 |
| Dự kiến năm học 2026 - 2027, Hà Nội có khoảng 650.964 học sinh tiểu học tham gia bán trú, tổng dự toán hỗ trợ khoảng 3.643,85 tỷ đồng. Ảnh: Nhã Chi |
Từ năm học 2026 - 2027, khi ngân sách hỗ trợ dự kiến tăng lên hơn 3.643 tỷ đồng và mức ăn tối thiểu được xác định là 40.000 đồng/học sinh/ngày, việc xây dựng bộ tiêu chí chung để sàng lọc nhà thầu đủ năng lực là yêu cầu cấp thiết.
Yêu cầu xây dựng bộ tiêu chí đánh giá năng lực đơn vị cung cấp
Ngày 15/7/2026, HĐND TP. Hà Nội thông qua Nghị quyết số 84/2026/NQ-HĐND quy định cơ chế hỗ trợ bữa ăn bán trú cho học sinh tiểu học trên địa bàn Thành phố từ năm học 2026 - 2027. Trên cơ sở mức ăn tối thiểu 40.000 đồng/học sinh/ngày, Thành phố hỗ trợ toàn bộ mức ăn đối với nhóm học sinh ưu tiên; các học sinh còn lại được ngân sách TP. Hà Nội hỗ trợ 28.000 đồng/ngày, phụ huynh đóng 12.000 đồng/ngày.
Dự kiến năm học 2026 - 2027, Hà Nội có khoảng 650.964 học sinh tiểu học tham gia bán trú (đạt 87,04%). Tổng dự toán hỗ trợ khoảng 3.643,85 tỷ đồng, tăng 1.116,26 tỷ đồng so với năm học trước. Trong giai đoạn 2026 - 2031, chính sách này dự kiến cần khoảng 18.000 tỷ đồng.
Trước quy mô ngân sách lớn, UBND Thành phố yêu cầu cần xây dựng bộ tiêu chí đánh giá năng lực đơn vị cung cấp thực phẩm, suất ăn và nước uống, có thang điểm bảng chấm chi tiết để áp dụng thống nhất. Điều này nhằm giải quyết tình trạng bữa ăn qua nhiều khâu trung gian; khó khăn trong kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc; khâu kiểm thực, lưu mẫu, theo dõi định lượng, nhiệt độ bảo quản và hồ sơ quản lý bữa ăn chưa đầy đủ mà Thành phố đã chỉ ra khi đánh giá kết quả thực hiện chính sách năm học trước.
Chuẩn hóa tiêu chí, bảo đảm cạnh tranh, minh bạch
Tiên phong áp dụng cách làm mới là phường Bạch Mai: Các doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh muốn cung cấp suất ăn cho các trường công lập phải đăng ký đánh giá năng lực trực tuyến trên hệ thống HanoiCheck từ ngày 6 - 10/8/2026.
Bộ tiêu chí áp dụng trên địa bàn Phường đòi hỏi nhà thầu phải đạt tối thiểu 80/100 điểm và không trượt tiêu chí bắt buộc nào. Đặc biệt, nguồn gốc thực phẩm được chú trọng. Cụ thể, thực phẩm không bao gói sẵn, đơn vị tự sản xuất hoặc ký hợp đồng trực tiếp với cơ sở sản xuất, sơ chế, giết mổ được 7 điểm; mua qua đại lý cấp 1 được 4 điểm; mua qua nhiều trung gian dù chứng minh đầy đủ chuỗi cũng chỉ được 2 điểm. Riêng khả năng truy xuất từng nhóm thịt, thủy sản, trứng, rau, củ, quả, gia vị… tới cơ sở sản xuất ban đầu chiếm tới 20 điểm.
Tuy nhiên, một số tiêu chí chấm điểm kinh nghiệm và quy mô đang gây băn khoăn về tính cạnh tranh. Ví dụ, doanh nghiệp có kinh nghiệm thực hiện hợp đồng trên địa bàn phường Bạch Mai được điểm cao hơn (3 điểm) so với địa bàn Hà Nội (2 điểm) và ngoài Hà Nội (1 điểm). Hay doanh nghiệp có khả năng cung cấp từ 6.000 suất/ngày trở lên được tối đa 5 điểm; dưới 3.000 suất/ngày chỉ được 1 điểm. Điều này không tránh khỏi làm dấy lên lo ngại tiêu chí tạo lợi thế cho nhà thầu cũ và hạn chế cơ hội của doanh nghiệp mới.
