 |
Theo Bộ Tài chính, sau hơn 5 năm triển khai Nghị định 150/2020/NĐ-CP về chuyển ĐVSNCL thành công ty cổ phần, kết quả thực hiện còn khá khiêm tốn. Trong giai đoạn 2021-2025, cả nước có 516 đơn vị thuộc danh mục chuyển đổi, nhưng mới chỉ có 65 đơn vị được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt phương án chuyển đổi và 5 đơn vị hoàn tất quá trình cổ phần hóa.
Dù số lượng chuyển đổi còn hạn chế, các doanh nghiệp sau cổ phần hóa nhìn chung hoạt động ổn định, doanh thu và lợi nhuận có xu hướng tăng, thu nhập người lao động được cải thiện, chất lượng cung ứng dịch vụ công cũng được nâng lên.
Bộ Tài chính cho biết tiến độ chuyển đổi chậm xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Bên cạnh tâm lý e ngại thay đổi của một số cơ quan chủ quản và đơn vị sự nghiệp, nhiều đơn vị hoạt động kém hiệu quả, thua lỗ hoặc chưa hoàn tất việc sắp xếp, xử lý nhà đất nên không đủ điều kiện chuyển đổi. Ngoài ra, số lượng đơn vị tự chủ tài chính còn thấp, trong khi danh mục ngành nghề được phép chuyển đổi chưa bao quát hết các lĩnh vực có khả năng vận hành theo cơ chế thị trường.
Đáng chú ý, dự thảo lần này bổ sung cơ chế mới cho phép chuyển ĐVSNCL thành công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ. Đây là nội dung được đặt ra tại Nghị quyết số 79-NQ/TW và hiện chưa có cơ sở pháp lý để triển khai.
Theo dự thảo, việc chuyển đổi ĐVSNCL sẽ được thực hiện theo hai hình thức gồm chuyển thành công ty cổ phần hoặc công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên 100% vốn Nhà nước.
Đối với hình thức công ty cổ phần, đơn vị phải không thuộc các lĩnh vực Nhà nước cần nắm giữ 100% vốn và phải tự bảo đảm chi thường xuyên hoặc tự bảo đảm cả chi thường xuyên và chi đầu tư trong hai năm gần nhất.
Đối với mô hình công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, đơn vị phải hoạt động trong các lĩnh vực Nhà nước cần duy trì sở hữu toàn bộ vốn hoặc các lĩnh vực như xuất bản, thông tin - truyền thông, thông tin đối ngoại, công tác xã hội; đồng thời đáp ứng điều kiện tự chủ tài chính trong hai năm liên tiếp.
Bộ Tài chính kỳ vọng nghị định mới sẽ tạo hành lang pháp lý đầy đủ hơn cho quá trình đổi mới khu vực sự nghiệp công lập, nâng cao hiệu quả hoạt động, tăng tính tự chủ và từng bước thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp theo cơ chế thị trường.
