án ĐSTĐC trên trục Bắc - Nam được trao cho Trung tâm Khoa học Công nghệ Giao thông Vận tải với giá 2,032 tỷ đồng.
Công ty CP Phát triển công nghệ môi trường thế kỷ trúng Gói thầu TV-06 Tư vấn lập đề cương nhiệm vụ, dự toán cho Gói thầu TV-05 (bao gồm cả lập hồ sơ yêu cầu) với giá 597,757 triệu đồng (giá dự toán 629,218 triệu đồng).
Nhìn lại chặng đường triển khai Dự án ĐSTĐC trên trục Bắc - Nam, tính từ thời điểm Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư cuối tháng 11/2024 đến khi Ban Quản lý dự án Thăng Long phê duyệt kế hoạch LCNT 5 gói thầu tư vấn vào tháng 5/2026, công tác hoàn thiện cơ sở pháp lý, phân công nhiệm vụ và kiện toàn bộ máy tổ chức thực hiện đã mất gần 18 tháng.
Việc hai gói thầu tư vấn then chốt, đặc biệt là Gói thầu TV-02, phải tổ chức LCNT lại từ đầu khiến Chủ đầu tư vào thế bị động về thời gian, áp lực đè nặng lên các mốc tiến độ tiếp theo ngày càng lớn.
Theo kế hoạch ban đầu tại Nghị quyết số 106/NQ-CP ngày 23/4/2025 của Chính phủ về Kế hoạch triển khai Nghị quyết số 172/2024/QH15 ngày 30/11/2024 của Quốc hội về chủ trương đầu tư Dự án ĐSTĐC trên trục Bắc - Nam, các mốc thời gian đặt ra rất khẩn trương: trình, thẩm định và phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi (F/S) trong tháng 9/2026; các địa phương, Tập đoàn Điện lực Việt Nam hoàn thành bàn giao mặt bằng sạch trước tháng 12/2026; hoàn thành tổ chức LCNT giai đoạn thực hiện Dự án và ký kết hợp đồng để khởi công xây dựng trước ngày 31/12/2026; cơ bản hoàn thành Dự án đưa vào khai thác, vận hành từ năm 2035 theo mục tiêu đã được Quốc hội đặt ra tại Nghị quyết số 172/2024/NQ15.
Theo thông tin từ Bộ Tài chính, tính đến tháng 9/2026, Dự án ĐSTĐC trên trục Bắc - Nam mới giải ngân 2.096,8 tỷ đồng, đạt 3,7% kế hoạch (kế hoạch vốn năm 2026 của Dự án ĐSTĐC là 56.846,1 tỷ đồng).
Trên cơ sở nhu cầu vốn và khả năng giải ngân thực tế, Bộ Xây dựng đã đề nghị giảm 55.347 tỷ đồng kế hoạch vốn năm 2026 liên quan đến Dự án ĐSTĐC Bắc - Nam và Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Với mục tiêu khởi công Dự án ĐSTĐC trên trục Bắc - Nam vào tháng 12/2027, Bộ trưởng Bộ Xây dựng vừa yêu cầu Ban quản lý dự án Thăng Long tập trung hoàn thành lựa chọn tư vấn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi trong quý IV/2026.
Thông tin tổng quan về Dự án Đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam
Dự án ĐSTĐC Bắc - Nam được nghiên cứu, chuẩn bị trong nhiều năm, với mục tiêu nhằm từng bước hiện đại hóa hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông, đáp ứng nhu cầu vận tải và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội.
Ngày 30/11/2024, Quốc hội thông qua Nghị quyết số 172/2024/NQ15 về chủ trương đầu tư Dự án, với chiều dài tuyến khoảng 1.541 km, tốc độ thiết kế 350 km/h, tải trọng 22,5 tấn/trục, 23 ga hành khách, 5 ga hàng hóa… với tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 1.713.548 tỷ đồng (tương đương 67,34 tỷ USD).
Ngày 23/4/2025, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 106/NQ-CP, xác định các nhiệm vụ, tiến độ và trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương trong quá trình chuẩn bị và thực hiện Dự án. Tiếp đó, Quốc hội cho phép tách nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thành các dự án độc lập; Chính phủ ban hành Nghị quyết số 98/NQ-CP ngày 6/4/2026 để tổ chức triển khai và điều chỉnh một số nội dung của kế hoạch thực hiện Dự án. Theo dữ liệu đấu thầu, từ tháng 7/2025 đến nay, cả nước có 551 lượt kế hoạch LCNT phục vụ công tác chuẩn bị đầu tư Dự án được công khai.