Song song với việc sàng lọc, đánh giá năng lực nhà cung cấp, phường Bạch Mai đã phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu thực hiện Dự toán Cung cấp thực phẩm, nguyên liệu, suất ăn, sữa và nước uống năm học 2026 - 2027 với tổng giá trị 83,653 tỷ đồng, gồm 5 gói thầu; riêng 2 nhóm trường tiểu học có giá trị hơn 50,6 tỷ đồng.
Thực tế thị trường suất ăn học đường tại Hà Nội ghi nhận hàng chục nhà cung cấp lớn. Tính từ năm 2025 đến nay, Công ty TNHH Hương Việt Sinh trúng trên 200 gói thầu, Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Ban Mai trúng 54 gói thầu, Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp tổng hợp An Phát trúng 50 gói thầu, Công ty TNHH Chế biến suất ăn Hoa Sữa trúng 40 gói thầu, Công ty CP Sản xuất và Thương mại An Việt trúng 41 gói thầu, Công ty CP Suất ăn công nghiệp Hà Nội trúng gần 30 gói thầu…
Riêng tại phường Bạch Mai, trong năm học 2025 - 2026, Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Ban Mai trúng Gói thầu Cung cấp suất ăn, sữa tại 3 trường tiểu học (Minh Khai, Đồng Tâm, Quỳnh Mai) với giá 14,171 tỷ đồng; Công ty TNHH Hương Việt Sinh trúng Gói thầu Cung cấp suất ăn, sữa tại 4 trường tiểu học (Bạch Mai, Tô Hoàng, Ngô Quyền, Lê Văn Tám) với giá 28,419 tỷ đồng.
Chuyên gia đấu thầu cho rằng, việc một nhà thầu trúng nhiều gói là bình thường, nhưng cần kiểm tra tổng công suất bếp, nhân lực, phương tiện vận chuyển, nguồn nguyên liệu và khả năng dự phòng của doanh nghiệp có tương xứng với khối lượng lớn như vậy hay không.
Bên cạnh đó, công tác công khai thông tin đấu thầu vẫn còn hạn chế. Đến nay, kết quả lựa chọn nhà thầu của một số gói thầu năm học 2025 - 2026 tại nhiều địa phương như phường Bạch Mai, phường Dương Nội (Gói thầu Cung cấp suất ăn cho học sinh Trường Tiểu học An Hưng có giá 13,656 tỷ đồng), phường Thanh Trì (Gói thầu Cung cấp suất ăn bán trú của Trường Tiểu học Ngô Sĩ Kiện có giá 10,662 tỷ đồng), phường Hoàng Liệt (các gói thầu thuộc Dự toán Cung cấp thực phẩm, nguyên liệu, suất ăn của Trường Tiểu học Bùi Quốc Khái trị giá 12,903 tỷ đồng), phường Hà Đông… vẫn chưa được công khai. Có trường hợp 1 năm sau khi kết thúc năm học, chủ đầu tư mới bổ sung kết quả với lý do “lỗi thao tác”, làm mất đi ý nghĩa giám sát thực tế.
Trước thông tin nêu trên, bà Nguyễn Thị Thu Hiền - Chủ tịch UBND phường Bạch Mai cho biết, đang yêu cầu kiểm tra lại và sẽ sớm có phản hồi.
Theo một số ý kiến, việc chuẩn hóa năng lực nhà cung cấp mới giải được một nửa của bài toán, nửa còn lại là công khai, cạnh tranh và giám sát chặt chẽ quá trình tổ chức lựa chọn nhà thầu cũng như thực hiện hợp đồng.
Khi Hà Nội dự kiến dành bình quân hơn 3.600 tỷ đồng mỗi năm hỗ trợ bữa ăn bán trú cho học sinh tiểu học, “thước đo” sàng lọc nhà thầu là một mặt bằng tiêu chí đủ rõ ràng, có thể đo lường và kiểm chứng, nhằm chọn những doanh nghiệp có năng lực thực sự để chất lượng cạnh tranh cuối cùng được thể hiện trên từng bữa ăn của học sinh.
