Việt Nam đang đối mặt với tình trạng lượng chất thải rắn xây dựng gia tăng nhanh chóng, chiếm khoảng 10 - 12% tổng lượng chất thải đô thị (tương đương 60.000 tấn/ngày), thậm chí lên đến 20 - 25% tại các thành phố lớn. Khối lượng chất thải rắn xây dựng tăng mạnh từ 1,9 triệu tấn (năm 2010) lên khoảng 9,6 triệu tấn vào năm 2025. Với thành phần chủ yếu là bê tông, gạch, vữa, đất và bùn thải (chiếm 70 - 90%), đây là nguồn tài nguyên tiềm năng để tái sử dụng làm vật liệu xây dựng xanh.
Việc tận dụng phế thải từ phá dỡ công trình là giải pháp quan trọng nhằm tối ưu hóa tài nguyên, giảm phát thải và thúc đẩy phát triển bền vững. Tuy nhiên, quy trình này vẫn gặp nhiều rào cản như: chất lượng vật liệu tái chế chưa ổn định, thiếu phân loại tại nguồn, chi phí xử lý cao và hệ thống tiêu chuẩn chưa đồng bộ. Bên cạnh đó, thị trường vẫn còn tâm lý e ngại vật liệu mới, trong khi công nghệ sản xuất và cơ chế hỗ trợ kinh tế còn hạn chế.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, phát triển vật liệu xanh là xu thế tất yếu. Nhà nước cần hoàn thiện hệ thống chính sách ưu đãi, áp dụng các công cụ kinh tế như thuế tài nguyên, thuế carbon; đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư công nghệ và phát triển chuỗi cung ứng vật liệu tái chế.
Ngoài ra, các hướng đi triển vọng như sử dụng cát nhiễm mặn kết hợp tro bay, hay gạch không nung thay thế gạch đất sét nung không chỉ giúp giảm khai thác tài nguyên tự nhiên mà còn hoàn toàn phù hợp với định hướng phát triển bền vững của ngành xây dựng hiện nay.
